I SA/Kr 781/09

PostanowienieWSA w Krakowie2009-06-29

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację finansową i majątkową strony, a także liczbę prowadzonych postępowań sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został uwzględniony, ponieważ konieczność poniesienia jakichkolwiek kosztów związanych z procesem przez stronę skarżącą uniemożliwiałaby realizację jej podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja finansowa strony, mimo posiadania stałego dochodu, w połączeniu z koniecznością ponoszenia znaczących wydatków (leki, spłata pożyczek, koszty leczenia stomatologicznego) oraz udziałem w wielu postępowaniach sądowych, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w celu zapewnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o umorzeniu postępowania zażaleniowego oraz w sprawie odmowy wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. Strona skarżąca przedstawiła swoje oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wskazując na stałe leczenie psychiatryczne, samodzielne prowadzenie gospodarstwa domowego, miesięczne wynagrodzenie netto w wysokości 1 326,02 zł, koszty leków (250 zł), abonamentu telefonicznego (35 zł), spłatę do organu egzekucyjnego (250 zł), ratę pożyczki bankowej (200 zł) oraz niedawne koszty leczenia stomatologicznego (650 zł). Ponadto strona jest stroną w siedmiu innych postępowaniach przed tut. Sądem.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla M. T. radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. T. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10.03.2009r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego, w sprawie odmowy wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, z dnia [...].11.2008r. , nr [...] postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. T. radcę prawnego , którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, radcy prawnego, w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10.03.2009r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego, w sprawie odmowy wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, z dnia [...].11.2008r. , nr [...] Jak wynika z uzasadnienia tego wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" M. T. ur. w 1954r. jest w stałym leczeniu psychiatrycznym i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Zatrudniona jest w Muzeum Historycznym Miasta K. i uzyskuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 1 326,02 zł. miesięcznie , netto. Jej miesięczne koszty utrzymania obejmują m.in.: opłatę za leki - 250 zł. , opłatę za abonament telefoniczny - 35 zł. Ponadto M. T. co miesiąc wpłaca do organu egzekucyjnego kwotę 250 zł. i spłaca pożyczkę bankową , której rata wynosi 200 zł. W ostatnim czasie poniosła koszty leczenia stomatologicznego w wysokości 650 zł. W celu zapłaty tej sumy musiała zaciągnąć pożyczkę u znajomych. Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Sytuacja M. T. nie ma znamion skrajnego ubóstwa. Jest ona bowiem osobą pracującą i uzyskuje stały miesięczny dochód, który przewyższa koszty utrzymania. Suma pozostająca po odliczeniu bieżących wydatków nie jest jednak wysoka (ok. 591 zł. ) a pamiętać trzeba, że w ostatnim czasie strona skarżąca zmuszona była ponieść wydatek u stomatologa rzędu 650 zł. Kwota ta przekracza jej miesięczne środki finansowe "na życie". Wziąć też trzeba pod uwagę , fakt, iż M. T. jest stroną w siedmiu postępowaniach przed tut. Sądem (sygn. akt I SA/Kr 779-784/09, I SA/Kr 1250/08) co znacznie zwiększa wysokość jej ewentualnych wydatków. Stąd też, orzecznik stanął na stanowisku, iż konieczność poniesienia jakichkolwiek kosztów związanych z procesem przez M. T. uniemożliwiałaby realizację jej podstawowych potrzeb życiowych. Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§2, art. 246§1 pkt.1 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło