I SA/Kr 770/11

PostanowienieWSA w Krakowie2012-03-27

Skład orzekający: Piotr Głowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka posiadająca znaczne wierzytelności długoterminowe, mimo braku bieżących środków pieniężnych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Spółka posiadająca znaczne wierzytelności długoterminowe, które wielokrotnie przewyższają wysokość wpisu sądowego, nie może zostać zwolniona od kosztów postępowania, nawet jeśli nie posiada bieżących środków pieniężnych. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i powinna być stosowana tylko w przypadkach, gdy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe.
Stan faktyczny
Spółka Centrum J. sp. z o.o. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej określenia wysokości straty w podatku dochodowym od osób prawnych. Spółka wykazała stratę za ostatni rok obrotowy i brak bieżących środków, jednak posiadała znaczne wierzytelności długoterminowe z tytułu udzielonych pożyczek. Wniosek został oddalony przez referendarza sądowego, następnie przez WSA, ale uchylony przez NSA. Po ponownym wezwaniu do uzupełnienia dokumentacji, WSA ponownie oddalił wniosek.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Kraków, dnia 27 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Centrum J. sp. z o.o. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Centrum J. sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 25.02.2011r., nr [...], w przedmiocie określenia wysokości straty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006r. postanawia: oddalić wniosek. W niniejszej sprawie strona skarżąca Centrum Biurowe J. sp. z o.o. w K. złożyła wniosek o zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi. We wniosku wskazano, że spółka zajmowała się wynajmem nieruchomości na własny rachunek, a obecnie nie prowadzi działalności. Jej kapitał zakładowy wynosi 17 200 000 zł, a strata za ostatni rok obrotowy - 34 425,98 zł., przy czym zeznanie podatkowe CIT – 8 za 2010 rok wskazuje , iż w roku tym spółka uzyskała dochód w wysokości 65 768,09 zł. przy przychodzie na poziomie 68 315,22 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego podano, że wartość środków trwałych określona została na poziomie 0, na zlecenie spółki nie są prowadzone rachunki bankowe, stan funduszy w kasie spółki wynosi 0 zł, spółka nie zatrudnia pracowników. Jedyny majątek stanowi wierzytelność wobec jednego z udziałowców. Spółka przedłożyła również kserokopie rachunku zysku i strat, z których wynika, że stan aktywów i pasywów wynosi około 19 mln zł. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2011r. oddalił wniosek. Centrum J. sp. z o.o. złożyła w terminie sprzeciw. Postanowieniem z dnia 20 października 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek z powodu nieczytelnej dokumentacji złożonej przez wnioskodawcę. Jednak postanowieniem z dnia 21 grudnia 2011r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie z dnia 20 października 2011r., przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując aby Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie zwrócił się o nadesłanie wymaganej dokumentacji. Stosownie do zarządzenia z dnia 20 lutego 2012r. Sąd wezwał pełnomocnika strony skarżącej do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie w czytelnej formie: - wyciągów z kont bankowych spółki obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy oraz obrazujących ich obecny stan, - zeznania podatkowego za 2011 rok, - zaświadczenia o wysokości funduszy posiadanych w kasie spółki, - bilansu za 2010 oraz 2011r., a także podanie wysokości posiadanych aktywów trwałych oraz wyjaśnienie ich charakteru oraz podanie rodzaju, wysokość i terminu wymagalności posiadanych wierzytelności. W odpowiedzi na powyższe wskazano, że spółka nie posiada rachunków bankowych, w kasie spółki znajduje się 110,26 zł, aktywa trwałe spółki wynoszą 18.931.367,36 zł, z tym że całość aktywów stanowią pożyczki pieniężne udzielone innym podmiotom. Są to wierzytelności długoterminowe (o terminie spłaty powyżej 5 lat), a spółka nie posiada aktywów trwałych, które byłyby do spieniężenia w chwili obecnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., przyznanie takiego prawa może nastąpić, tylko gdy podmiot ubiegający się o zwolnienie wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wniosek podlega oddaleniu, gdyż skarżąca nie wykazała tej przesłanki. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zasadą jest, iż to strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.), zaś instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy będący formą dofinansowania z budżetu państwa i powinna być stosowana tylko w wyjątkowych przypadkach. Zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się więc jedynie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, nr 1, poz. 8). Sąd zatem ocenia zasadność wniosku w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). W ocenie Sądu decydujące znaczenie przy analizie sytuacji finansowej strony skarżącej mają posiadane przez nią wierzytelności długoterminowe na kwotę wynoszącą 18.931.367,36 zł, powstałe w wyniku pożyczek udzielanych innym podmiotom. Powyższe oznacza, że spółka posiada znaczny majątek, przy czym spółka nie wskazuje, aby wierzytelności te były zagrożone nieściągalnością. Biorąc pod uwagę wartość wierzytelności, do uwzględnienia wniosku, nie może w ocenie Sądu prowadzić podawana okoliczność, że wierzytelności nie są możliwe do spieniężenia w chwili obecnej, ponieważ od podmiotu profesjonalnie prowadzącego działalność gospodarczą można wymagać, aby ją planował z zapewnieniem bieżących środków na ewentualne sprawy sądowe. Sąd podziela przy tym pogląd, że posiadanie majątku, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 08.11.2004r. , sygn. FZ 465/04, postanowienie NSA z dnia 19.11.2004r., sygn. FZ 463/04, postanowienie NSA z dnia 12.01.2005r. , sygn. FZ 415/04, postanowienie NSA z dnia 28.06.2005r. , sygn. II GZ 56/05). W kontekście w/w okoliczności Sąd uznał, że spółka nie wykazała przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów wpisu. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło