I SA/Kr 769/17
PostanowienieWSA w Krakowie2017-12-20
Skład orzekający: Piotr Głowacki, Grażyna Firek, Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony w toku postępowania sądowo-administracyjnego dotyczącego wniosku o dofinansowanie projektu, postępowanie staje się bezprzedmiotowe, jeśli przepisy ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności nie przewidują sukcesji praw i obowiązków wnioskodawcy?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe w związku ze śmiercią skarżącego. Stwierdzono, że przepisy ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 nie przewidują możliwości sukcesji praw i obowiązków wnioskodawcy w postępowaniu konkursowym, a aplikowanie o dofinansowanie jest ściśle związane z osobą wnioskodawcy. W związku z tym, śmierć strony powoduje bezprzedmiotowość postępowania.Stan faktyczny
G. M. złożył wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa M. Po ocenie formalno-merytorycznej, wniosek nie spełnił obligatoryjnych kryteriów, co zostało potwierdzone rozstrzygnięciem Zarządu Województwa M. odrzucającym protest wnioskodawcy. Wnioskodawca wniósł skargę do WSA w Krakowie, zarzucając nadmierny formalizm. W trakcie postępowania sądowego skarżący zmarł. Jego żona zgłosiła się do udziału w sprawie jako następczyni prawna, jednak sąd uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości sukcesji praw i obowiązków wnioskodawcy.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Grażyna Firek WSA Urszula Zięba (spr.) Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi G. M. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa M. z dnia 21 lipca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu postanawia: - umorzyć postępowanie sądowe -
Wniosek G. M. prowadzącego P.H.U. "M. " Zespół P. o dofinansowanie projektu pt.: Przedszkole integracyjne "P. M." dostępne dla wszystkich dzieci (numer wniosku: [...]), złożony do Instytucji Organizującej Konkurs (M. Centrum Przedsiębiorczości) w odpowiedzi na konkurs nr [...], ogłoszony w ramach 10. Osi Priorytetowej Wiedza i kompetencje Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa M. na lata 2014-2020, Działanie 10.1 Rozwój kształcenia ogólnego, Poddziałanie 10.1.2 Wychowanie przedszkolne - SPR (typy projektów A. Tworzenie nowych miejsc przedszkolnych lub dostosowanie istniejących do potrzeb dzieci z niepełnosprawnościami B. Rozszerzenie oferty dodatkowej ośrodków wychowania przedszkolnego, w tym pod kątem wsparcia dzieci z niepełnosprawnościami) – został poddany ocenie formalno-merytorycznej dokonanej przez Komisję Oceny Projektów (KOP).
IOK, na podstawie dokonanej oceny merytorycznej, skierowała do ww. pismo dotyczące konieczności dokonania uzupełnienia/poprawy na etapie oceny formalno-merytorycznej wniosku w terminie 7 dni kalendarzowych od daty potwierdzenia odbioru pisma w systemie e-RPO.
W dniu 5 maja 2017r., za pośrednictwem sytemu e-RPO, ww. wysłał pismo zawierające wykaz wprowadzonych zmian i uzasadnienie podtrzymania swojego stanowiska, jednak nie załączył skorygowanego wniosku, opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Skorygowany wniosek o dofinansowanie został dostany dnia 8 maja 2017r. z wykorzystaniem kwalifikowanego podpisu elektronicznego, którym podpisano wniosek także w dniu 8 maja 2017r., a więc po upływie ww. terminu.
Zgodnie z Regulaminem pracy KOP ostateczna ocena wniosku odbywała się więc w oparciu o pierwotną wersję wniosku, tj. wersję z dnia 27 lutego 2017r.
W dniu 25 maja 2017r. w wyniku oceny formalno-merytorycznej, pismem o nr [...] – stwierdzono, że projekt nie spełnił następujących obligatoryjnych kryteriów merytorycznych "0-1" wyboru projektów: 1. Specyficzne warunki wstępne; 2. Zakres i limit finansowania krzyżowego (cross-financing) oraz zakupu środków trwałych; 3. Poprawność montażu finansowego projektu. Uzasadnienie oceny wniosku zostało zawarte w Kartach oceny formalno-merytorycznej.
W odpowiedzi na ww. rozstrzygnięcie, beneficjent wniósł protest, formułując zarzuty o charakterze proceduralnym i merytorycznym. W uzasadnieniu protestu zwrócono się z prośbą o zgodę na ponowną ocenę wniosku, z uwzględnieniem wprowadzonych zmian w skorygowanej wersji wniosku, argumentując ją tym, że: pismo zawierające wykaz wszystkich wprowadzonych zmian we wniosku (dokładne cytaty z wniosku ze wskazaniem punktu wniosku, gdzie zmiana została wprowadzona) zostało wysłane w prawidłowym terminie w dniu 5 maja 2017r.; skorygowany wniosek aplikacyjny został poprawiony i zatwierdzony w prawidłowym terminie w dniu 5 maja 2017r. przez Wnioskodawcę, nikt inny nie ma dostępu do systemu e- RPO, gdyż chroniony jest poufnym hasłem i loginem, wszelkie poprawki, uzupełnienia zostały wprowadzone we wniosku przez Wnioskodawcę; nie istniała możliwość dokonania jakichkolwiek zmian w zatwierdzonym w systemie e- RPO skorygowanym wniosku o płatność, bez ingerencji (odblokowania do edycji) pracownika MCP, po jego zatwierdzeniu w dniu 5 maja 2017r.; skorygowany wniosek przesłany w formacie PDF 8 maja 2017r. (przesłany po telefonicznej interwencji pracownika IOK) jest identyczny, jak zatwierdzony w systemie w dniu 5 maja 2017r., nie było fizycznej możliwości wprowadzenia w nim jakichkolwiek zmian; wszelkie zmiany wprowadzone w skorygowanym wniosku są tożsame z zapisami pisma, wysłanego dnia 5 maja 2017r.; gdyby osoba oceniająca wzięła pod uwagę nawet pierwotny wniosek, ale też zmiany zawarte w piśmie wyjaśniającym wysłanym w prawidłowym terminie, jasne stałyby się wszystkie podnoszone kwestie i wniosek nie podlegałby odrzuceniu; na kartach oceny formalno-merytorycznej widnieje zapis, iż ocenie podlegał wniosek skorygowany (po poprawie/uzupełnieniu), tymczasem pod uwagę wzięto zapisy pierwszej wersji wniosku. Dodatkowo, Wnioskodawca tłumaczył, iż przez nieuwagę skorygowany wniosek nie został wysłany, natomiast korekta była widoczna i zatwierdzona w systemie w odpowiednim czasie zatem ocena wniosku powinna odbyć się na podstawie skorygowanej wersji wniosku aplikacyjnego. Ponadto Wnioskodawca nie zgodził się z zarzutami, iż pierwotna wersja wniosku nie spełnia obligatoryjnych kryteriów merytorycznych. Zważywszy na powyższe zwrócono się o przywrócenie możliwości ponownej oceny skorygowanej wersji wniosku, stosując zasadę niepogarszania sytuacji wnioskodawców podczas naboru.
W odpowiedzi na protest Wojewoda w dniu 21 lipca 2017r., rozstrzygnięciem o nr [...] – protestu nie uwzględnił. W uzasadnieniu wskazano, że podstawowymi dokumentami określającymi przebieg przedmiotowego konkursu jest Regulamin konkursu oraz kryteria wyboru projektów, stanowiące Głównym argumentem przyznania negatywnej oceny projektu było niezłożenie w wymaganym terminie skorygowanego wniosku, w związku z tym, osoby oceniające nie miały możliwości jednoznacznego potwierdzenia spełnienia wskazanych kryteriów. Dodatkowo, osoby oceniające wskazały na błędy, które Wnioskodawca zobowiązany był poprawić, natomiast w związku z niezłożeniem skorygowanej wersji wniosku w wyznaczonym terminie, ocenie podlegała pierwotna dokumentacja. Wnioskodawca pismem z dnia 27 kwietnia 2017r. został wezwany do złożenia wyjaśnień (poprawy/uzupełnienia) wniosku w celu potwierdzenia spełnienia kryteriów oceny, zgodnie z § 10 ust. 1 lit. a) oraz ust. 2 Regulaminu KOP. W opinii IRP, osoby oceniające, słusznie wezwały Wnioskodawcę do złożenia korekty wniosku. IOK w piśmie z dnia 27 kwietnia 2017r. wskazała na zakres błędów oraz sposób ich poprawy wraz z pouczeniem, iż skorygowany wniosek (tj. po złożeniu wyjaśnień (poprawie/uzupełnieniu)) wraz z pismem zawierającym wykaz wprowadzonych zmian i/lub uzasadnienie podtrzymania swojego stanowiska, należy przesłać w wersji elektronicznej w systemie e-RPO w terminie 7 dni kalendarzowych od daty potwierdzenia odbioru pisma w systemie e-RPO. Na podstawie zapisów w systemie e-RPO, IRP stwierdziła, iż ww. pismo dotyczące poprawy/uzupełnienia wniosku na etapie oceny formalno-merytorycznej zostało odebrane przez Wnioskodawcę w dniu 28 kwietnia 2017r., co potwierdza urzędowe poświadczenie odbioru, opatrzone podpisem cyfrowym osoby upoważnionej. W związku z tym, 7-dniowy termin na przesłanie korekty dokumentacji aplikacyjnej, upływał w dniu 5 maja 2017r. Wnioskodawca w odpowiedzi na pismo z dnia 27 kwietnia 2017r., przesłał w dniu 5 maja 2017r. za pośrednictwem systemu e-RPO wyłącznie pismo, a nie skorygowany wniosek. Natomiast, skorygowany wniosek, co zostało zaznaczone również w uzasadnieniu protestu, zgodnie z zapisami w systemie e-RPO, wpłynął w dniu 8 maja 2017r., tj. 3 dni po terminie, który przypadał na złożenie korekty dokumentacji aplikacyjnej. Organ powołał się na zapisy Rozdziału 3 Regulaminu konkursu, które wyraźnie wskazują, iż ocenie podlega wniosek, a nie pismo przewodnie, które wyłącznie zostało złożone w wyznaczonym terminie, tj. do dnia 5 maja 2017r. Następnie zwrócono uwagę, że zgodnie z zapisami § 10 ust. 8 Regulaminu KOP, tj. w przypadku niezłożenia wyjaśnień (poprawy/uzupełnienia) w terminie 7 dni kalendarzowych od daty skutecznego doręczenia w Systemie e-RPO pisma informującego o konieczności złożenia wyjaśnień, w tym skorygowanego wniosku, jego ostateczna ocena odbywa się w oparciu o pierwotną wersję wniosku.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania, a ponadto podniosła, że postawione w niniejszej sprawie przeszkody formalne są tak daleko idące, ze można mówić o zdecydowanie nadmiernym formalizmie, który nie ma uzasadnienia dla normalnego toku procedowania, w szczególności dla sprawiedliwego i z równymi szansami dla wszystkich ewentualnych beneficjentów. Wywiedziono, że na dzień 5 maja 2017r., w którym upływał 7-dniowy termin, Instytucja Zarządzająca dysponowała pełnym materiałem żądanym przy piśmie z 27 kwietnia 2017r., a więc tekstem wniosku po poprawie oraz tekstem pisma zawierającego poprawki. Dodano, że formalny wymóg elektronicznego podpisu pod korektą wniosku, zdaniem skarżącego jest też spełniony, poprzez elektroniczne podpisanie pisma, zawierającego dokonane zmiany. Wskazano, iż strona skarżąca, jako przyszły beneficjent programu, poprzez tak wysokie warunki formalne jest w istocie traktowany, jako podmiot profesjonalny, tymczasem jego zasadnicza działalność jest zupełnie innego rodzaju, zaś zdobywanie środków publicznych na rozwój i dalszą działalność jest działalnością uboczną. Zważywszy na powyższe, wniesiono o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, co miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Instytucję Pośredniczącą.
W odpowiedzi na skargę organ w pierwszej kolejności zawnioskował o odrzucenie skargi z uwagi na błędne w jego ocenie pełnomocnictwo dla pełnomocnika strony skarżącej, natomiast w odniesieniu do treści skargi i jej zarzutów – podał, że strona skarżąca była należycie poinformowana o wymogach formalnych, w szczególności na str. 8 Instrukcji użytkowania zewnętrznego systemu e-PRO opisano proces walidacji, dokonywany przy użyciu zewnętrznego bezpiecznego podpisu kwalifikowanego, której to walidacji zabrakło przy dokonywaniu uzupełnienia w dniu 5 maja 2017r. Zdaniem organu, nie można też zgodzić się ze stroną skarżącą, iż taki wymóg jest nadmierny, czy też stanowi zbędny formalizm. Mając powyższe na uwadze wniesiono o oddalenie skargi w całości, bowiem ocena wniosku nie została dokonana z naruszeniem prawa, które miało istotny wpływ na wynik oceny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz. 1369 tj. ze zm., dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne orzekają -między innymi – w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Takimi przepisami szczególnymi są m.in. przepisy ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016r., poz. 217, dalej: u.z.r.p.), które określają m.in. sposób wyboru projektów do dofinansowania oraz procedurę odwoławczą w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków programu operacyjnego. Jedynie w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy p.p.s.a., z wyłączeniami, o których mowa w art.64 u.z.r.p.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.z.r.p. w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. Na podstawie art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej w wyniku rozpoznania skargi sąd może:
1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1;
2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;
3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.
Odnosząc stan faktyczny sprawy, zaistniały po złożeniu skargi do sądu administracyjnego przez G. M., stwierdzić należy, iż w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania przepisu art. 61 ust 8 pkt 3 u.z.r.p. w związku z art. 124 § 3 p.p.s.a., stosowanego odpowiednio na podstawie wyżej powołanego art. 64 u.z.r.p.
Uzasadnieniem powyższej tezy jest stwierdzenie, iż skarżący G. M. zmarł w dniu 28 września 2017r., o czym zawiadomiono Sąd na rozprawie w dniu 16 listopada 2017r. Zgłosiła się wówczas jego żona G. M., która wniosła o dopuszczeniu do udziału w sprawie w miejsce zmarłego męża w charakterze skarżącej. Przedłożyła wówczas Akt Poświadczenia Dziedziczenia z dnia 27 października 2017r., z którego wynikało, iż spadek po mężu nabyła w całości, na podstawie testamentu G. M.. Wcześnie, umową z dnia 20 września 2017r, doszło do dokonania darowizny przedsiębiorstwa (jednoosobowej działalności gospodarczej G. M.) P.H.U. "M. " Zespół Placówek Oświatowo-Edukacyjno-Rekreacyjnych G. M., jego żonie G. M.. Dokumenty te, miały - w ocenie zgłaszającej się do postępowania – uzasadniać istnienie sukcesji i prawo działania w sprawie w charakterze skarżącej, w jego miejsce. Zaznaczyć należy, że zgłaszająca, działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wskazała podstawy prawnej w oparciu o którą miałby zostać uwzględniony jej wniosek.
Wojewoda w piśmie z dnia 7 grudnia 2017r., stwierdził, że podstawa taka nie istnieje i wniósł o nieuwzględnienie wniosku.
Odnosząc się do obowiązujących i mających zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, przepisów prawa, rację należy przyznać ostatniemu z przytoczonych stanowisk.
Przepis art. 64 u.z.r.p. stanowi, iż w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy.
Zastosowanie znajdą zatem przepisy;
- art. 43 p.p.s.a. stanowiący, iż w razie śmierci strony pełnomocnictwo wygasa, jednakże pełnomocnik procesowy działa aż do czasu zawieszenia postępowania
- art. 124 § 1 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd zawiesza postępowanie w razie śmierci strony oraz
- art. 124 § 3 p.p.s.a. stanowiący, iż nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
Analiza stanu prawnego w jakim złożony został wniosek o dofinansowanie szczegółowo opisanego wyżej projektu odsyła w sposób jednoznaczny do przepisów ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020.
W art. 2 pkt 28 tej ustawy sformułowano definicję podmiotu będącego wnioskodawcą, jako "podmiotu, który złożył wniosek o dofinansowanie projektu". Pozostałe regulacje odnoszą się do praw i obowiązków "wnioskodawcy" w postępowaniu prowadzącym do uzyskania dofinansowania, jak również określają związaną z tym procedurę. Równocześnie żaden z przepisów ustawy nie przewiduje możliwości zmiany na stanowisku wnioskodawcy czy jakiejkolwiek sukcesji w tym zakresie. Pozwala to na wyciągnięcie wniosku, że aplikowanie o dofinansowanie projektu jest ściśle związane z osobą wnioskodawcy.
W tym zakresie, zasadnie pełnomocnik Wojewoda odnosił się porównawczo do regulacji pokrewnych procedur związanych z dofinansowaniem rozwoju obszarów wiejskich w latach 2014-2020, gdzie w przypadku dopuszczania sukcesji wyraźnie wskazano na taką możliwość w ustawie i opisano warunki pod jakimi sukcesja może nastąpić.
W badanej sprawie wnioskodawcą była niewątpliwie osoba fizyczna (G. M.) i wyłącznie z jego osobą związane były prawa i obowiązki do których odnosi się niniejsze postępowanie sądowo-administracyjne. Jak wyżej wskazano, przepisy u.z.r.p. nie przewidują w takich przypadkach wstąpienia do postępowania konkursowego następców prawnych czy wręcz spadkobierców zmarłego wnioskodawcy. Osoby takie mogą ubiegać się o dofinansowanie tych samych (lub innych) projektów w kolejnych konkursach.
Fakt, iż G. M. prowadził jednoosobową działalność gospodarczą i że wskazał jej nazwę we wniosku aplikacyjnym, oceny tej nie zmienia bowiem tego typu działalność gospodarcza nie posiadała odrębnego bytu prawnego, osobowości prawnej, która pozwoliłaby uznać ten podmiot za wnioskodawcę. Przede wszystkim jednak, przepisy u.z.r.p. nie przewidują także następstwa prawnego osób prawnych czy innych jednostek organizacyjnych w postępowaniach konkursowych.
Powyższe okoliczności pozwoliły Sądowi na ocenę, iż z chwilą śmierci skarżącego G. M., postępowanie sądowo-administracyjne stało się w niniejszej sprawie bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 124 § 3 p.p.s.a. a równocześnie nie istnieje podstawa prawna do dopuszczenia do działania w sprawie zgłaszającej się do postępowania spadkobierczyni skarżącego i sukcesorki działalności gospodarczej przez niego prowadzonej.
Z tych względów na podstawie wyżej wskazanych przepisów art. 61 ust 8 pkt 3 u.z.r.p. w związku z art. 124 § 3 p.p.s.a. i art. 64 u.z.r.p. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Zaznaczyć w tym miejscu należy, że w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 161 p.p.s.a. gdyż przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mają zastosowanie w sprawie jedynie odpowiednio a zatem w kwestiach nieuregulowanych w ustawie o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020. Ustawa ta zawiera odrębną podstawę umorzenia postępowania, które w myśl jej przepisów stało się bezprzedmiotowe (art. 61 ust 8 pkt 3 u.z.r.p). Na bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu tej ustawy, wskazano powyżej.,
Odnosząc się końcowo do wniosku Zarządu Województwa M. o odrzucenie skargi w związku z wadliwością pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego pełnomocnikowi, adwokatowi W. G. – uznać należy ten zarzut za bezpodstawny. Pełnomocnictwo udzielone zostało w momencie gdy sprawa nie miała jeszcze wyznaczonej sygnatury a skarżący nie miał w tym czasie żadnej innej sprawy w sądzie administracyjnym. Dołączenie więc do skargi pełnomocnictwa dla adwokata z adnotacją, że udziela się go "w sprawie własnej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie", opatrzonego datą adekwatną do daty sporządzania i składania skargi nie budzi wątpliwości, że pełnomocnictwo to (chociaż nieprecyzyjne) dotyczy postępowania sądowo-administracyjnego przed tut. Sądem w sprawie tej skargi a zatem udzielone zostało w trybie art. 36 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło