I SA/Kr 818/10
WyrokWSA w Krakowie2010-11-29
Skład orzekający: Sędzia WSA Piotr Głowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może rozpoznać merytorycznie odwołanie wniesione po terminie, a jeśli tak, czy takie rozpoznanie stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji?Ratio decidendi
Rozpoznanie odwołania wniesionego po terminie, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa. Organ odwoławczy powinien stwierdzić uchybienie terminu w drodze postanowienia, a nie merytorycznie rozpoznać sprawę. W przypadku rozpoznania takiego odwołania, wydana decyzja jest dotknięta wadą nieważności z mocy prawa.Stan faktyczny
Skarżący Z. B. złożył odwołanie od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 4 stycznia 2010 r. w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2005. Odwołanie zostało złożone osobiście w dniu 22 stycznia 2010 r., podczas gdy decyzja organu I instancji została doręczona w dniu 7 stycznia 2010 r., co oznaczało upływ 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania w dniu 21 stycznia 2010 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów k.p.a., w tym oparcie uzasadnienia na nieistotnych okolicznościach, rozstrzyganie sprawy po upływie 5 lat, wydanie decyzji przez osobę rozstrzygającą sprawę wcześniej oraz brak reakcji na żądania zadośćuczynienia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 29 marca 2010 r. oraz orzekł, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Nakazał również ściągnąć od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz Skarbu Państwa kwotę 200,00 zł tytułem opłaty sądowej.Pełny tekst orzeczenia
Kraków, dnia 29 listopada 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2010r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 29 marca 2010r. Nr [...] w przedmiocie bezpośrednich płatności do gruntów rolnych za rok 2005; I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. nakazuje ściągnąć od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę 200,00 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem opłaty sądowej od której skarżący był zwolniony.
Decyzją nr [...]z dnia 4 stycznia 2010r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylił w całości decyzję ostateczną nr [...]z dnia 28 lutego 2006r. oraz umorzył w całości postępowanie w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005.
Decyzja powyższa została doręczona Z. B. w dniu 7 stycznia 2010r. co wynika z dokumentu potwierdzenia odbioru - k. 196 akt adm. Odwołanie od w/w decyzji Z. B. złożył osobiście w dniu 22 stycznia 2010r. co wynika z umieszczonej na odwołaniu prezentaty - k. 203 akt adm.
Następnie decyzją Nr [...]z dnia 29 marca 2010r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W skardze od powyższej decyzji Z. B. zarzucił naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego, w tym:
- art. 163 k.p.a., poprzez błędną i niekorzystną dla strony interpretację jej uprawnienia do korzystania z numeru producenta zmarłej matki oraz podtrzymanie tej interpretacji zaskarżoną decyzją rozstrzygającą odwołanie;
- art. 107 § 3 k.p.a., poprzez oparcie uzasadnienia faktycznego o okoliczności i przepisy nie dotyczące sprawy strony, które rozstrzygnięcia czyni niewykonalnymi,
- art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 146 k.p.a., poprzez rozstrzyganie sprawy w której od pierwotnego jej rozstrzygnięcia upłynęło już ponad 5 lat;
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu l instancji, które wg strony rażąco narusza prawo (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), ponieważ jest skierowane do skarżącego zamiast jego pełnomocnika (art. 156 § 1pkt 4 k.p.a.) oraz zawiera wady powodujące jej nieważność z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.);
- art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przez osobę, która rozstrzygnęła już sprawę strony jako kierownik organu l instancji,
- brak reakcji na podnoszone przez stronę w oparciu o art. 160 § 3 k.p.a. żądania zadośćuczynienia finansowego, w związku ze sposobem prowadzenia spraw, brakiem wypłat płatności należnych stronie.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący Z. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, a także rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotowa sprawa podlegała rozpatrzeniu w trybie uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), w związku z wnioskiem skarżącego i brakiem sprzeciwu skarżonego organu.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a., uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Do takich uchybień doszło w niniejszej sprawie, ponieważ zaskarżoną decyzję wydano z rażącym, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - naruszeniem art. 129 § 2 k.p.a. w zw. z art. 16 k.p.a. Zaskarżoną decyzję Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał pomimo, że odwołanie od decyzji I instancji wniesione zostało po terminie. Jak zostało już wskazane w części uzasadnienia przedstawiającej stan sprawy, decyzja organu I instancji została doręczona Z. B. w dniu 7 stycznia 2010r. Zatem 14 dniowy termin do wniesienia odwołania, określony w art. 129 § 2 k.p.a. upłynął w dniu 21 stycznia 2010r. Odwołanie zaś Z. B. złożył osobiście w dniu 22 stycznia 2010r., a zatem po upływie terminu.
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem wyrażonym w orzecznictwie sądów administracyjnych - rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ w takiej sytuacji organ odwoławczy dokonuje weryfikacji w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która na podstawie art. 16 § 1 k.p.a. korzysta z ochrony trwałości (por. uchwała Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 12 października 1998r. OPS 11/98, ONSA 1999, nr 1, poz. 4).
Zatem warunkiem skuteczności czynności procesowej polegającej na wniesieniu odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania, gdyż uchybienie terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania ma miejsce wówczas, gdy zostało ono złożone po upływie przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. 14-dniowego terminu. Każde zatem przekroczenie tego terminu stanowi jego uchybienie. Obowiązkiem organu odwoławczego, przed merytorycznym rozpoznaniem odwołania jest więc należyte zbadanie w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie. Termin do wniesienia odwołania ma bowiem charakter zawity. Wniesienie odwołania z uchybieniem terminu nie wszczyna postępowania odwoławczego, a organ odwoławczy zobligowany jest do stwierdzenia uchybienia terminu w drodze postanowienia, o którym mowa w art. 134 k.p.a.
Skarga zasługiwała zatem na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, za podstawę biorąc art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz określił na zasadzie art. 152 p.p.s.a. iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.
O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 223 § 2 p.p.s.a. poprzez nakazanie ściągnięcia od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwoty 200,00 zł tytułem opłaty sądowej od której skarżący był zwolniony.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło