I SA/Kr 815/18

WyrokWSA w Krakowie2018-08-28

Skład orzekający: Inga Gołowska, Grażyna Firek, Wiesław Kuśnierz, Iwona Sadowska - Białka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie egzekucyjne dotyczące należności, które nie zostały zgłoszone do masy upadłości w ramach postępowania upadłościowego prowadzonego zgodnie z prawem Unii Europejskiej, może być kontynuowane po zakończeniu tego postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie rozważyły w sposób prawidłowy przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 1346/2000 w sprawie postępowania upadłościowego, które reguluje skutki postępowań upadłościowych w kontekście międzynarodowym. Niezgłoszenie wierzytelności do masy upadłości nie przesądza o możliwości ich egzekwowania po zakończeniu postępowania upadłościowego, a kwestię tę rozstrzyga prawo właściwe dla postępowania upadłościowego (lex fori concursus). Organy pominęły wpływ postępowania upadłościowego na egzekwowane należności.
Stan faktyczny
Skarżący G. K. złożył zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. z uwagi na przedawnienie należności oraz niedopuszczalność egzekucji z powodu ogłoszenia jego upadłości. Organ egzekucyjny odmówił uwzględnienia zarzutów, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów prawa upadłościowego i europejskiego prawa upadłościowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska (spr.) Sędziowie: WSA Grażyna Firek WSA Wiesław Kuśnierz Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] czerwca 2018 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne - uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji . I. Zaskarżonym postanowieniem z 7 czerwca 2018r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. po rozpoznaniu zażalenia G. K. na postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. z 10 kwietnia 2018r. nr [...] odmawiające uwzględnienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, działając na podstawie art. 138§1 pkt 1 w zw z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2017r. poz. 1257 ze zm. dalej-K.p.a.) oraz art. 17§1, art. 18, art. 23§1, art. 34§1 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U z 2017r. poz. 1201 ze zm. dalej-u.p.e.a.)-utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Dyrektor Oddziału ZUS w K. prowadzi jako organ egzekucyjny, postępowanie egzekucyjne w stosunku do zobowiązanego G. K. na podstawie własnych tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] obejmujących składki ZUS. Organ zajął wynagrodzenie za pracę w firmie K. Sp. z o.o. w dniu 22 lutego 2018r. zawiadamiając zobowiązanego w trybie art. 44.K.p.a. Pismem z 28 lutego 2018r. zobowiązany złożył zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji wskazując na przedawnienie należności oraz niedopuszczalność egzekucji z uwagi na upadłość wyrokiem Sądu Miasta R. w sprawie sygn. akt: [...] Organ egzekucyjny postanowieniem z 10 kwietnia 2018r. nr [...] odmówił uznania zarzutów. Zobowiązany w ustawowym terminie złożył zażalenie podnosząc, że decyzja ZUS o wysokości składek została nieprawidłowo doręczona a nadto z uwagi na ogłoszenie upadłości organ nie może kontynuować postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. przypomniał treść art. 29§1, art. 34§1 oraz art. 33 u.p.e.a. podnosząc, że wierzyciel, zgodnie z uchwałą NSA z 25 czerwca 2007r. sygn. akt: I FPS 4/06 nie wyrażał swojego stanowiska w oddzielnym postanowieniu ponieważ wierzyciel i organ egzekucyjny to ta sama jednostka. Odnosząc się do kwestii przedawnienia stwierdzono, że w przypadku należności z tytułu składek dla których bieg terminu przedawnienia rozpoczął się przed 1 stycznia 2012r. stosuje się 5-letni termin przedawnienia liczony od 1 stycznia 2012r. chyba, że przedawnienie zgodnie z dotychczasowymi przepisami nastąpiłoby wcześniej. Organ powołał się także na art. 24 ust. 5b ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2017r., poz. 1778 ze zm. - dalej u.s.u.s.) zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia określony w art. 24 ust. 4 u.s.u.s. zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został powiadomiony do dnia zakończenia postępowania administracyjnego. Bieg terminu przedawnienia należności za okres od lipca 2005r. do maja 2010r. uległ zawieszeniu na podstawie art. 1 ust. 15 ustawy z 9 listopada 2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność tj. od 16 stycznia 2015r. do dnia uprawomocnienia się decyzji o odmowie umorzenia należności tj. 13 grudnia 2016r. Decyzja stanowiąca podstawę wystawienia tytułów wykonawczych została przesłana na adres K. ul. [...], który widniał jako adres zameldowania, zamieszkania oraz korespondencji zgłoszony przez pracodawcę na zgłoszeniu ZUS ZUA z 2 sierpnia 2017r. stąd zarzut nieprawidłowego doręczenia decyzji był nieuzasadniony. Organ zaznaczył, że organ egzekucyjny nie bada prawidłowości doręczenia decyzji. Ustosunkowując się do zarzutu toczącego się postępowania upadłościowego zaznaczono, że w postępowaniu upadłościowym jakiekolwiek postępowanie egzekucyjne jest niedopuszczalne, nie mniej jednak na dzień wydania decyzji o wysokości składek ZUS oraz wystawienia tytułów wykonawczych i zawiadomień o zajęciu, Dyrektor Oddziału ZUS w K. nie posiadał żądnej wiedzy i nie został poinformowany o prowadzonym postępowaniu upadłościowym. Egzekucja została wszczęta już po zakończeniu procedury upadłościowej i zatwierdzeniu planu spłaty zobowiązań. Możliwe zatem było wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego. Dyrektor podniósł, że nie ma uprawnień do nadzorowania prawidłowości stosowania przez wierzycieli przepisów innych ustaw niż ustawa egzekucyjna. II. W skardze do Sądu na powyższe postanowienie, G. K. zarzucił naruszenie: a). art. 146 ust. 3 ustawy z 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz.U z 2017r. poz. 2344 ze zm. dalej-.u.p.u.), b). art. 29§1 u.p.e.a. c). art. 3, art. 4 ust. 1 i ust. 2 lit. b,f,i, art. 16 ust. 1, art. 17 ust. 1, art. 25 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1346/2000 z 29 maja 2000r. w sprawie postępowania upadłościowego (Dz. U UE L 2000.160.1), d).przepisu sekcji 73§2 ustawy z 26 lipca 2010r. prawo upadłościowe (publikacja ‘[...]", 124 (4316) z 6 sierpnia 2010r. które to naruszenia winny były skutkować uchyleniem postanowienia ZUS i umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji i stwierdzenie, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Dyrektora ZUS podlega umorzeniu. Wniesiono także o zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając skargę jej autor podniósł, że organy nie wskazały podstawy rozstrzygnięcia. W 2015r. skarżący mieszkał na [...] a w dniu 24 września 2015r. ogłoszono jego upadłość wyrokiem Sądu Miasta R. sygn. [...] Decyzją z 8 listopada 2016r. Sąd zakończy procedurę upadłościową i zatwierdził plan spłaty zobowiązań. Kwestię postępowania upadłościowego w krajach należących do Unii Europejskiej reguluje co do zasady Rozporządzenie Rady (WE) nr 1346/2000 z 29 maja 2000r. w sprawie postępowania upadłościowego. Skarżący nie posiada majątku w [...] ani nie wszczęto wobec niego postępowania upadłościowego w [...], zatem prawem właściwym było prawo [...]. Termin zgłoszenia przez Dyrektora ZUS roszczenia do masy upadłości upłynął 29 marca 2016r. nie zgłoszono roszczeń więc należności uległy przedawnieniu. Skarżący powołał także art. 146 ust. 3 u.p.u. wedle którego po ogłoszeniu upadłości niedopuszczalne jest skierowanie egzekucji do majątku wchodzącego w skład masy upadłości. Odpowiadając na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację zaprezentowaną w sprawie. III. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 3§1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2017r. poz. 1369 ze zm. dalej-p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3§2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd, podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145§1 pkt. 2 p.p.s.a.). Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Kwestią budzącą kontrowersje w sprawie jest dopuszczalność egzekucji należności składkowych w przypadku niezgłoszenia przez ZUS tychże wierzytelności do postępowania upadłościowego prowadzonego wg przepisów europejskiego prawa upadłościowego. Nie budzi wątpliwości pomiędzy stronami, że w sprawie znajdowały podówczas zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady (WE) 1364/2000 w sprawie postępowania upadłościowego oraz przepisy prawa państwa, w którym wszczęto postępowanie główne, w tym przypadku Łotwy. (z dniem 26 czerwca 2017r. obowiązuje rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/848 z 20 maja 2015r. w sprawie postępowania upadłościowego Dz. U. UE. L. 2015.141.19 z 5 czerwca 2015r.). Poza sporem jest także, że w Polsce nie zostało wszczęte postępowanie wtórne, a postępowanie egzekucyjne wszczęto po dacie ogłoszenia upadłości. Odwołać się zatem należy do regulacji dotyczących spornych kwestii zawartych w rozporządzeniu Rady nr 1364/2000, dotyczącym transgranicznych postępowań upadłościowych. Rozporządzenie to regulowało kwestię jurysdykcji, uznawania orzeczeń oraz prawa właściwego i obejmuje swym zakresem także upadłości konsumenckie (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 22 listopada 2012r. (sygn. C-116/11). Preambuła tego aktu w pkt 12 i 21 stanowi, że rozporządzenie pozwala na wszczęcie głównego postępowania upadłościowego w państwie członkowskim, w którym dłużnik posiada główny ośrodek swojej podstawowej działalności ([...]). Postępowanie to ma zakres uniwersalny, jego celem jest objęcie całego majątku dłużnika. W celu ochrony różnych interesów rozporządzenie pozwala na wszczęcie równolegle z postępowaniem głównym wtórnych postępowań upadłościowych. Ponadto każdy wierzyciel mający miejsce zamieszkania, miejsce zwykłego pobytu albo siedzibę na obszarze Wspólnoty powinien być uprawniony do zgłoszenia swojej wierzytelności w każdym z toczących się na obszarze Wspólnoty postępowań upadłościowych dotyczących majątku dłużnika. Powinno to również dotyczyć organów podatkowych oraz instytucji ubezpieczenia społecznego. Jednakże w celu zapewnienia równego traktowania wierzycieli podział funduszów masy musi być skoordynowany (21). Zgodnie z art. 3 rozporządzenia (zatytułowanym "Jurysdykcja") sądy państwa członkowskiego, na terytorium którego znajduje się główny ośrodek podstawowej działalności dłużnika, są właściwe dla wszczęcia postępowania upadłościowego. Z art. 4 rozporządzenia wynika zaś, że - o ile nie stanowi ono inaczej - dla postępowania upadłościowego i jego skutków właściwe jest prawo państwa członkowskiego, w którym zostaje wszczęte postępowanie upadłościowe (lex fori concursus). Prawo państwa wszczęcia postępowania określa przesłanki wszczęcia postępowania upadłościowego, sposób jego prowadzenia i ukończenia. W szczególności określa ono skutki (wpływ) wszczęcia tego postępowania na środki dochodzenia praw przez poszczególnych wierzycieli; z wyłączeniem toczących się postępowań (art. 4 ust. 2 pkt f). W myśl art. 15 rozporządzenia wpływ postępowania upadłościowego na toczące się postępowanie dotyczące przedmiotu albo prawa wchodzącego w skład masy podlega wyłącznie prawu państwa członkowskiego, w którym toczy się to postępowanie. Art. 20 tego aktu (zatytułowany: "Obowiązek zwrotu zaspokojenia i zaliczenie otrzymanego zaspokojenia") przewiduje natomiast, że wierzyciel, który po wszczęciu postępowania upadłościowego, określonego w art. 3 ust. 1 w jakikolwiek sposób, w szczególności w drodze postępowania egzekucyjnego, zostaje zaspokojony całkowicie lub częściowo z przedmiotu należącego do masy znajdującego się w innym państwie członkowskim, jest zobowiązany, z zastrzeżeniem art. 5 i 7, do zwrotu zarządcy otrzymanego zaspokojenia. Dla zapewnienia równego traktowania wierzycieli wierzyciel, którego wierzytelność została częściowo zaspokojona w postępowaniu upadłościowym, może wziąć udział w podziale w ramach innego postępowania dopiero wówczas, gdy wierzyciele tej samej kategorii lub należący do tej samej grupy zostaną w tym postępowaniu zaspokojeni w takiej samej części. I wreszcie, art. 39 rozporządzenia brzmi: "Każdy wierzyciel, którego miejsce zwykłego pobytu, miejsce zamieszkania lub siedziba znajdują się w innym państwie członkowskim niż państwo wszczęcia postępowania, włącznie z organami podatkowymi i instytucjami ubezpieczenia społecznego państw członkowskich, może pisemnie zgłosić swoje wierzytelności w postępowaniu upadłościowym". W badanej sprawie lex fori concursus jest prawo łotewskie a w szczególności przepisu sekcji 73§2 ustawy z 26 lipca 2010r. prawo upadłościowe (publikacja ‘[...] 124 (4316) z 6 sierpnia 2010r. Przepisy te określają zatem jakie wierzytelności muszą być zgłoszone w postępowaniu upadłościowym, sposób postępowania z wierzytelnościami powstałymi po ogłoszeniu upadłości oraz zasady zgłoszenia, sprawdzania i ustalania wierzytelności. Będą także określały skutki ukończenia postępowania upadłościowego i jego wpływ na prawa wierzycieli, którzy nie brali udziału w postępowaniu. Innymi słowy, lex fori concursus określa wszystkie procesowe i materialne skutki postępowania upadłościowego w odniesieniu do dotkniętych nim osób i stosunków prawnych. Podkreślenia także wymaga, że na podstawie rozporządzenia państwa członkowskie są zobowiązane do wzajemnego uznawania postępowań wszczętych w jednym z nich oraz, że wszczęcie postępowania upadłościowego wywołuje w nich skutki, które wynikają z lex fori concursus (art. 16 i 17 rozporządzenia). W judykaturze i piśmiennictwie podkreśla się przy tym, że uznanie następuje w innym państwie członkowskim zarówno bez kontrolowania orzeczenia pod względem merytorycznym, jak i bez możliwości weryfikacji jurysdykcji państwa, w którym wydano orzeczenie o wszczęciu postępowania upadłościowego (lub wydano inne orzeczenie w tym postępowaniu). Jest to związane m.in. z założeniem prawodawcy europejskiego, że systemy prawne i wymiar sprawiedliwości wszystkich państw członkowskich urzeczywistniają podobne wartości i oparte są na takich samych fundamentach (por. wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 2 maja 2006r. w sprawie C-341/04, ZOTSiSPI, 2006/5A/I-03813). Automatyczny skutek ogłoszenia upadłości, które miało miejsce w innym państwie członkowskim na terenie Polski potwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 16 lutego 2011r. (sygn. akt: II CSK 425/10). W tym miejscu warto odwołać się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 9 listopada 2016r., sygn. akt: C-212/15, który zapadł w bardzo zbliżonym stanie faktycznym. TSUE rozstrzygnął spór pomiędzy spółką ENEFI Energiahatekonysagi Nyrt (dalej "ENEFI") a Finan?elor Publice Bra?ov (DGRFP) (Regionalną Dyrekcją Generalną ds. finansów publicznych w Braszowie, Rumunia dalej "DGRFP") w przedmiocie postępowania egzekucyjnego wszczętego na wniosek DGRFP w odniesieniu do wierzytelności podatkowej. Jak wyjaśnił Trybunał, wobec ENEFI wszczęto postępowanie upadłościowe na Węgrzech. W trakcie trwania tego postępowania DGRFP w Braszowie wydała decyzję podatkową i wszczęła postępowanie egzekucyjne, nie zgłaszając żadnej wynikającej z tej decyzji wierzytelności w ramach postępowania upadłościowego. Tymczasem zgodnie z prawem węgierskim, które na podstawie art. 4 rozporządzenia miałoby być prawem właściwym - wierzytelności, które nie zostały zgłoszone w ramach postępowania upadłościowego, co do zasady, wygasają. Rozstrzygając tę sprawę TSUE uznał, że przepis prawa wewnętrznego państwa wszczęcia postępowania, który w stosunku do wierzyciela nie biorącego udziału w postępowaniu głównym przewiduje wygaśnięcie prawa dochodzenia jego wierzytelności, jest objęty zakresem stosowania art. 4 rozporządzenia nr 1346/2000. Uznał nadto, że lex fori concursus może również przewidywać zawieszenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego wierzytelności, która nie została zgłoszona w wyznaczonym terminie. Jak bowiem stwierdził w pkt 46 i 47 swojej opinii rzecznik generalny, skoro wygaśnięcie wierzytelności niezgłoszonych jest co do zasady dopuszczalne, rozporządzenie musi a fortiori dopuszczać także uregulowanie lex fori concursus, które powoduje jedynie zawieszenie prowadzonego względem tychże wierzytelności postępowania egzekucyjnego. TSUE dodał, że wobec faktu, iż rozporządzenie nie dokonuje harmonizacji terminów na zgłaszanie wierzytelności w ramach postępowań upadłościowych objętych jego zakresem stosowania, ustanowienie owych terminów należy do wewnętrznego porządku prawnego państw członkowskich na mocy zasady autonomii proceduralnej tych państw, jednak pod warunkiem, że przepisy te nie są mniej korzystne niż przepisy w przypadku podobnych spraw o charakterze krajowym (zasada równoważności) oraz że praktycznie nie uniemożliwiają lub nie czynią nadmiernie uciążliwym wykonywania praw przyznanych przez prawo Unii (zasada skuteczności). Stwierdził także, iż postępowania egzekucyjne nie są objęte zakresem stosowania art. 15 rozporządzenia, który należy interpretować w związku z jego art. 4 ust. 2 lit. f) rozróżniającym pomiędzy "toczącymi się postępowaniami" a pozostałymi środkami dochodzenia praw przez poszczególnych wierzycieli. Jak podkreślił, rozporządzenie jest oparte na zasadzie, w myśl której wymóg równego traktowania wierzycieli, stanowiący myśl przewodnią konstrukcji całego postępowania upadłościowego, stoi co do zasady na przeszkodzie dochodzeniu praw przez poszczególnych wierzycieli za pośrednictwem postępowań egzekucyjnych, wszczynanych i prowadzonych równolegle do toczącego się postępowania upadłościowego. Zaakcentował, że lex fori concursus określa wpływ postępowania upadłościowego na prawa także tych wierzycieli, którzy nie brali udziału w tym postępowaniu. W przeciwnym razie wierzyciele ci mogliby - po jego ukończeniu - żądać zaspokojenia przysługującej ich wierzytelności w pełnej wysokości, co powodowałoby nierówność traktowania wierzycieli. TSUE również przesądził w komentowanym wyroku, że rozporządzenie nie dokonuje żadnego rozróżnienia pomiędzy wierzytelnościami prywatno i publicznoprawnymi. W literaturze wskazuje się, że uznanie zagranicznego postępowania upadłościowego na gruncie rozporządzenia nr 1346/2000 ma charakter uznania procesowego. Uznaniu podlega postępowanie upadłościowe jako całość ipso iure - automatycznie (motyw 22 zdanie drugie oraz motyw 24 zdanie pierwsze preambuły) ze skutkami przewidzianymi w art. 17 ust. 1 (wszczęcie postępowania określonego w art. 3 ust. 1 wywołuje w każdym innym Państwie Członkowskim, bez potrzeby dopełnienia jakichkolwiek formalności, skutki, które wynikają z prawa Państwa wszczęcia postępowania, o ile niniejsze rozporządzenie nie stanowi inaczej oraz dopóki w tym innym Państwie Członkowskim nie zostanie wszczęte postępowanie określone art. 3 ust. 2.; skutki postępowania określone w art. 3 ust. 2 nie mogą zostać podważone w innych Państwach Członkowskich). O procesowym charakterze uznania mowa jest w sprawozdaniu M. Virgósa i E. Schmit: "W momencie uznania orzeczeń wydanych za granicą, orzeczenia te wywołują na terytorium Państwa uznającego skutki, jakie wynikają z prawa Państwa ich wydania". Powyższe zdanie traktuje o "orzeczeniach" - automatyczne uznanie obejmuje także uznanie orzeczeń dotyczących wszczęcia, prowadzenia i ukończenia zagranicznego postępowania upadłościowego oraz orzeczeń blisko związanych z postępowaniem upadłościowym, natomiast uznanie skutków całego zagranicznego postępowania upadłościowego na podstawie rozporządzenia nr 1346/2000 jest novum w unijnym międzynarodowym postępowaniu upadłościowym (M. Armatowska, Uznanie zagranicznych postępowań upadłościowych. Na podstawie rozporządzenia Rady (WE) Nr 1346/2000 w sprawie postępowania upadłościowego, Warszawa 2011, lex/El). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, że organ w ogóle nie rozważył potrzeby zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisów rozporządzenia Rady (WE) Nr 1346/2000 w sprawie postępowania upadłościowego z punktu widzenia wpływu tych przepisów na prowadzoną w stosunku do skarżącego egzekucję należności, które nie zgłoszono w postępowaniu upadłościowym. Sam natomiast fakt niezgłoszenia wierzytelności do masy upadłości przez ZUS nie przesądza-wbrew twierdzeniom organu - że należności te mogą być egzekwowane w [...] po zakończeniu postępowania upadłościowego. Jak już zostało bowiem wskazane, kwestię tę rozstrzyga w badanym przypadku prawo brytyjskie jako lex fori concursus. W ocenie Sądu organ w istocie pominął okoliczność przeprowadzonego na [...] postępowania upadłościowego, istniejących w tym zakresie orzeczeń sądowych i ich wpływu na egzekwowane należności. Nie można natomiast uznać, że dla uzasadnienia odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego wystarczające było przywołanie przepisów, które miały w sprawie zastosowanie oraz stwierdzenie, że ZUS nie zgłosił wierzytelności w postępowaniu upadłościowym. Rozpoznając ponownie sprawę organ winien odnieść się szczegółowo do kwestii skutków prawnych przeprowadzenia przez skarżącą procedury upadłościowej na [...] mając przede wszystkim na uwadze wiążące organy polskie przepisy prawa unijnego, a wnioski przedstawić w uzasadnieniu rozstrzygnięcia spełniającym wymogi art. 107§3 K.p.a. W toku ponownego postępowania podatkowego organ winien wziąć pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw z art. 7, art. 77 K.p.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Działając zaś na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd orzekł o wyeliminowaniu z obrotu prawnego także postanowienie organu I instancji gdyż było to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, której dotyczyła skarga.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło