I SA/Kr 775/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. T. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 marca 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia p o s t a n a w i a zwolnić Z. T. od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 marca 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, skarżący Z. T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mamą F. T.. Żona i dziecko skarżącego mieszkają na stałe w W. i nie pozostają ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. Z. T. nie posiada żadnego majątku. Jego miesięczny dochód z tytułu umowy o pracę wynosi 1.500 zł brutto. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż jest po ciężkich przejściach losowych. Żona wniosła pozew o rozwód i zasądzenie alimentów na syna w wysokości 1.000 zł miesięcznie plus alimentów zaległych za pięć lat wstecz. W ubiegłym roku skarżący stracił pracę w Fundacji [..]. Obecnie pracuje dorywczo w Studiu Filmów [...] . Ma długi wobec Skarbu państwa, został uznany za dłużnika niewypłacalnego i postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 11 kwietnia 2011 roku wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Skarżący choruje neurologicznie, w grudniu 2010 roku miał wypadek. Pozostaje praktycznie bez środków do życia, a w codziennym utrzymaniu pomaga skarżącemu schorowana 84-letnia mama. Koszty miesięcznego utrzymania pokrywane są z renty F.T. i przedstawiają się następująco: lekarstwa 350 zł, jedzenie 400 zł, media 400 zł. Do wniosku skarżący załączył kopie następujących dokumentów: postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 11 kwietnia 2011 roku o wpisaniu skarżącego do Krajowego Rejestru Sądowego Rejestru Dłużników Niewypłacalnych wraz z zaświadczeniem z dnia 12 kwietnia 2011 roku o dokonaniu wpisu, wyniku konsultacji lekarskiej z dnia 15 stycznia 2011 roku, skierowania do szpitala z dnia 15 marca 2011 roku oraz czterech zaświadczeń lekarskich o niezdolności do pracy. Wykonując wezwanie Referendarza Sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że ze względu na prowadzone wobec niego od 2008 roku postępowanie UKS, zasądzenie kary pozbawienia wolności oraz naprawienia szkód w wysokości 230.000 zł, skarżący nie posiada w chwili obecnej żadnych własnych przychodów, ani majątku, tak ruchomego, jak i nieruchomego. Całość wynagrodzenia skarżącego oraz zasiłki chorobowe są zajmowane przez komorników sądowych na poczet w/w należności. Skarżący nie otrzymuje żadnych środków finansowych z tytułu pracy, ponieważ całość wynagrodzenia jest bezpośrednio zajmowana przez komorników. Skarżący utrzymuje się gównie z emerytury mamy oraz drobnych pożyczek u znajomych i rodziny. Jego sytuacja finansowa jest beznadziejna. Do pisma skarżący załączył kopie dokumentów potwierdzających wysokość dochodów i ponoszonych wydatków na konieczne utrzymanie, w tym: zawiadomienie ZUS z dnia 20 kwietnia 2011 roku o wysokości świadczenia pobieranego przez matkę, paragonów za zakup leków, decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2010, decyzji ustalającej podatek rolny na rok 2011, faktury za energię elektryczną, faktury za gaz, ugody z dnia 9 marca 2011 roku z Gazownią T., ugody z dnia 3 lutego 2011 roku z Bankiem Ochrony Środowiska S.A. w W., dwóch faktur za usługi telekomunikacyjne, faktury za wodę i odprowadzenie ścieków, trzech wyciągów z rachunku bankowego skarżącego z wykazaną kwotą blokad na rachunku, zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z 2 maja 2011 roku o zajęciu wynagrodzenia skarżącego, zeznania PIT-37 o wysokości dochodu osiągniętego przez skarżącego w roku 2011, zaświadczenia pracodawcy o wysokości uzyskanych przez skarżącego dochodach za okres od 1 stycznia do 31 maja 2011 roku, postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 11 kwietnia 2011 roku o wpisaniu skarżącego do Krajowego Rejestru Sądowego Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady partycypacji strony w kosztach postępowania sądowego wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 przedmiotowej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 w/w ustawy). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Skarżący nie dysponuje żadnym majątkiem. Posiada znaczne zadłużenie wobec Skarbu Państwa. Uzyskiwany przez niego dochód podlega zajęciu komorniczemu. Z przedłożonego zeznania PIT-37 wynika, że w roku 2010 skarżący osiągnął przychód w wysokości 5.550 zł. Koszty utrzymania skarżącego pokrywa jego matka, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Wysokość pobieranego przez nią świadczenia emerytalnego wynosi 2.366,97 zł. F.T. posiada zadłużenie w Gazowni T. z tytułu nieterminowego regulowania należności za dostarczane paliwo gazowe. Z ugody z dnia 9 marca 2011 roku wynika, że wysokość tego zadłużenia wyniosła 2.645,22 zł, a spłata zadłużenia została rozłożona na pięć rat po średnio 530 zł. Z umowy ugody z dnia 3 lutego 2011 roku wynika, że matka skarżącego jest również zadłużona w Banku Ochrony Środowiska na kwotę 4.848,39 zł. Matka skarżącego jest osobą schorowaną, ponosi znaczne wydatki na zakup leków. Uzyskiwane przez nią środki finansowe z emerytury przeznaczane są w całości na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania siebie i syna, zatem skarżący nie może liczyć na pomoc matki w pokryciu kosztów sądowych. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżący spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).