I SA/Kr 78/12
PostanowienieWSA w Krakowie2012-02-17
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca współwłaścicielem nieruchomości o znacznej wartości, ale nieposiadająca własnych dochodów i pozostająca na utrzymaniu innych osób, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym zasługuje na uwzględnienie, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Nawet jeśli strona jest współwłaścicielem majątku o znacznej wartości, ale nie generuje on dochodów i jego stan techniczny nie pozwala na komfortową egzystencję, a sama strona nie posiada własnych środków, można przyznać jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, aby zapewnić jej dostęp do wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Strona skarżąca, M.L., złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadku. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną, po ciężkim zawale serca, pozostającą na utrzymaniu ojca i brata. Posiada współwłasność nieruchomości o znacznej wartości, ale nie posiada oszczędności ani dochodów, a stan techniczny nieruchomości odbiega od standardów komfortowej egzystencji.Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.L. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30.11.2011r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadku postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30.11.2011r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadku.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz akt sprawy o sygn. I SA/Kr 5/12 i I SA/Kr 77/12 M.L. ur. w 1977r. jest osobą bezrobotną i pozostaje na utrzymaniu ojca W.L. ur. w 1949r. oraz brata D.L. ur. w 1985r.
M.L. w listopadzie 2008r. w wieku 31 lat przebył ciężki zawał serca. Na skutek związanych z tym faktem problemów zdrowotnych zlikwidował prowadzoną działalność gospodarczą. Rozstał się również ze swoją partnerką, która wyprowadziła się do rodziców wraz z dwójką ich wspólnych dzieci: J.L. ur. w 2001r. oraz A.L. ur. w 1999r. W.L. otrzymuje rentę rodzinną w wysokości 745,81 zł., miesięcznie, netto. D. L. prowadzi natomiast działalność gospodarczą i uzyskuje ok. 1000 zł. dochodu miesięcznie. Jego dochód z tego tytułu w 2010r. wyniósł 11 991,09 zł. a do maja 2011r. – 1788 zł.
Wydatki rodziny związane z bieżącymi opłatami mieszkaniowymi wynoszą ok. 700 zł., miesięcznie. Pozostałe środki pieniężne wydawane są na zakup żywności , środków czystości i leków.
M. L. jest wraz bratem D. L. i ojcem W. L. współwłaścicielem ( w 1/3 części) nieruchomości stanowiącej działkę nr 136 o pow. 1719 m2 zabudowanej budynkiem mieszkalnym przy ul. C. w K. oraz nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. 898 m2 zabudowanej budynkiem mieszkalnym położonym przy ul. C. w K. Łączna wartość tego majątku szacowana jest na 1 000 000 zł., Wnioskodawca nie posiada oszczędności. Jest natomiast właścicielem samochodu osobowego marki Ford, rok. prod. 1997r.
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm. ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 ).
Obecna sytuacja M. L. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych. Ona sam nie uzyskuje dochodów. Pozostaje na utrzymaniu ojca oraz brata a kłopoty zdrowotne utrudniają mu znalezienie pracy. Nie bez znaczenia, w tej sytuacji, jest też fakt, iż jest on ojcem małoletnich: J. L. oraz A. L. M. L. jest wprawdzie współwłaścicielem wymienionych wyżej nieruchomości o znacznej wartości, zaznaczyć jednak trzeba, iż z dokumentacji fotograficznej (k. akt administracyjnych 63,64) wynika, że ich stan daleko odbiega od standardów komfortowej egzystencji.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm. ) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło