I SA/Kr 773/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-09-23
Skład orzekający: Agnieszka Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, aby uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, aby uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Sąd uznał, że skarżący wykazał trudną sytuację materialną, zdrowotną i rodzinną, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w pełnym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący R.D. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu grzywny. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, zdrowotną i rodzinną, w tym niskie, nieregularne dochody, znaczne zadłużenie, problemy zdrowotne i szkody powodziowe. Referendarz WSA oddalił wniosek w części dotyczącej ustanowienia adwokata, zwalniając jedynie z wpisu sądowego. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych i ustanowić dla niego adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 23 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R.D. od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 lipca 2011 r. w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu grzywny postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
W dniu 17 maja 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącego R.D. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu grzywny oraz o ustanowienie adwokata.
We wniosku oraz piśmie go uzupełniającym z dnia 13 czerwca 2011 r. skarżący podał, że posiada dwuizbowe mieszkanie o pow. 60 m kw., nieruchomość rolną o pow. 2,042 ha oraz samochód osobowy marki dacia z 2006 r. kupiony na kredyt. Poza tym nie posiada żadnych oszczędności i innego majątku, samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, uzyskuje dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie ok. 1.000 zł miesięcznie, jednakże nie jest to dochód regularny, zaś w 2010 r. wykazał stratę w wysokości 10.716,13 zł. Ponadto ma złamany kręgosłup oraz niesprawną lewą rękę. W latach 2009 i 2010 jego gospodarstwo ucierpiało na skutek powodzi. Jest zadłużony w różnych bankach na łączną kwotę ok. 150.000 zł oraz w Szpitalu Specjalistycznym w K., który wezwał go o zapłatę 2.414,82 zł. "S" Bank S.A. we W. wszczął już wobec skarżącego egzekucję. Z pozostałymi bankami prowadzone są rozmowy na temat zawarcia ugód. Wnioskodawca podkreślił również, że mieszkanie, w którym zamieszkuje ma przeciekający dach. Koszty miesięcznego utrzymania (media, wyżywienie, telefon itp.) skarżący określił na kwotę ponad 1.000 zł.
Dodatkowo otrzymuje pomoc i wsparcie od rodziny (wuj) oraz z GOPS.
Na dowód powyższych okoliczności skarżący przedstawił stosowne dokumenty.
Postanowieniem z dnia 5 lipca 2011 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wydał postanowienie, na mocy którego zwolnił skarżącego z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego, a w pozostałym zakresie wniosek o przyznanie prawa pomocy oddalił.
Od przedmiotowego postanowienia skarżący wniósł w ustawowym terminie sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
W uzasadnieniu sprzeciwu R. D. ponownie podkreślił, że jego sytuacja materialna jest trudna, obecnie zaś pozostaje w leczeniu, gdyż w dniu 22 czerwca 2011 r. został poszkodowany w wypadku samochodowym, na dowód czego przedłożył kartę informacyjną z leczenia w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 246 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z treści art. 246 § 1 cytowanej ustawy wynika zatem, że to na podmiocie ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Regulacje cytowanej ustawy w zakresie prawa pomocy nie uzależniają natomiast przyznania tej pomocy od charakteru i problematyki sprawy oraz potrzeby udziału w niej kwalifikowanego zastępstwa procesowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu wniosku skarżącego R.D. w przedmiocie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu uznał, iż istnieją podstawy do jego uwzględnienia w całości. Strona w sposób wyczerpujący i dokładny wykazała, że jej sytuacja majątkowa, rodzinna i zdrowotna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przedstawione przez R.D. okoliczności, a zwłaszcza fakt uzyskiwania nieregularnego i niskiego dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, zły stan zdrowia (złamany kręgosłup, niesprawna lewa ręka po wypadku), brak jakichkolwiek oszczędności, czy wartościowych przedmiotów lub nieruchomości, znaczne zadłużenie w bankach (na łączną kwotę ok. 150.000 zł) oraz wobec Szpitala Specjalistycznego w K. (2.414,82 zł), zdaniem Sądu jednoznacznie wskazują, że poniesienie przez skarżącego pełnych kosztów niniejszego postępowania byłoby niemożliwe. Skarżący wprawdzie prowadzi działalność gospodarczą, ale nie przynosi mu ona oczekiwanych dochodów, a w roku 2010 wygenerowała stratę. Z uwagi zaś na stan zdrowia skarżący ma ograniczone możliwości podjęcia innego, czy też dodatkowego zatrudnienia. W ocenie Sądu zakupiony na kredyt samochód osobowy marki D. z 2006 r. nie przedstawia znacznej wartości, zaś gospodarstwo rolne nie przyniosło w ostatnich latach dochodu z uwagi na to, że dotknięte zostało dwukrotnie powodziami. Skarżący zaznaczył, że korzysta z pomocy wuja (zakup środków czystości, drewna) oraz Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej (zasiłek celowy na zakup węgla), co oznacza, że nie jest w stanie samodzielnie, z uzyskiwanych dochodów zaspokoić podstawowych potrzeb życiowych. Miesięczne koszty utrzymania (opał, media, wyżywienie itp.) skarżący oszacował na kwotę ponad 1.000 zł, co oznacza, że uzyskiwany nieregularnie dochód w całości konsumowany jest na bieżące, podstawowe potrzeby życiowe.
Z kolei odmowa przyznania skarżącemu pomocy w postaci wyznaczenia adwokata z urzędu mogłaby doprowadzić do pozbawienia go konstytucyjnego prawa do sądu, jako osoba schorowana, ze skąpymi środkami materialnymi ma utrudnioną możliwość osobistej obrony swoich interesów przed tutejszym Sądem.
Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie przepisu art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło