I SA/Kr 779/09
PostanowienieWSA w Krakowie2009-06-29
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację finansową strony, jej dochody, wydatki oraz liczbę toczących się postępowań?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został uwzględniony, ponieważ mimo stałego dochodu i zatrudnienia, strona skarżąca ponosi znaczące wydatki związane z leczeniem, spłatą zobowiązań oraz kosztami kilku postępowań sądowych. Konieczność poniesienia dodatkowych kosztów sądowych uniemożliwiłaby jej realizację podstawowych potrzeb życiowych i dostęp do wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Strona skarżąca jest zatrudniona, ale ponosi znaczne wydatki na leki, abonament telefoniczny, spłatę pożyczki bankowej oraz bieżące wpłaty do organu egzekucyjnego. Dodatkowo, musiała ponieść koszty leczenia stomatologicznego i jest stroną w kilku postępowaniach sądowych. Orzekający uznał, że sytuacja finansowa strony, mimo stałego dochodu, uniemożliwia jej poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku dla podstawowych potrzeb życiowych.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla M. T. radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. T. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10.03.2009r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego, w sprawie odmowy wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, z dnia [...].11.2008r., nr [...] postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. T. radcę prawnego , którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, radcy prawnego, w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10.03.2009r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego, w sprawie odmowy wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, z dnia [...].11.2008r. , nr [...]
Jak wynika z uzasadnienia tego wniosku, zawartego w nim "oświadczenia
o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" M. T. ur. w 1954r. jest w stałym leczeniu psychiatrycznym i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Zatrudniona jest w Muzeum Historycznym Miasta K. i uzyskuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 1 326,02 zł. miesięcznie , netto.
Jej miesięczne koszty utrzymania obejmują m.in.: opłatę za leki – 250 zł. , opłatę za abonament telefoniczny – 35 zł. Ponadto M. T. co miesiąc wpłaca do organu egzekucyjnego kwotę 250 zł. i spłaca pożyczkę bankową , której rata wynosi 200 zł. W ostatnim czasie poniosła koszty leczenia stomatologicznego w wysokości 650 zł. W celu zapłaty tej sumy musiała zaciągnąć pożyczkę u znajomych.
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r.
Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa
i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Sytuacja M. T. nie ma znamion skrajnego ubóstwa. Jest ona bowiem osobą pracującą i uzyskuje stały miesięczny dochód, który przewyższa koszty utrzymania. Suma pozostająca po odliczeniu bieżących wydatków nie jest jednak wysoka (ok. 591 zł. ) a pamiętać trzeba, że w ostatnim czasie strona skarżąca zmuszona była ponieść wydatek u stomatologa rzędu 650 zł. Kwota ta przekracza jej miesięczne środki finansowe "na życie". Wziąć też trzeba pod uwagę , fakt, iż M. T. jest stroną w siedmiu postępowaniach przed tut. Sądem (sygn. akt I SA/Kr 779-784/09, I SA/Kr 1250/08) co znacznie zwiększa wysokość jej ewentualnych wydatków.
Stąd też, orzecznik stanął na stanowisku, iż konieczność poniesienia jakichkolwiek kosztów związanych z procesem przez M. T. uniemożliwiałaby realizację jej podstawowych potrzeb życiowych.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§2, art. 246§1 pkt.1
w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło