I SA/Kr 808/00

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Adama B. na postanowienie Izby Skarbowej w K. z dnia 13 kwietnia 2000 r. (...) w przedmiocie odmowy uwzględnienia żądania przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych - stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, (...). Izba Skarbowa w K. postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2000 r. utrzymała w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego K. N.-H. z dnia 15 grudnia 1999 r., mocą którego odmówiono uwzględnienia żądania Adama B. dotyczącego ponownego przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych. Ustalono następujący stan faktyczny sprawy: organ podatkowy I instancji prowadził postępowanie podatkowe w sprawie opłaty skarbowej od umowy zamiany zawartej w dniu 10 lipca 1996 r. w formie aktu notarialnego pomiędzy Adamem i Bożeną B. a Genowefą M. W wyniku zawartej umowy Adam i Bożena B. przenieśli na rzecz Genowefy M. własność nieruchomości stanowiącej lokal mieszkamy położony w N.-S. przy ul. 5-tej K. 6c/1 wraz z udziałem we wspólnych częściach budynku i wieczystym użytkowaniu działki, w zamian za co Genowefa M. przeniosła na rzecz Adama i Bożenę B. spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego położonego w K., os. K. 7/121. Urząd Skarbowy zakwestionował wartość określoną przez strony czynności cywilnoprawnej podanej w umowie jako nie odpowiadającej średniej cenie rynkowej i po wezwaniu stron do jej podwyższenia - Urząd ustalił wartość lokali będących przedmiotem umowy na podstawie wycen sporządzonych przez rzeczoznawców majątkowych. Urząd Skarbowy w N.-S. zawiadomienie o terminie oględzin lokalu położonego w N.-S. usiłował doręczyć w dniu 28 listopada 1999 r., o czym świadczy adnotacja doręczyciela na zwrotnym poświadczeniu odbioru. Faktycznie przesyła zawierająca ww. zawiadomienie została odebrana przez Adama B. w dniu 4 listopada 1999 r. Oględziny przedmiotowego lokalu odbyły się w dniu 3 listopada 1999 r. Pismem z dnia 4 listopada 1999 r. Adam B. zażądał ponownego przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych dotyczących ww. lokalu zarzucając, iż z winy organu podatkowego nie mógł wziąć udziału w tych czynnościach. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 1999 r. Urząd Skarbowy w N.-S., działając na podstawie art. 216 i art. 167 par. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, odmówił uwzględnienia powyższego żądania. Na ww. postanowienie skarżący złożył zażalenie zarzucając rażące naruszenie prawa z powodu nie powiadomienia go o zamierzonych czynnościach na 7 dni przed dokonaniem tych czynności. Izba Skarbowa wydając oznaczone na wstępie postanowienie stwierdziła, że stosownie do art. 188 Ordynacji podatkowej żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie ponowna wizja w terenie nie jest konieczna i niezbędna dla sprawy. Biorąca udział w przeprowadzeniu oględzin Genowefa M., obecna właścicielka lokalu, udzieliła wszelkich niezbędnych informacji biegłym rzeczoznawcom koniecznych do określenia wartości rynkowej lokalu, którego wartość rynkowa określona została przez dwóch biegłych na prawie identyczna kwotę tj. 22.920 zł i 23.000 zł. Przeprowadzenie jeszcze jednej wizji nie wpłynęłoby na ustalenie wartości rynkowej tego lokalu. Izba Skarbowa podniosła, że skarżący wnosząc żądanie ponownego przeprowadzenia dowodu z udziałem biegłych nie skorzystał nawet z możliwości zapoznania się ze sporządzonymi operatami szacunkowymi biegłych, pomimo wezwania do osobistego zgłoszenia się. Skarżący i jego żona w toku prowadzonego postępowania podatkowego odbierali pisma z dużym opóźnieniem lub odmawiali ich przyjęcia. Na powyższe postanowienie skarżący złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której powtórzył dotychczasową argumentację. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie i podniosła, że w dniu 21 grudnia 1999 r. Urząd Skarbowy K.-N.-H. wydał decyzję określającą wysokość zaległości podatkowej w opłacie skarbowej przyjmując jako podstawę obliczenia tej opłaty różnicę wartości rynkowej zamienianych lokali, ustaloną z uwzględnieniem opinii rzeczoznawców. Skarżący nie wniósł odwołania od tej decyzji, a zatem żądanie ponowienia przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych stało się bezprzedmiotowe. Ponadto strona przeciwna oświadczyła, że zaległość podatkowa wygasła. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Organ I instancji odmawiając uwzględnienia żądania ponownego przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych, jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia wskazał art. 216 oraz art. 167 par. 2 Ordynacji podatkowej i pouczył skarżących o prawie do złożenia zażalenia do Izby Skarbowej. Strona przeciwna, działając w charakterze organu odwoławczego, rozpatrzyła złożone zażalenie. Rozstrzygnięcia organów podatkowych zostały wydane z naruszeniem prawa. Stosownie do art. 236 par. 1 Ordynacji podatkowej na wydane w toku postępowania postanowienia służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. Jak wynika z uzasadnienie postanowienia organu I instancji żądanie strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu organ podatkowy rozpatrzył w trybie art. 188 Ordynacji podatkowej. Na postanowienia wydane w oparciu o wskazany przepis ustawa nie przewiduje możliwości złożenia zażalenia. Powołany przez Urząd Skarbowy art. 167 par. 2 Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie, gdyż żądanie skarżącego nie dotyczyło zmiany zakresu postępowania. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że może mieć on zastosowanie w sprawach wszczynanych na żądanie strony. W postępowaniach wszczynanych z urzędu podatnik może zgłaszać pewne żądania, ale żądania te nie stanowią o treści i zakresie tego postępowania. W związku z powyższym Izba Skarbowa po otrzymaniu zażalenia na ww. postanowienie powinna była stwierdzić niedopuszczalność tego zażalenia. Rozpatrując merytorycznie zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji organ odwoławczy naruszył wskazany art. 236 par. 1 Ordynacji podatkowej, a zatem zaskarżone postanowienie zostało wydane bez podstawy prawnej, a ta okoliczność uzasadnia stwierdzenie nieważności przedmiotowego postanowienia na podstawie art. 247 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd działając na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368 ze zm./ - orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 55 ust. 1 ww. ustawy.