I SA/Kr 808/08

Sygn. akt I SA/Kr 808/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 października 2008 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Asesor: WSA Inga Gołowska (spr.), Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2008 r., sprawy ze skargi A. L., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, - skargę oddala - Wnioskiem z dnia [...] lutego 2008r. podatniczka A. L. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego o wydanie zaświadczenia o uzyskaniu pomocy de minimis na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej. Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] wydanym na podstawie art. 306c Ordynacji podatkowej, Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wydania zaświadczenia o pomocy de minimis z uwagi na fakt, iż nie nastąpiło wydatkowanie kwot na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Kwota 7.514, 46 zł dotyczyła spłaty zadłużenia i nie była wydatkiem , który można uznać za pomoc de minimis na podstawie cyt. rozporządzenia. Powyższe postanowienie zostało przesłane na adres podatniczki O., [...] i odebrane w dniu 05 marca 2008r. przez pełnoletniego domownika. Odwołanie od powyższego postanowienia złożyła w dniu 14 marca 2008r. A. L.. Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] wydanym na zasadzie art. 228§1 pkt.2 i §2, art.239 Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej– stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 236§2 pkt.2 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że postanowienie organu I instancji zostało doręczone za pokwitowaniem pełnoletniemu podatnikowi i 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 12 marca 2008r. a strona nadała zażalenie na poczcie dopiero w dniu 14 marca 2008r. Skargę do Sądu złożyła A. L. działająca przez pełnomocnika doradcę podatkowego G. P. zarzucając obrazę art. 122 Ordynacji podatkowej związku z błędnymi ustaleniami w zakresie stanu faktycznego sprawy i niewłaściwe zastosowanie art. 12§1, art. 228§1 pkt. 1 i2, art. 236§2 pkt. 1 i art. 149 Ordynacji podatkowej, wnosząc o uchylenie zakażonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zastępczy tryb doręczenia o którym mowa w art. 149 Ordynacji podatkowej, może być stosowany gdy korespondencja została skierowana na właściwy adres podatnika a w niniejszej sprawie organ podatkowy przesłał postanowienie na inny adres niż wskazany przez stronę adres korespondencyjny. Dodatkowo podniesiono, że organ podatkowy pominął fakt, iż podatniczka złożyła w dniu 18 kwietnia 2007r. i 26 marca 2008r. aktualizacje zgłoszenia identyfikacyjnego (NIP-1). W pozycji ,,B.4" podatniczka wskazała adres zamieszkania który byłby równocześnie adresem korespondencyjnym gdyby podatniczka nie zaznaczyła kwadratu w pozycji ,,38" lub ,,98" formularza. W obu formularzach skarżąca konsekwentnie wskazywała jako adres korespondencyjny główne miejsce wykonywania działalności tzn. ,,K. ul. B.". Wobec powyższego Dyrektor Izby Skarbowej nie ustalił daty faktycznego doręczenia postanowienia organu I instancji na wskazany przez skarżącą adres. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że zarzut błędnego doręczenia rozstrzygnięcia został podniesiony dopiero na etapie skargi do Sądu administracyjnego ,natomiast w zażaleniu na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, skarżąca odnosiła się jedynie do kwestii odmowy wydania zaświadczenia nie podnosząc zarzutu nieprawidłowego doręczenia. Dodatkowo podniesiono, że podatniczka w zgłoszeniu aktualizacyjnym NIP-1 z dnia 18 kwietnia 2007r. zaznaczając kwadrat w poz.98 formularza jako adres do korespondencji wskazała ,,K. , ul. B." ale w zgłoszeniu aktualizacyjnym NIP-1 z dnia 07 sierpnia 2007r. dokonała zmiany adresu do korespondencji. Podała bowiem jedynie w poz.,,B.4" formularza adres zamieszkania – Ostrusza12, 33-190 Ciężkowice i nie zakreśliła kwadratu w poz. 38 lub 98. Oznacza to, że od dnia wpływu do urzędu tego zgłoszenia aktualizacyjnego tzn. od dnia 13 sierpnia 2007r. organ I instancji miał obowiązek przesłać wszelką korespondencję na adres zamieszkania podatniczki. Nadto podniesiono, że skarżąca złożyła kolejne zgłoszenie aktualizacyjne z dnia 26 marca 2008r. w którym zaznaczając kwadrat w pozycji 98 , jako adres do korespondencji wskazała miejsce prowadzenia działalności jednakże to zgłoszenie aktualizacyjne wpłynęło do urzędu dopiero w dniu 31 marca 2008r. a postanowienie organu I instancji zostało wydane 04 marca 2008r. W dniu 18 sierpnia 2008r. pełnomocnik skarżącej złożył do Sądu pismo w którym rozszerzył zakres zaskarżenia, wskazując dodatkowo na naruszenie art. 121§1 Ordynacji podatkowej, polegające na nieustaleniu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego właściwego adresu podatniczki i przesłanie korespondencji na dwa różne adresy. Ponadto podniósł, że złożenie w dniu 07 sierpnia 2007r. druku NIP-1 związane było jedynie z korektą zgłoszenia aktualizacyjnego NIP-3 celem wskazania prawidłowego numeru rachunku bankowego. W treści pisma załączonego do zgłoszenia aktualizacyjnego znajduje się adres: K, ul. B.. Podatniczce chodziło jedynie o zmianę numeru rachunku bankowego co można wnioskować z braku wypełnienia części ,,D, C.5.1" oraz cząstkowego wypełnienia części E. Samo pouczenie odnośnie części C.5.1 rodzi wątpliwości interpretacyjne bowiem czytamy w nim ,,jeżeli podany adres ma być adresem do korespondencji" co wydaje się, że odnosi się do czasu przyszłego a nie teraźniejszego. W momencie aktualizacji tylko numeru rachunku bankowego podatniczka nie musiała podawać kolejny raz wskazanego wcześniej (18 kwietnia 2007r.) adresu do korespondencji. Pełnomocnik skarżącej podniósł nadto, że organ podatkowy nie miał pewności co do adresu korespondencji i przesyłał pisma w dowolnie wybrane przez siebie miejsca. Przykładowo pismo z dnia 05 lutego 2008r. przesłano raz na adres: FA. L. ul. B. w K. a raz na adres: A. L [...]. Oznacza to, że w niewielkich odstępach czasu organ podatkowy działał chaotycznie i działanie to nie poddał wewnętrznej weryfikacji. Stanowi to naruszenia art. 121§1 Ordynacji podatkowej gdyż obrazy doznaje zasada pogłębiania zaufania do organów podatkowych. Obowiązkiem organu podatkowego było zatem wyjaśnienie i ustalenie właściwego adresu do korespondencji. W odpowiedzi na powyższe pismo, Dyrektor Izby Skarbowej, w piśmie z dnia [...] września 2008r. ustosunkował się do powyższych zarzutów stwierdzając, że adres pod którym prowadzona jest działalność tzn. ,,K, ul. B." nie został wskazany jako właściwy do doręczania korespondencji. Co do wątpliwości interpretacyjnych związanych z częścią C.5.1 formularza to podatnik powinien go wypełnić zawsze wtedy gdy adres prowadzenia działalności ma być adresem do korespondencji. Nadto podkreślono, że postanowienie doręczono pełnoletniemu domownikowi w miejscu zamieszkania strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ppsa sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Kontrola zgodności z prawem dotyczy właściwości organu administracyjnego w sprawie, jego kompetencji do załatwienia spraw decyzjami administracyjnymi, poprawnego zastosowania przepisów postępowania administracyjnego oraz załatwienia sprawy na podstawie prawidłowo stosowanych, pod względem zakresu obowiązywania i treści, przepisów prawa materialnego. Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134 § 1 ppsa, który stanowi, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. Analiza akt przeprowadzonego postępowania oraz zarzutów skargi doprowadziły Sąd do przekonania , iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu między podatniczką a organami podatkowymi sprowadza się do kwestii czy organy podatkowe doręczyły postanowienie stwierdzające, że odwołanie zostało z uchybieniem terminu określonego w art. 236§2 pkt. 2 Ordynacji podatkowej na właściwy adres podatniczki. Jak wynika z analizy akt poddanych osądowi podatniczka A. L. złożyła do Urzędu Skarbowego kilka formularzy ,,zgłoszeń aktualizacyjnych" NIP-1. W formularzu złożonym w dniu 24 kwietnia 2007r. w części C.5.1, zaznaczyła kwadrat 98 co oznaczało, że korespondencja ma być wysłana na wskazany w tej części formularza adres. Podatniczka jako adres wskazała: ul. B. w K.( k. 22 akt sądowych). W dniu 13 sierpnia 2007r. złożyła następne zgłoszenie aktualizacyjne w którym jako adres zamieszkania wskazała O., [...] ale nie wypełniła już kwadratu 98. (k. 26 akt sądowych). Z kolei w formularzu złożonym w dniu 31 marca 2008r. wypełniła kwadrat 98 i wskazała adres do korespondencji tzn. ul. B. w K. (k.29 akt sądowych). Formularz NIP-1 ,,zgłoszenie identyfikacyjne / zgłoszenie aktualizacyjne osoby fizycznej prowadzącej samodzielnie działalność gospodarczą" stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 listopada 2003r. w sprawie wzorów formularzy zgłoszeń identyfikacyjnych. (Dz. U Nr 202, poz. 1959 ze zm.). Powyższe rozporządzenie będące aktem wykonawczym zostało wydane na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1995r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U Nr 142, poz. 702 ze zm.) stanowiącego upoważnienie dla ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia w drodze rozporządzenia wzorów formularzy zgłoszeń identyfikacyjnych. W art. 9 cyt. ustawy , ustawodawca nałożył na podatników obowiązek aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym przez dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego do właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Dodatkowo należy podnieść, że w części A formularza NIP-1 znajduje się dokładny opis sposobu jego wypełnienia. Z opisu tego wynika, że formularz może być składany jako zgłoszenie aktualizacyjne czyli zmiana danych objętych zgłoszeniem co oznacza m.in. zmianę danych składającego. Jeżeli nie nastąpiła zmiana właściwości naczelnika urzędu skarbowego to wystarczy w formularzu wypełnić pozycję 1 oraz części A, B.1, B.4 i B.5 (jeżeli jest inna niż B.4) B.6, D, E i C.5.1( jeżeli ma być adresem do korespondencji) oraz inne pozycje , gdy dane uległy zmianie. Oznacza to, że podatnik jest zobligowany do wypełnienia stosownych rubryk w formularzu w tym jak wynika expressis verbis z powyższej ,,instrukcji" winien także podać adres do korespondencji gdy adres ten nie jest tożsamy z adresem zamieszkania określonym w części B.4 formularza. Z analizy złożonych formularzy NIP-1 wynika, że w okresie pomiędzy 13 sierpnia 2007r. a 31 marca 2008r. -czyli w okresie kiedy organ I instancji wydał kwestionowane postanowienie- jedynym adresem jaki wskazano w formularzu był tylko adres zamieszkania (O., [...]). Kwadrat 98 w części C.5.1 formularza nie został w ogóle wypełniony. Oznacza to , że organ podatkowy dysponowała tylko jednym adresem (adresem zamieszkania). Podatniczka nie wypełniła części C.5.1 co należy rozumieć, że nie wskazała innego, dodatkowego adresu poza adresem zamieszkania na który miałaby być kierowana korespondencja. W konsekwencji należy stwierdzić, że organ podatkowy prawidłowo przyjął, że adresem na który powinna być wysłana korespondencja jest adres umiejscowiony w części B.4 formularza ( O. [...]) z uwagi na fakt, iż podatnik nie wskazał innego adresu, który należałoby traktować jako adres do korespondencji. Działanie organu należy uznać za prawidłowe. Przechodząc zaś do analizy poszczególnych zarzutów skargi należy podnieść, iż są one bezpodstawne. Zgodnie z art. 12§1 Ordynacji podatkowej ,jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. W analizowanej sprawie, postanowienie organu I instancji z dnia 04 marca 2008r. zostało doręczone pełnoletniemu domownikowi w dniu 05 marca 2008r. (k.24 akt podatkowych). Podatniczka nadała odwołanie od powyższego postanowienia w urzędzie pocztowym dopiero w dniu 14 marca 2008r. (k. 23 akt podatkowych z załączoną kopertą) czyli dwa dni po upływie terminu do złożenia zażalenia, który minął w dniu 12 marca 2008r. Zarzut naruszenia art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej również nie zasługują na uwzględnienie. Art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej statuują zasady zaufania i informowania uczestników postępowania oraz zasadę prawdy obiektywnej. Postępowanie budzące zaufanie do organów podatkowych to postępowanie staranne i merytorycznie poprawne, w którym dopuszcza się wnioskowane dowody, traktuje równo interesy podatnika i Skarbu Państwa a materialno prawnych wątpliwości nie rozstrzyga na niekorzyść podatnika.(vide wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 października 2006r. sygn.akt: III SA/Wa 828/06 LEX nr 276787). Stosownie do art. 122 Ordynacji podatkowej, w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Wyrażona tu zasada prawdy obiektywnej jest jedną z najważniejszych zasad postępowania, ma bowiem olbrzymi wpływ na ukształtowanie całego postępowania, a zwłaszcza na rozłożenie ciężaru dowodu. Z zasady tej wynika dla organu obowiązek "wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa". Organy podatkowe mają bowiem podejmować wszelkie działania, ale z drugiej strony ustawodawca zastrzega, iż jedynie działania niezbędne. Organy podatkowe w żaden sposób nie naruszyły powyższych zasad. Organy nie na ruszyły również art. 149 Ordynacji podatkowej, który reguluje kwestie doręczeń pism w przypadku nieobecności adresata. Zastępczy sposób doręczania pism, opisany w art. 149 Ordynacji Podatkowej, może znaleźć zastosowanie w każdym przypadku czasowej nieobecności adresata w miejscu zamieszkania także wówczas, gdy nieobecność ta spowodowana jest pobytem adresata w szpitalu. Doręczenie decyzji zgodnie z art. 149 ustawy jest, prawnie skuteczne wobec strony, a zatem jego data jest miarodajna dla oceny, czy środek odwoławczy wniesiony został w ustawowym terminie.(vide wyrok NSA w Lublinie z dnia 22 marca 2000r. sygn.akt: I SA/Lu 1730/98 LEX nr 40678). W przedmiotowej sprawie postanowienie organu I instancji zostało doręczone w trybie cyt. powyżej art.149 Ordynacji podatkowej dorosłemu domownikowi na adres wskazany w zgłoszeniu aktualizacyjnym z dnia 13 sierpnia 2007r. Doręczenie to należy uznać za prawidłowe a organy nie naruszyły art.149 Ordynacji podatkowej. W świetle powyższego należy stwierdzić, że konsekwencją uchybienia terminu do wniesienia zażalenia mogło być jedynie wydanie stosownych postanowień stwierdzających uchybienie terminu do wniesienia odwołania co miało miejsce w niniejszej sprawie. Zarzuty naruszenia art. 228§1 pkt. 1 i 2, art. 236§2 pkt. 1 Ordynacji podatkowej są zatem niezasadne. W związku z powyższym Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, iż zaskarżone postanowienie wydana zostało z naruszeniem przepisów postępowania (art. 12§1, art. 121, art. 122, art.149, art. 228§1 pkt. 1 i 2, art. 236§2 pkt. 1 Ordynacji podatkowej). W tym stanie rzeczy skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.) gdyż zaskarżonym postanowieniom nie można postawić zarzutu naruszenia prawa zarówno procesowego a przeprowadzone postępowanie rozpoznawcze wykazało nieistnienie naruszenia prawa w działalności organu administracji , której skarga dotyczy. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.