I SA/Kr 781/20
WyrokWSA w Krakowie2020-11-19
Skład orzekający: Wiesław Kuśnierz, Waldemar Michaldo, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące niesprawności parkometru oraz błędu co do osoby zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłaty dodatkowej za postój w strefie płatnego parkowania mogą zostać uwzględnione, jeśli organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w sprawach zarzutów dotyczących istnienia obowiązku i błędu co do osoby zobowiązanego, co oznacza, że nie może prowadzić własnego postępowania wyjaśniającego w celu obalenia tego stanowiska. W przypadku, gdy wierzyciel, po rozpatrzeniu zarzutów, wydał ostateczne postanowienie uznające je za nieuzasadnione, a organ odwoławczy utrzymał je w mocy, organ egzekucyjny jest zobowiązany do wydania postanowienia zgodnego ze stanowiskiem wierzyciela. Sąd administracyjny kontroluje legalność postanowienia organu egzekucyjnego w kontekście procedury, a nie merytorycznej zasadności zarzutów, które zostały już rozstrzygnięte przez wierzyciela i organ odwoławczy.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne wobec L. S. na podstawie tytułu wykonawczego Prezydenta Miasta K. za nieuiszczenie opłaty dodatkowej za postój w strefie płatnego parkowania. L. S. wniosła zarzut nieistnienia obowiązku, powołując się na niesprawność parkometru i swój pobyt w szpitalu. Po uzyskaniu stanowiska wierzyciela i utrzymaniu go w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, organ egzekucyjny uznał zarzuty za nieuzasadnione. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. L. S. wniosła skargę do WSA, kwestionując zasadność opłaty i prawidłowość doręczenia postanowienia SKO.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2020 r. sprawy ze skargi L. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne skargę oddala
Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. jako organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanej L. S. na pod stawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez wierzyciela tj. Prezydenta Miasta K. na zaległość z tytułu opłaty dodatkowej w wysokości 50 zł. za nieuiszczenie opłaty w strefie płatnego parkowania. W/w tytuł wykonawczy doręczono zobowiązanej w dniu 27.06.2019r.
Pismem z dnia 03.07.2019r. zobowiązana wniosła do organu egzekucyjnego zarzut nieistnienia obowiązku. W uzasadnieniu podkreśliła, iż nie można nikogo obciążać opłatami dodatkowymi w sytuacji niesprawnych w dniu zdarzenia parkometrów oraz, że we wskazanym czasie przebywała w szpitalu. Organ egzekucyjny w/w pismo zakwalifikował jako zarzut z art. 33 § l pkt l i 4 u.p.e.a.
W/w pismo zostało w dniu 05.08.2019r. przekazane do wierzyciela celem zajęcia stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów. Wierzyciel postanowieniem z dnia 25.09.2019r. nr [...] wydał stanowisko w/s zarzutów uznając zarzuty za nieuzasadnione. Na w/w postanowienie zobowiązana złożyła zażalenie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając zażalenie, postanowieniem z dnia 23.01.2020r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ egzekucyjny po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w/s stanowiska wierzyciela odnośnie zarzutów, postanowieniem z dnia 21.04.2020r. nr [...] uznał zarzuty za nieuzasadnione. Postanowienie doręczono zobowiązanej w dniu 06.05.2020r.
Na w/w postanowienie organu egzekucyjnego zobowiązana pismem z dnia 12.05.2020r. wniosła zażalenie. Zażalenie wniesiono w terminie. W zażaleniu zobowiązana wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i w oparciu o cały materiał dowodowy, wydanie końcowego postanowienia uwzględniając w nim, że jej mąż od samego początku wskazywał, że to on ten pojazd zaparkował i był przez podległy podmiot Prezydenta Miasta K. wezwany do niezwłocznej zapłaty za brak opłaty parkingowej. Podniesiono ponadto, że zobowiązana jako korzystająca z drogi w chwili zdarzenia była w szpitalu,
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z 26 czerwca 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że niniejsze postępowanie wszczęte zgłoszeniem zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a, dotyczy istnienia obowiązku oraz błędu co do osoby zobowiązanego. Z tego powodu w niniejszym postępowaniu rozpatrzeniu podlegają tylko w/w zarzuty.
Zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązanemu przysługiwało prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. W/w ustawa w art. 34 § 1 stanowi, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie złożonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § l pkt 1-5 i 7 wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.
Podkreślono, że postępowanie w sprawie stanowiska wierzyciela zostało zakończone poprzez wydanie postanowienia przez Prezydenta Miasta K., które następnie zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Postanowienie to jest ostateczne. Organ egzekucyjny rozpoznając wniesione zarzuty, swoje postanowienie wydał w oparciu o ostateczne stanowisko wierzyciela, gdyż procedura rozpoznania zarzutów tego od niego wymaga. Organ egzekucyjny może bowiem działać jedynie w ramach zakreślonej dla niego procedury. W tym wypadku, organ odwoławczy nie doszukał się naruszeń, które skutkowałby uchyleniem zaskarżonego postanowienia, ani też potrzeby analizowania kwestii już wyjaśnionych.
Odnosząc się do zażalenia DIAS podniósł, że zobowiązana w zarzutach powołała art. 33 § 1 pkt l u.p.e.a, przez co zakwestionowała istnienie obowiązku.
Organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu odniósł się do kwestii dotyczącej istnienia obowiązku. Stwierdził, iż zgodnie z ustawą o drogach publicznych z dnia 21.03.1985r. (t.j. Dz.U z 2018 póz. 2068) korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania (art. 13 ust. l pkt 1). Obowiązująca uchwała LXXXIX/2177/17 Rady Miasta Krakowa z dnia 22.112017 określa wysokość i rodzaje opłat za postój dla poszczególnych grup użytkowników pojazdów. Każdorazowy postój bez wniesionej wymaganej opłaty lub ważnego abonamentu postojowego obliguje użytkownika (właściciela) pojazdu do uiszczenia opłaty dodatkowej (art. 13f ust. 1), która zgodnie z powołaną uchwałą wynosi 50 zł. Wierzyciel wskazał, iż ze stwierdzonym i udokumentowanym nieopłaconym postojem w dniu 21.03.2018r. o godz. 12:18 należącego do zobowiązanej samochodu o nr rej. [...] w strefie płatnego parkowania w K. na ul. [...], - powstał ustawowy obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej. Kierowca o tym został poinformowany pozostawionym zawiadomieniem nr [...] zawierającym pouczenie gdzie i w jakim terminie należy uiścić opłatę dodatkową. W związku z nieuregulowaniem opłaty dodatkowej, wystosowano upomnienie nr [...] z wezwaniem do zapłaty, które doręczono zobowiązanej 02.10.2018r.
W związku z niezapłaceniem należności, wierzyciel w dniu 05.04.2019r. wystawił przedmiotowy tytuł wykonawczy. Bezspornym jest zatem, iż obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej powstał, a wobec braku dobrowolnego uregulowania należności, konieczna była przymusowa egzekucja tego obowiązku.
W przedmiocie zarzutu dotyczącego błędu co do osoby, organ egzekucyjny stwierdził za wierzycielem, iż jest zarzut ten bezzasadny. W przedmiotowej sprawie zobowiązana nie wskazała w sposób wiarygodny faktycznego użytkownika samochodu o nr rej [...], odpowiedzialnego za jego nieopłacony postój w obszarze płatnego parkowania w K. w dniu 21.03.2018r. Podstawą prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanej są dane pozyskane z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, zgodnie z którymi to Pani L. S. figuruje jako właściciel w/w pojazdu na dzień 21.03.2018r.
Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której wniesiono o:
l. uchylenie zaskarżonego postanowienia i stwierdzenie;
a. nieistnienia obowiązku z uwagi na niesprawność parkomatu, który nie przyjmował kart bankomatowych pomimo uznania ich w uchwale jako środka płatniczego,
b. błąd co do osoby zobowiązanego, która w sposób jednoznaczny przedstawiła, iż w tym czasie przebywała na oddziale w Szpitalu w K. gdzie była poddana operacji nowotworu złośliwego,
II. uchylenia decyzji w przedmiotowym zakresie, zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. do prawidłowego doręczenia postanowienia z dnia 23.01.2020 roku nr [...], stwierdzenia, że doszło do rażącego naruszenia prawa poprzez nieprawidłowe doręczenie decyzji SKO w wyniku czego bezprawnie uniemożliwiono zapoznanie z treścią tego postanowienia a w następstwie uniemożliwiono prawidłowego złożenia wszelkich odwołań, łącznie ze złożeniem przedmiotowej skargi do WSA.
W uzasadnieniu skargi zadano pytanie jak osoba leżącą w szpitalu może korzystać z drogi oraz jak leżąca osoba na sali, ma wskazać pod odpowiedzialnością, kierowcę który w danej chwili korzysta z pojazdu, nie znając z jakiej przyczyny Organ nie dał wiary osobie (mężowi) która sama się do tego przyznaje i reklamuje prawidłowość wystawionego wezwania zabierając jednocześnie pieniądze za godziny gdy pojazdu tam w ogóle nie było i niejako w ten sposób rozpatrując reklamacje pozytywnie (opłata jest tylko wymagana za parkowanie zgodnie z Uchwałą).
Zwrócono uwagę, że parkometr, który notabene jest (był) jedynym w tym rejonie przy tej ulicy, nie przyjmował banknotów a dodatkowo wbrew Uchwale był niesprawny nie przyjmował kart (nie dotyczy zbliżeniowych). W ocenie Skarżącej to "wierzyciel" ma udowodnić, iż należy się opłata za parkowanie przez co powinno być wykonane zdjęcie nie tylko pojazdu ale i parkometru, bo okienka do przyjmowania kart w ogóle nie było. Nie było ono uszkodzone ale usunięte, a jego miejsce zabezpieczone czarną płytką.
W dalszej części uzasadnienia Skarżąca kwestionuje prawidłowość doręczenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego na dowód czego załączono do skargi pismo Kolegium do Skarżącej będące odpowiedzią na ponaglenie strony.
Jednocześnie Skarżąca podniosła, że kopie awiza jakie otrzymała od Poczty Polskiej z adnotacją na odwrocie przyznającą, iż korespondencja została zwróconą w godzinach rannych w dniu 25 lutego 2020 roku pomimo że termin do jej odebrania został wyznaczony do końca tego dnia.
Zwróciła uwagę na bardzo istotną kwestę, że do dnia 25 lutego 2020 roku nie wiedziała, iż przedmiotowe pismo dotyczy korespondencji kierowanej z Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., a wiec nie wiedziała w jakim trybie (art. 44§1 kpa) przesyłka była dostarczana.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wyjaśnił ponadto, że kwestia doręczenia ostatecznego postanowienia wierzyciela w trybie art. 44 kpa nie była podniesiona na etapie postępowania zażaleniowego, toteż w zaskarżonym postanowieniu brak jest odniesienia się do tej kwestii. Organ nadzoru stwierdza zarazem, iż nie doszło jak twierdzi Skarżąca do pozbawiania jej możliwości merytorycznego i rzetelnego napisania odwołania czy też skargi. Skargę odnośnie niniejszego postępowania Skarżąca sformułowała, w sposób w jaki uznała to najbardziej merytoryczny. Również zażalenie zostało przez Skarżąca wniesione. Podnoszone kwestie doręczenia w trybie art. 44 kpa dotyczą natomiast ostatecznego postanowienia wierzyciela z dnia 23.01.2020r. Skarżąca wini SKO za to, iż fizycznie nie miała możliwości zapoznania się z jego treścią. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. zauważył jednak, iż Skarżąca nie wyjaśniła czy wystąpiła do tego organu by zapoznać się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie, np. poprzez sporządzenie fotokopii postanowienia, czy przesłanie przez organ kopi takiego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do art. 3§1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2019r. poz. 2325 ze zm. dalej-p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3§2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd, podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145§1 pkt. 2 p.p.s.a.).
Sąd wydał wyrok na podstawie akt sprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym (art. 133 § 1 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a). Zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie i dlatego podlega oddaleniu. Czyniąc to, Sąd zwraca uwagę na specyfikę procedury, będącej konsekwencją zgłoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Jak wynika z art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. w chwili orzekania przez Organ II instancji - Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 – zwanej dalej u.p.e.a.), co do zasady, działanie administracji w tym zakresie jest w swoisty sposób rozdzielone pomiędzy organ egzekucyjny oraz wierzyciela. Dzieje się tak, ponieważ w myśl wskazanego przepisu, po otrzymaniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, organ egzekucyjny jest zobowiązany uzyskać stanowisko wierzyciela. Wypowiedź wspomnianego podmiotu ma zaś formę postanowienia, na które służy zażalenie (por. art. 34 § 2 u.p.e.a.). Dopiero ostateczny charakter tego rozstrzygnięcia otwiera drogę do orzekania przez organ egzekucyjny (art. 34 § 4 u.p.e.a.), przy czym w przypadku zarzutów upartych m.in. na dyrektywie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela, wyrażonym w jego ostatecznym postanowieniu (por. art. 34 § 1 u.p.e.a.). Oznacza to, że organ egzekucyjny nie jest władny prowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i – co za tym idzie - do obalenia w tym trybie stanowiska zaprezentowanego przez wierzyciela. Obejmuje to również organ orzekający w następstwie wniesionego zażalenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1480/05).
Odnosząc te spostrzeżenia do stanu faktycznego zaistniałego w sprawie, należy zauważyć, że Organ egzekucyjny prawidłowo zwrócił się do Wierzyciela o zajęcie stanowiska. Ten zaś, w swojej precyzyjnej wypowiedzi mającej formę prawną postanowienia, odnosząc się zarówno do ustalonego stanu faktycznego sprawy, w odpowiedni sposób udokumentowanego, jak i do tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego, uznał za nieuzasadnione zarzuty Strony, jak przyjęto – bo Skarżąca będąc właścicielem samochodu nr rej. [...] nie uiściła należnej opłaty za postój jak również nie wskazała osoby kierującej pojazdem .
Zapatrywanie to podzieliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W swoim rozstrzygnięciu, nawiązało ono do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a także do obowiązującego stanu prawnego, wynikającego z ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2222 z późn. zm.) oraz do stosownego aktu prawa miejscowego (uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 22 listopada 2017r. nr LXXXIX/2177/17, t.j. Dz.Urz. Woj. Małop. z 2017 r., poz. 8013). W tej uchwale określono bowiem granice strefy płatnego parkowania oraz wysokość opłat za postój samochodów na drogach publicznych, znajdujących się na tym obszarze. Jednocześnie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że z mocy samego prawa powstaje zarówno obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie (postój) pojazdu w strefie płatnego parkowania, jak i powinność ponoszenia opłaty dodatkowej, będącej konsekwencją nieuiszczenia opłaty.
W niniejszej sprawie fakt parkowania w strefie płatnego parkowania jak i fakt nieuiszczenia opłaty za postój jest okolicznością bezsporną .
Jak bowiem wykazało SKO pojazd samochodowy o nr rej[...] był w strefie płatnego parkowania w K. w dniu 21 marca 2018 r. We wskazanym terminie, o godzinie 12:18 wyżej wskazany pojazd zajmował miejsce parkingowe w strefie płatnego parkowania w K. bez uiszczenia należnej opłaty za postój. W trakcie przeprowadzanej kontroli kontroler strefy płatnego parkowania stwierdził brak aktualnego dowodu opłaty za postój wewnątrz pojazdu o nr rej[...] w dniu zdarzenia tj. 21 marca 2018 r., o godzinie: 12:16 i 12:18, czego konsekwencją było wystawienie zawiadomienia. Przedstawione do akt sprawy bilety postojowe dokumentują natomiast wniesienie opłaty za postój w dniu 21 marca 2018 r. od godz. 10:00 do godz. 12:07, a następnie od godz. 12:33. Od godz. 12:13 do godz. 12:33, zgodnie z uregulowaniami uchwały Rady Miasta Krakowa postój nie był opłacony. Zgodnie bowiem z § 3 ust 4 uchwały z dnia 22 listopada 2017r. nr LXXXIX/2177/17 opłatę wnosi się niezwłocznie z chwilą zaparkowania pojazdu w miejscu postojowym i nie później niż po upływie 5 minut od czasu zajęcia miejsca postojowego.
Istota sporu sprowadza się natomiast do zarzutu, że parkometr był niesprawny, gdyż nie przyjmował banknotów i nie obsługiwał kart bankomatowych, oraz że osobą kierującą nie była skarżąca lecz jej mąż.
Odnosząc się do pierwszego zarzutu należy zauważyć , że zgodnie z zgodnie z § 3 ust. 1 uchwały z dnia 22 listopada 2017r. nr LXXXIX/2177/ za postój w strefie płatnego parkowania w Krakowie pobierana jest za pomocą środków pieniężnych uiszczanych w parkometrze o nominałach: 5 zł, 2 zł, 1 zł, 50 gr, 20 gr, 10 gr, poprzez wykupienie abonamentu postojowego oraz za pomocą innych elektronicznych form płatności. Zatem w uchwale wprost określono rodzaje monet, którymi można dokonywać płatności w parkometrach, co powiązane jest konstrukcją urządzeń służących do poboru opłat za parkowanie. Oznacza to, że nie było prawnej możliwości dokonywania płatności w formie banknotów zatem zarzut Skarżącej w tym zakresie jest całkowicie bezzasadny.
Uchwała przewiduje również inne elektroniczne formy płatności i możliwe było dokonanie transakcji za pomocą karty płatniczej (analiza transakcji z dnia zdarzenia w parkometrze potwierdziła możliwość dokonywania zakupu za pomocą karty płatniczej) oraz za pomocą telefonu komórkowego przy użyciu usługi: mobiParking w systemie SkayCash, Pango, moBilet.
Określenie inne elektronicznych formy płatności nie oznacza, że muszą być wszystkie elektroniczne formy płatności jakie aktualnie istnieją na rynku albowiem rynek usług elektronicznych cechuje się bardzo wysokim i dynamicznym rozwojem. Możliwości te należy zatem wiązać z możliwościami technicznymi parkomatu.
Okoliczność płatności elektronicznej jest potwierdzona, również przez Skarżącą , która przyznaje, iż płatność kartą zbliżeniową była możliwa.
Opłatę dodatkową zobowiązany jest uiścić każdy, kto zaparkował pojazd w strefie płatnego parkowania i nie uiścił należnej z tego tytułu opłaty za postój za cały czas parkowania. Przy czym jak prawidłowo wyjaśnił Wierzyciel obowiązujące akty prawne nie przewidują żadnych okoliczności (nawet w sytuacjach losowych) uzasadniających zwolnienie z opłaty za postój, jak również możliwości wniesienia opłaty za postój z opóźnieniem, po wystawieniu zawiadomienia o opłacie dodatkowej. Tym bardziej , że to kierujący pojazdem powinien dostosować się do możliwości technicznych parkometru, a nie oczekiwać, że brak możliwości płatności w określonej formie zwalnia go od uiszczenia opłaty. Tym bardziej , że możliwość uiszczenia opłaty za postój istniała w najbardziej typowej i popularnej formie – za pomocą bilonu bądź innych elektronicznych formach.
Odnosząc się natomiast do zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego podnieść należy, zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13f ust. 1 u.d.p. wynika, że obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej i ewentualnie opłaty dodatkowej, jeżeli ta pierwsza nie zostanie uiszczona, obciąża korzystającego z dróg publicznych. Oczywiście użyte przez ustawodawcę pojęcie "korzystający" obejmuje poza właścicielem pojazdu, również inne osoby, tj. osoby korzystające z pojazdu na podstawie tytułu prawnego, za zgodą właściciela, jak i osoby działające bez takiego tytułu czy zgody. Nie oznacza to jednak , że wierzyciel jest obowiązany wskazać, iż do uiszczenia opłaty parkingowej oraz opłaty dodatkowej jest zobligowany inny podmiot aniżeli właściciel pojazdu. Wierzyciel ma prawo domniemywać, iż korzystającym z drogi publicznej jest z reguły właściciel pojazdu i w związku z tym to na nim spoczywa obowiązek ponoszenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. Podzielić zatem należy pogląd, że kierowanie egzekucji do właściciela samochodu opiera się zwykle na dwóch powiązanych elementach. Pierwszym jest domniemanie faktyczne, że to właściciel samochodu jest korzystającym z dróg publicznych. Do przyjęcia takiego domniemania uprawniają zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. Jeśli ktoś jest właścicielem samochodu, to przede wszystkim on z niego korzysta. Drugim elementem jest założenie, że jeśli właściciel samochodu z niego w danym dniu nie korzystał to wie, kto to uczynił (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 591/08, zbiór lex nr 544582).
Uznaje się także, że organ egzekucyjny nie jest przy tym zobowiązany do prowadzenia specjalnego postępowania wyjaśniającego, dążącego do precyzyjnego ustalenia osoby korzystającej z drogi publicznej przez zaparkowanie samochodu, ponieważ na prowadzenie tego postępowania nie pozwala mu art. 29 § 1 u.p.e.a., zakazujący organowi badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z tego powodu organ egzekucyjny (także będący jednocześnie wierzycielem dochodzonej należności) ma prawo domniemywać co do zasady, że korzystającym z dróg publicznych był właściciel pojazdu, a ten może dochodzić swych racji (w przypadku, gdy wskazuje na istnienie innego podmiotu korzystającego z samochodu) przez podniesienie w toku postępowania egzekucyjnego zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt. 4 u.p.e.a.). Organ jest wobec tego uprawniony do stosowania domniemania faktycznego, zgodnie z którym za zobowiązanego do zapłaty uważa się właściciela pojazdu aż do chwili, gdy ten zwolni się z obowiązku, wskazując faktycznego użytkownika samochodu. To na właścicielu pojazdu spoczywa zatem ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 12 czerwca 2007r., sygn. akt I OSK 209/07, Lex)
W rozpatrywanej sprawie Skarżąca, (która zgodnie z danymi CEPiK jest właścicielem pojazdu o nr rej. [...]) nie wykazała żadnym wiarygodnym dokumentem, iż we wskazanym terminie faktycznym użytkownikiem pojazdu, który zaparkował pojazd w strefie płatnego parkowania w K. był jej mąż - M. S.. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że Skarżąca nie udowodniła, w sposób nie budzący wątpliwości, że w dacie postoju samochodu osobowego o nr rej. [...] w K. w strefie płatnego parkowania w dniu 21 marca 2018 r. z pojazdu korzystała inna osoba niż właściciel.
Ponadto wskazać należy, że art. 13 u.d.p. posługuje się pojęciem "korzystający z dróg publicznych", które odnosi się do każdego, kto korzysta z dróg publicznych i postoju pojazdu niezależnie od tego, czy jest czy nie jest jego właścicielem i niezależnie czy jest kierującym pojazdem. W niższej sprawie Skarżąca neguje jedynie fakt, że nie była kierującym pojazdem w dniu parkowania. W zażaleniu na postanowienie Wierzyciela z 25.09.2019r. nr [...] złożonym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego Skarżąca wyjaśniła, że w dniu opisywanego przez Prezydenta Miasta [...] zdarzenia trafiła do szpitala w bardzo ciężkim stanie, gdzie przeszła operację po wyniszczającej chemioterapii. Do szpitala przywiózł ją mąż, który od samego początku nie ukrywał, iż był kierowcą. Nie ulega zatem wątpliwości, iż Skarżąca również przyjechała spornym pojazdem do miejsca parkowania będąc jedynie pasażerem, co nie zmienia faktu, że była również korzystającym z dróg publicznych na równi z kierowcą, jednocześnie będąc właścicielem pojazdu . "Korzystać" oznacza bowiem używać czegoś, posługiwać się czymś; wykorzystywać. Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego "korzystać" oznacza - mieć pożytek z czegoś, wyzyskiwać coś, użytkować coś, posługiwać się czymś jako narzędziem, środkiem itp. ( Internetowy Słownik języka polskiego wyd. PWN)
Orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest ostatecznym postanowieniem w sprawie stanowiska wierzyciela – uznaniem wniesionych zarzutów za nieuzasadnione (por. art. 34 § 4 u.p.e.a.). Jednocześnie należy wskazać, że z mocy wcześniej już wskazywanego art. 34 § 1 u.p.e.a., wiąże ono zarówno dla Prezydenta Miasta , jak i dla Organu odwoławczego. Jego kontrola sądowoadministracyjna odbywa się zaś łącznie z badaniem legalności postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Czyniąc to należy zauważyć, że w zaskarżonym akcie administracyjnym Organu II instancji, nawiązując do zapatrywania zaprezentowanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w przekonujący sposób wykazano, że samochód należący do Skarżącej, we wskazanym dniu był zaparkowany w miejscu, w którym czynność ta wiąże się z opłatą. Ponieważ zaś stosowna kwota nie została uiszczona, zgodnie z obowiązująca regulacją ustawową i prawem miejscowym, Skarżąca z jednej strony jako właściciel pojazdu samochodowego jak również korzystająca z dróg publicznych stała się zobowiązane do zapłaty opłaty dodatkowej w wysokości 50 zł. Jako, że do przekazania tej kwoty nie doszło, zasadne było wystawienie tytułu wykonawczego przez Wierzyciela.
W ocenie Sądu również zarzut nieprawidłowego doręczenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest bezzasadny.
Jak wynika z pisma SKO z 21 maja 2020r. postanowienie Kolegium z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] został Skarżącej doręczone w trybie 44§1,3 i 4 k.p.a. Przypomnieć należy, że organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy (art. 39 k.p.a.). Zasadą jest, że pisma doręcza się osobom fizycznym bezpośrednio (art. 42 k.p.a.), a w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 k.p.a.). Natomiast, zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany powyżej, operator pocztowy, w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej, o czym zawiadamia adresata. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni (licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia), umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w powyższym terminie, operator pocztowy pozostawia powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Za datę doręczenia pisma przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego przechowywania w placówce pocztowej, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.). Upływ terminu określonego w art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. skutkuje powstaniem fikcji prawnej doręczenia oraz wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Istotne jest przy tym to, aby na zwracanej korespondencji znalazły się informacje umożliwiające ustalenie, że spełnione zostały przesłanki z art. 44 k.p.a. Przewidziana w powołanym przepisie forma doręczenia pism ma charakter uzupełniający i określana jest jako doręczenie zastępcze, które odnosi taki sam skutek jak doręczenie właściwe (do rąk adresata).
Jak wynika z pisma SKO postanowienie zostało do Skarżącej wysłane na adres S. [...] [...], i na skutek nieobecności adresata przesyłka zawierająca wyżej opisane postanowienie została po raz pierwszy awizowana w dniu 10 lutego 2020 r., a zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki wraz z informacją o możliwości jej odbioru w placówce pocztowej, umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. W dniu 18 lutego 2020 r. dokonano powtórnego (drugiego) awizowania przesyłki listowej zawierającej postanowienie. W tej sytuacji skutek doręczenia zastępczego nastąpił w dniu 24 lutego 2020 r., a więc - zgodnie z art. 44 § 1, 3 i 4 k.p.a. - z upływem 14-ego dnia od daty pierwszego zawiadomienia (awiza).
Zatem przesyłka zawierająca wyżej wskazane postanowienie Kolegium została skutecznie doręczona w trybie doręczenia zastępczego - stosownie do zapisów art. 44 k.p.a. - w dniu 24 lutego 2020 r., stąd jej zwrot do nadawcy w dniu 25 lutego 2020 r. - wbrew stanowisku Skarżącej nie był przedwczesny. Wyjaśnić należy, że w świetle art. 44 k.p.a. dla ustalenia daty doręczenia decydujące znaczenie mają daty awizowania przesyłki i upływ 14-dniowego terminu do odbioru przesyłki, liczonego od dnia pozostawienia pierwszego awiza (zgodnie z normą art. 44 § 4 k.p.a.).
Konkludując rozważania w powyższym zakresie, należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie organu I i II instancji, odpowiada prawu. Wydając poddane sądowej kontroli postanowienie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 p.p.s.a., oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło