I SA/Kr 785/15

WyrokWSA w Krakowie2015-09-23

Skład orzekający: Urszula Zięba, Stanisław Grzeszek, Ewa Michna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydanie ostatecznej decyzji w sprawie podatkowej powoduje bezprzedmiotowość postępowania zażaleniowego dotyczącego postanowienia o nadaniu nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności?
Ratio decidendi
Wydanie ostatecznej decyzji w sprawie podatkowej nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania zażaleniowego dotyczącego postanowienia o nadaniu nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ odwoławczy powinien merytorycznie rozpatrzyć zażalenie, ponieważ uchylenie postanowienia o nadaniu rygoru może skutkować unicestwieniem materialnoprawnych skutków zastosowania środka egzekucyjnego, w tym przerwania biegu terminu przedawnienia.
Stan faktyczny
Spółka O. S.A. zaskarżyła postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) o umorzeniu postępowania zażaleniowego. Postanowieniem Burmistrza Miasta G. nadano rygor natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za lata 2009-2010. Spółka wniosła zażalenie, podnosząc m.in. brak doręczenia postanowienia i niepoinformowanie o postępowaniu. SKO umorzyło postępowanie zażaleniowe, uznając je za bezprzedmiotowe po wydaniu ostatecznej decyzji utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza. Spółka zarzuciła SKO naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez błędne uznanie bezprzedmiotowości postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 785/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 września 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), WSA Ewa Michna, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2015 r., sprawy ze skargi O. S.A. w W., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 26 lutego 2015 r. Nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego, , I. uchyla zaskarżone postanowienie., II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz, strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 357 zł (trzysta pięćdziesiąt, siedem złotych)., , Postanowieniem z dnia 27 listopada 2014r. Burmistrz Miasta G. nadał rygor natychmiastowej wykonalności swojej nieostatecznej decyzji z dnia 26 września 2014r. w przedmiocie określenia O. S.A. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2009-2010. Organ pierwszej instancji przypomniał, że w świetle art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.) zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, a zatem z tytułu zobowiązania za 2009r. - 31 grudnia 2014r. Pomimo doręczenia decyzji w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009r. i 2010r. zobowiązany nie wykonał jej, co świadczy o tym, że się z nią nie zgadza, natomiast wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Decyzja ta wraz z aktami sprawy została przekazana do organu drugiej instancji. W konsekwencji, według organu pierwszej instancji, istnieje zagrożenie, że podatek od nieruchomości za 2009r. określony O. S.A. (poprzednio T. S.A.) decyzją, przedawni się z upływem 2014r., w sytuacji, gdy organ podatkowy nie podejmie czynności przerywających bieg tego terminu. W związku z faktem, że postępowanie odwoławcze toczy się przed SKO i nie zostało jeszcze zakończone, przedawnienie zobowiązania podatkowego może nastąpić zanim odwołanie zostanie rozpatrzone i wraz z aktami sprawy zwrócone organowi podatkowemu, należało przedsięwziąć czynności zapobiegające przedawnieniu. Dodatkowo organ wskazał, że okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2009r., na dzień wydania niniejszego postanowienia, jest krótszy niż 3 miesiące, co stanowi o spełnieniu się warunku o jakim mowa w przepisie art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. W zażaleniu na to postanowienie Spółka reprezentowana przez pełnomocnika zażądała jego uchylenia podnosząc w pierwszej kolejności, że postanowienie organu pierwszej instancji nie zostało doręczone. Burmistrz Miasta G. nie uwzględnił, że pismem z dnia 28 sierpnia 2014r. Spółka wniosła o doręczanie korespondencji w postępowaniu podatkowym w przedmiotowej sprawie za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Podstawą wniosku jest art. 144a Ordynacji podatkowej, czego konsekwencją jest konieczność doręczenia wszelkiej korespondencji w przedmiotowym postępowaniu w trybie określonym w art. 152a Ordynacji podatkowej. Wniosek z dnia 28 sierpnia 2014r. spełnia wszystkie wynikające z tego przepisu wymagania, czego konsekwencją jest konieczność doręczenia wszelkiej korespondencji w przedmiotowym postępowaniu w trybie określonym w art. 152 Ordynacji podatkowej. Zaznaczyć należy, że w przypadku złożenia przez stronę wniosku, o którym mowa w art. 144 Ordynacji podatkowej, przepis ten nie daje organowi podatkowemu alternatywy co do sposobu doręczenia - dopóki taka zgoda nie zostanie wycofana (a w przedmiotowym postępowaniu do takiego wycofania nie doszło), doręczenie elektroniczne jest wyłącznym sposobem doręczenia korespondencji w tym postępowaniu. W dalszej kolejności podniesiono, że O. S.A. nie została poinformowana o toczącym się postępowaniu w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Wprawdzie na mocy art. 165 § 1 i art. 200 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej ustawodawca wyłączył obowiązek doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania oraz obowiązek wyznaczenia jej terminu do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego, jednakże nie wyłączył obowiązków wynikających z art. 121 Ordynacji podatkowej. Zdaniem O. S.A. sprzeczne z powołaną zasadą jest zachowanie organu, który nie informuje podatnika o prowadzonym wobec niego postępowaniu, lecz doręcza mu jedynie końcowe rozstrzygnięcie. Brak wiedzy o toczącym się postępowaniu uniemożliwia uczestnictwo w nim, przedstawienie swoich racji. W takim wypadku fakt prowadzenia postępowania nie może też motywować podatnika do dobrowolnego, wcześniejszego wykonania decyzji albo złożenia wniosku o wydanie decyzji, która zawiesi bieg terminu przedawnienia (art. 70 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej), usuwając obawy organu. Spółka podkreśliła dodatkowo, że terminem przedawnienia podatku od nieruchomości za 2010r. będzie dopiero dzień 31 grudnia 2015r. Tym samym przesłanki umożliwiające nadaniu nieostatecznej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności nie zostały spełnione, a postanowienie winno zostać uchylone. Jednocześnie podniesiono, że organ pierwszej instancji w najmniejszym stopniu nie uprawdopodobnił niewykonania zobowiązania przez O. SA, czym naruszono art. 239b Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ nie przywołał bowiem żadnej okoliczności, która realnie wskazywałaby na wysokie prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania przez Spółkę, co świadczy jednocześnie o naruszeniu art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. Strona zaznaczyła, że za taką okoliczność nie może zostać uznany zbliżający się upływ terminu przedawnienia. Za uprawdopodobnienie nie można bowiem uznać drugiej z przesłanek koniecznych do nadania nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Ustawodawca wskazał bowiem dwie odrębne przesłanki konieczne do nadania nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności i obydwie muszą znaleźć zastosowanie w okolicznościach danej sprawy. Gdyby przyjąć za słuszny pogląd odmienny, to ustawodawca nie wprowadzałby do art. 239b Ordynacji podatkowej paragrafu drugiego. Ponadto, zdaniem Spółki, za uprawdopodobnienie nie można również uznać tego, że Spółka nie wykonała uprzednio doręczonej decyzji organu pierwszej instancji i tego, że złożyła odwołanie, zajmując w nim odmienne stanowisko. Prawo do odwołania jest jednym z wielu uprawnień podatnika, które nie może być kwestionowane przez organ. Nawet jeśli strona wniesie odwołanie wyrażające odmienne stanowisko od prezentowanego przez organ w decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, to fakt ten nie stoi na przeszkodzie dobrowolnego wykonania zaskarżonej decyzji i uiszczenia podatku wynikającego z tej decyzji. Nie mniej istotne jest, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym przepisy Ordynacji podatkowej ustanawiają zasadę, że wykonaniu podlegają decyzje ostateczne. Przepisy te pozwalają adresatom decyzji pierwszoinstancyjnych powstrzymać się od zapłaty do czasu rozstrzygnięcia ostatecznego. Nie można wywodzić uchylenia się od obowiązku zapłaty z zachowania, które dopuszczają przepisy prawa. Postanowieniem z dnia 26 lutego 2015r. nr [...] Samorzadowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie zażaleniowe. Podstawę rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu organu odwoławczego stanowiło ustalenie, że z chwilą wydania w toku instancji w przedmiotowej sprawie ostatecznej decyzji SKO z dnia 10 grudnia 2014r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza G. z dnia 26 września 2014r. w przedmiocie określenia O. S.A. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2009-2010 zaskarżone postanowienie Burmistrza G. z dnia 27 listopada 2014r o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności utraciło swój byt prawny. Powołując się na treść art. 239a i art. 239e Ordynacji podatkowej organ drugiej instancji wyjaśnił, że na podstawie wskazanych przepisów tylko decyzji nieostatecznej można nadać rygor natychmiastowej wykonalności, natomiast zobowiązanie podatkowe określone żalącej się Spółce w ostatecznej decyzji organu odwoławczego stało się wymagalne z mocy prawa, bez konieczności wydawania w tym przedmiocie dodatkowego rozstrzygnięcia. Z chwilą wydania przez organ odwoławczy decyzji ostatecznej, co zachodziło w przedmiotowej sprawie, postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej traci swój byt prawny. Utrata mocy prawnej postanowienia organu pierwszej instancji w tym przedmiocie powoduje zdaniem organu drugiej instancji brak faktycznej i prawnej podstawy orzekania w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym tego postanowienia, gdyż postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Skoro postanowienie Burmistrza Miasta G. z dnia 27 listopada 2014r. nie funkcjonuje w obrocie prawnym to tym samym postępowanie zażaleniowe od tego postanowienia jest bezprzedmiotowe. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Spółka reprezentowana przez pełnomocnika zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie art. 233 § 1 pkt 3 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej przez błędne uznanie, że wydanie decyzji ostatecznej czyni bezprzedmiotowym postępowanie wszczęte zażaleniem na postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej. W konsekwencji tak sformułowanych zarzutów zażądano uchylenia opisanego postanowienia organu odwoławczego. Zdaniem Spółki nawet wydanie decyzji ostatecznej, uchylającej decyzję organu pierwszej instancji, nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania zażaleniowego, ponieważ nadal istnieje przedmiot tego postępowania, czyli ocena zgodności z prawem postanowienia nadającego rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji. Z uwagi na treść art. 127 Ordynacji podatkowej w dalszym ciągu istnieje obowiązek organu odwoławczego zbadania zaskarżonego postanowienia w celu sprawdzenia, czy zarzuty strony wnoszącej zażalenie, dotyczące zgodności zaskarżonego postanowienia z prawem są uzasadnione czy też nie. Ewentualne umorzenie postępowania zażaleniowego zamykałoby natomiast całkowicie drogę do rozpatrzenia zażalenia, co do zaistnienia przesłanek zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności, o którym mowa w art. 239b § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, pozbawiając stronę prawa do merytorycznego rozpatrzenia jej zarzutów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze. zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, a także okoliczność, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa w sposób powodujący konieczność jego wyeliminowania z porządku prawnego. Na tle sformułowanych w skardze zarzutów zasadniczą kwestią sporną jest, czy zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 26 lutego 2015r. umorzyło postępowanie zażaleniowe w sprawie nadania decyzji Burmistrza G. z dnia 26 września 2014r. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2009r. i 2010r. z uwagi na jego bezprzedmiotowość spowodowaną wydaniem ostatecznej decyzji w przedmiotowej sprawie przez organ odwoławczy. W ocenie Sądu sformułowane w tym zakresie zarzuty skargi należy uznać za zasadne, a w wyżej zarysowanym sporze, rację ma skarżąca spółka twierdząc, że w takiej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze zamiast umorzyć postępowanie zażaleniowe w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej z dnia 26 września 2014r., winno było odnieść się do argumentów przedstawionych w zażaleniu i rozpatrzyć sprawę merytorycznie. W ocenie Sądu, argumentów za takim stanowiskiem dostarcza uchwała w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2014r., sygn. akt I FPS 8/13. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął w niej, że: "Uchylenie postanowienia o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności i w konsekwencji umorzenie na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i art. 60 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 1015 ze zm.) postępowania egzekucyjnego, powoduje unicestwienie materialnoprawnych skutków zastosowania środka egzekucyjnego, w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm.)". Konsekwencją tej uchwały, jest utrata aktualności poglądu, zgodnie z którym, stwierdzenie uchybień w postępowaniu dotyczącym nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji i uchylenie czynności egzekucyjnych, nie uchyla jednocześnie skutków wywołanych przez te czynności na gruncie stosunków z zakresu zobowiązań podatkowych. Wobec tego należy przyjąć, że po wydaniu decyzji odwoławczej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, organ ten winien rozpatrzyć wniesione zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. W efekcie stwierdzenia wadliwości tego postanowienia może bowiem nastąpić unicestwienie materialnoprawnych skutków zastosowania środka egzekucyjnego w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. Podzielając argumentację przyjętą przez Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanej wyżej uchwale, zgodzić się również należy, ze stanowiskiem zaprezentowanym we wcześniejszym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2014r., sygn. akt I FSK 674/13, jako że wypływające z obu tych orzeczeń wnioski są ze sobą zbieżne. W powołanym wyroku, na tle bardzo podobnego stanu faktycznego co w sprawie niniejszej, stwierdzono, że "Wydanie decyzji ostatecznej w sprawie, w której decyzji organu pierwszej instancji w drodze postanowienia nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 239b Ordynacji podatkowej nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania zażaleniowego i jego umorzenia na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 w związku z art. 208 § 1 i art. 239 powołanej ustawy, jeżeli prowadzona była egzekucja administracyjna zobowiązań podatkowych wynikających z decyzji organu pierwszej instancji". Naczelny Sąd Administracyjny formułując przytoczoną wyżej tezę, zwrócił uwagę, że pogląd o bezprzedmiotowości postępowania zażaleniowego, nie broni się już z perspektywy motywów, które przyświecały projektodawcy podczas wprowadzania zmiany modelu wykonalności decyzji na gruncie podatkowym. Otóż, w uzasadnieniu do nowelizacji z 2008r. (druk sejmowy nr 951, VI kadencja, lata 2007-2011) wskazano, że: "Wzorem unormowań Kodeksu postępowania administracyjnego nieostateczna decyzja organu podatkowego nie będzie podlegać wykonaniu (art. 239a). (...) Wyjątek od powyższej zasady wynika z art. 239b. (...) Rygor natychmiastowej wykonalności nadawany jest w drodze postanowienia wydanego przez organ podatkowy pierwszej instancji. Na postanowienie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności służy zażalenie (art. 239b § 4). (...) Postępowanie w sprawie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji jest formalnie wyodrębnione od postępowania odwoławczego. Nie skorzystano z rozwiązań zawartych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego co do możliwości nadania rygoru bezpośrednio w treści decyzji, gdyż w dalszym toku postępowania wymusza to połączenie merytorycznego rozpatrywania odwołania z badaniem zasadności nadania rygoru natychmiastowej wykonalności i tym samym opóźnia się rozstrzygnięcie kwestii nadania rygoru. Sprawa nadania rygoru natychmiastowej wykonalności powinna być przedmiotem postępowania w drugiej instancji bez zbędnej zwłoki i w terminie szybszym niż termin rozpatrzenia odwołania. Taki stan zostanie osiągnięty poprzez formalne oddzielenie postępowania odwoławczego od postępowania zażaleniowego w sprawie nadanego rygoru natychmiastowej wykonalności". Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie I FSK 674/13, zasadniczy motyw wprowadzonego modelu orzekania o rygorze natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, sposobu zaskarżania i przebiegu kontroli instancyjnej wobec aktu ów rygor nadający, biorąc pod uwagę wyjątkowy charakter tej instytucji i zasadę wykonalności tylko decyzji ostatecznych - miał służyć podatnikowi i dawać jemu szybszą możliwość instancyjnego zweryfikowania prawidłowości wydanego wobec niego postanowienia przez organ pierwszej instancji. Podkreślić przy tym również należy, że wprowadzenie od dnia 1 stycznia 2009r. w miejsce reguły wykonalności decyzji nieostatecznej, instytucji rygoru natychmiastowej wykonalności, wiąże się z odrębną kontrolą instancyjną oraz sądowoadministracyjną tej instytucji. Szczególne są też kryteria oceny legalności jej zastosowania, określone przede wszystkim w art. 239b § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. W rozpoznawanej sprawie, zażalenie na postanowienie nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji, zostało wniesione 11 grudnia 2014r. Decyzja organu odwoławczego została wydana 10 grudnia 2014r., natomiast zaskarżone postanowienie umarzające postępowanie zażaleniowe datowane jest na dzień 26 lutego 2014r. Kolejność wydanych przez organ odwoławczy orzeczeń nie można uznać za zgodną z ideą, którą przyświecała ustawodawcy wprowadzającemu instytucję rygoru natychmiastowej wykonalności. Takie działanie organu odwoławczego nie może jednak powodować, że bezprzedmiotowe staje się postępowanie zażaleniowe. Innymi słowy, organ odwoławczy nie powinien uchylać się od merytorycznego rozpoznania wniesionego zażalenia, tylko z tej przyczyny, że została wydana decyzja w głównym postępowaniu odwoławczym. Do kwestii doniosłych skutków, jakie wiążą się z zastosowaniem instytucji nadania rygoru natychmiastowej wykonalności odniósł się Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanej uchwale I FPS 8/13. Jak wskazał tam NSA:, "przyjęcie, że zastosowanie środka egzekucyjnego na podstawie nielegalnie nadanego decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności nie ma żadnego wpływu na skuteczność zastosowania takiego środka, czyniłoby całkiem iluzoryczną kontrolę trybu nadawania tegoż rygoru, gdyż oznaczałoby, że nawet w przypadku bezpodstawnego (sprzecznego z prawem) jego nadania, skutki jego zastosowania pozostawałyby w mocy, nawet po jego wyeliminowaniu z obrotu prawnego, co nie może być zaakceptowane w aspekcie obowiązującej zasady praworządności (legalności) działania organów administracji, sformułowanej w art. 7 Konstytucji, której normatywny wyraz w zakresie eliminacji takich skutków, został ujęty w art. 60 § 1 u.p.e.a. (...) Ponadto, jeżeli z zasady demokratycznego państwa prawnego należy jednocześnie wywieść obowiązek respektowania zasady ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, co oznacza, że zasada ta obejmuje zakaz tworzenia prawa, które wprowadzałoby pozorne instytucje prawne, a brak możliwości realizacji prawa w granicach określonych przez ustawodawcę jest przejawem tworzenia pozornej instytucji prawnej i przez to stanowi naruszenie art. 2 Konstytucji (por. wyrok TK z 19 grudnia 2002r., sygn. akt K 33/02, OTK ZU-A 2002, Nr 7, poz. 97, pkt 1II.1), to przyjęcie, że kontrola legalności przez organ nadrzędny i sąd administracyjny postanowienia o nadaniu nieostatecznej decyzji podatkowej rygoru natychmiastowej wykonalności nie ma, w przypadku stwierdzenia jego nielegalności, żadnego wpływu na skutki wywołane tym aktem administracyjnym, czyniłoby tę kontrolę pozorną, a tym samym i z tego względu sprzeczną z ww. zasadą konstytucyjną". Samorządowe Kolegium Odwoławcze przy ponownym rozpoznaniu sprawy (zażalenia) winno przyjąć, że nie było podstaw do umorzenia, na mocy art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 233 § 1 pkt 3 i art. 239 Ordynacji podatkowej postępowania zażaleniowego w sprawie wydanego przez organ pierwszej instancji postanowienia nadającego rygor natychmiastowej wykonalności decyzji tego organu, jako że zachodzi konieczność merytorycznego zbadania sprawy przez organ drugiej instancji i wzięcia pod rozwagę przesłanek wskazywanych przez skarżącą spółkę w zażaleniu. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) uwzględnił skargę skarżącej spółki. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło