I SA/Kr 815/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Dąbek po rozpoznaniu dniu 19 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 9 sierpnia 2024 r. nr SKO.Pod/4140/665/2024 w przedmiocie zaliczenia nadpłaty postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowe, 2. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z 9 sierpnia 2024 r. nr: SKO.Pod/4140/665/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: Kolegium) utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Z. (dalej: Wójt) z 17 kwietnia 2024 r. znak: WPO.3120.5.10.2024 [...] o zaliczeniu M. Sp. z o.o. w B. (dalej: Spółka) nadpłaty powstałej w podatku od nieruchomości za lata 2018 – 2019 w kwocie 519.853 zł na poczet należności bieżących, tj. V, VI i części VII raty podatku od nieruchomości za rok 2024. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła Spółka, domagając się jego uchylenia w opisanej w skardze części oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia Wójta w opisanej części oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Odpowiadając na skargę, Kolegium wniosło o umorzenie postępowania sądowego. W uzasadnieniu swojego wniosku wskazało, że postanowieniem z 21 października 2024 r. znak: SKO.SA/420/979/2024 uwzględniło skargę w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Jak wynika z art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 – dalej: p.p.s.a.), organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Regulacja ta daje organowi administracji publicznej możliwość dokonania autokontroli swojego rozstrzygnięcia, pod warunkiem, że skarga zostanie uwzględniona w całości zgodnie z żądaniem podmiotu ją wnoszącego. W rozpatrywanej sprawie Spółka zaskarżyła postanowienie Kolegium w części, w której Kolegium utrzymało w mocy postanowienie Wójta w zakresie: (a) niezaliczenia na poczet bieżących zobowiązań podatkowych kwoty zapłaconych przez Spółkę odsetek od zaległości podatkowej (wynikającej z decyzji Wójta z 20 grudnia 2021 r. nr RP.3120.29.343-344.2019, utrzymanych w mocy decyzjami Kolegium z 26 kwietnia 2022 r. nr SKO.Pod/4140/91-92/2022 w części odpowiadającej kwocie nadpłaty powstałej na mocy decyzji Kolegium z 21 marca 2024 r. nr SKO.Pod/4140/1361-1362/2023, uchylających ww. decyzje Wójta i Kolegium oraz (b) nienaliczenia i niezaliczenia na poczet bieżących zobowiązań podatkowych oprocentowania nadpłaty za lata 2018 – 2019. Jak wynika z postanowienia Kolegium z 21 października 2024 r., wydanego na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., uchyliło ono zaskarżone postanowienie w części dotyczącej: (a) niezaliczenia na poczet bieżących zobowiązań podatkowych kwoty zapłaconych przez Spółkę odsetek od zaległości podatkowej (wynikającej z decyzji Wójta z 20 grudnia 2021 r. nr RP.3120.29.343-344.2019, utrzymanych w mocy decyzjami Kolegium z 26 kwietnia 2022 r. nr SKO.Pod/4140/91-92/2022 w części odpowiadającej kwocie nadpłaty powstałej na mocy decyzji Kolegium z 21 marca 2024r. nr SKO.Pod/4140/1361-1362/2023, uchylających ww. decyzje Wójta i Kolegium; (b) nienaliczenia i niezaliczenia na poczet bieżących zobowiązań podatkowych oprocentowania nadpłaty za lata 2018 – 2019, następnie uchyliło postanowienie Wójta z 17 kwietnia 2024 r. w omawianym zakresie i w tym zakresie orzekło co do istoty sprawy. Jak z powyższego wynika postanowienie Kolegium z 9 sierpnia 2024 r. w zaskarżonej części zostało wyeliminowane z obrotu prawnego postanowieniem Kolegium z 21 października 2024 r. Na obecnym etapie postępowania przed Sądem nie istnieje zatem zaskarżony akt. W takim zaś przypadku zastosowanie znajduje dyspozycja przewidziana w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu powyższego przepisu będziemy mieć do czynienia, kiedy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu albo spowodują, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności stała się zbędna, przy czym owo zdarzenie skutkujące bezprzedmiotowością postępowania musi zaistnieć dopiero w toku postępowania, albowiem jego zaistnienie przed datą wniesienia skargi powinno skutkować jej odrzuceniem. Innymi słowy postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. będziemy mieć do czynienia m.in. wtedy, gdy w toku tego postępowania, przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Jest bowiem zasadą, że "zniknięcie" przedmiotu kontroli sądowej przed dniem wyrokowania przez sąd administracyjny skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowego, uzasadniającą jego umorzenie. Z taką sytuacją będziemy mieć do czynienia w szczególności wówczas, gdy zaskarżona decyzja zostanie pozbawiona bytu prawnego (uchylona) w rezultacie skorzystania przez organ, którego decyzja została zaskarżona, z uprawnień "autokontrolnych" przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 16 stycznia 2024 r., sygn. akt III OSK 2769/22 – dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W realiach rozpatrywanej sprawy po wniesieniu skargi, która zainicjowała postępowanie przed WSA w Krakowie, Kolegium wyeliminowało z obrotu prawnego postanowienie w zaskarżonej części. Skoro postanowienie w tej części zostało uchylone, brak jest przedmiotu kontroli na obecnym etapie. Sąd wskazuje jednocześnie, że nie może przeprowadzić na obecnym etapie kontroli zgodności z prawem wydanego przez Kolegium w trybie autokontroli postanowienia z 21 października 2024 r. Przed umorzeniem postępowania sądowego, koniczne jest jedynie ustalenie, czy zaskarżony akt został wyeliminowany z obrotu prawnego, bądź też jak w niniejszej sprawie, czy został wyeliminowany w zaskarżonej części. Postanowienie Kolegium wydane na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., zyskuje odrębny byt prawny. Oznacza to, że jeżeli Spółka nie zgadza się z treścią tego rozstrzygnięcia, może wnieść na nie skargę. Dopiero w przypadku rozpoznawania ewentualnej skargi na postanowienie autokontrolne z 21 października 2024 r., wojewódzki sąd administracyjny będzie uprawniony do badania, czy nie zostało ono wydane z naruszeniem dyspozycji przewidzianej w art. 54 § 3 p.p.s.a. W razie stwierdzenia, że tak się stało, będzie zobowiązany do uchylenia tego postanowienia i w takim przypadku jego kontroli podlegać będzie również zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie Kolegium z 9 sierpnia 2024 r., jako akt wydany w granicach sprawy o której mowa w art. 135 p.p.s.a. Regulacja wynikająca z tego przepisu daje bowiem sądowi administracyjnemu możliwość stosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Oznacza to, że sąd administracyjny bada zgodność z prawem wszelkich rozstrzygnięć, pod warunkiem, że wydane one zostały w granicach danej sprawy. Nie powinno przy tym budzić wątpliwości, że obydwa postanowienia Kolegium, wydane zostały w granicach tej samej sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie sądowe. Sąd zasądził również koszty postępowania, gdyż jak wynika z art. 201 § 1 p.p.s.a., zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3. O wysokości zasądzonych kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika Spółki (480 zł), którego wysokość określono w oparciu o § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2016 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 1687) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).