I SA/Kr 798/13

PostanowienieWSA w Krakowie2013-09-12

Skład orzekający: Piotr Głowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która osiąga miesięczne dochody w kwocie 7850 zł, posiada znaczący majątek nieruchomy i nie wskazuje na nadzwyczajne wydatki, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w części, jeśli nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania?
Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała, że zasługuje na częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ jej dochody w kwocie 7850 zł miesięcznie, posiadany znaczący majątek nieruchomy oraz brak wskazania na nadzwyczajne wydatki pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma na celu pomoc państwa dla osób w obiektywnie niemożliwej sytuacji finansowej do pokrycia kosztów postępowania.
Stan faktyczny
J.R. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych. Wnioskodawczyni argumentowała trudną sytuacją materialną, wskazując na wydatki związane z utrzymaniem i prowadzeniem działalności gospodarczej. Wniosek został początkowo oddalony przez referendarza sądowego, a następnie skarżąca złożyła sprzeciw. Sąd rozpatrywał wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Kraków, dnia 12 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w dniu 12 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.R. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 lutego 2013r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od środków transportowych postanawia: oddalić wniosek. W niniejszej sprawie J. R. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wnioskodawczyni podała, iż wydatki na utrzymanie (ok. 500-800 zł ) oraz bieżące prowadzenie działalności gospodarczej pochłaniają w całości jej dochody. Dodatkowo comiesięcznie do US wpłaca kwotę 200 zł. Wykazuje dług względem Urzędu Skarbowego podlegający egzekucji na kwotę 55 161,44 zł. Z oświadczenia skarżącej, znajdującego się w aktach sprawy wynika, iż posiada ona 1/8 części domu mieszkalnego o pow.149 m2, nieruchomość rolną wraz z zielenią parkową o pow. 72,88 ha, ½ części domu letniskowego o pow. 70 m2, 1/12 działki o pow. 198 m2 +404m2, 19/384 części działki – pasa startowego lotniska o pow.17,28 m2. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie. Utrzymuje się z działalności gospodarczej oraz dochodów z najmu w łącznej kwocie 7850 zł miesięcznie. Postanowieniem z dnia 19 lipca 2013r. referendarz sadowy oddalił wniosek. Skarżąca złożyła w terminie sprzeciw, podtrzymując dotychczasowe twierdzenia na temat jej sytuacji materialnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Prawo pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a. przysługuje w części – gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, że zasługuje na wnioskowane częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. Z przedstawionej sytuacji finansowej skarżącej wynika, że uiszczenie przez stronę aktualnie wymaganych kosztów sądowych tj. wpisu w kwocie 500 zł jest możliwe bez uszczerbku w koniecznym jej utrzymaniu. W szczególności należy mieć na uwadze wysokość jej comiesięcznych, stałych dochodów w kwocie 7850 zł, brak innych osób na utrzymaniu, posiadany majątek nieruchomy, w postaci wielu nieruchomości, których wartość wielokrotnie przekracza wysokość kosztów sądowych oraz znacznie przekracza jej długi względem organów skarbowych. Posiadany zatem majątek i dochody mogą posłużyć jako zabezpieczenie kredytu czy pożyczki w okolicznościach braku bieżących środków finansowych, czy też przynieść inne pożytki. Nadto skarżąca nie wskazała na jakikolwiek nadzwyczajne wydatki, a same koszty prowadzenia działalności są rzeczą normalną, a nie nadzwyczajną i każdy przedsiębiorca musi je wliczyć i wkalkulować w funkcjonowanie firmy. W świetle powyższego sąd uznał, że skarżącej nie przysługuje prawo pomocy we wnioskowanym zakresie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło