I SA/Kr 819/07

Dnia 20 sierpnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maja Chodacka po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu "L" Sp. z o.o. w T. na postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2008 roku w przedmiocie oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 14 maja 2007 roku nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za październik 2004r. postanawia: - oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych - W dniu 18 września 2008r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek "L" Sp. z o.o. w T. o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2008 roku referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Od przedmiotowego postanowienia strona skarżąca złożyła w ustawowym terminie sprzeciw z dnia [...] stycznia 2009r., w którym wniesiono o zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] marca 2009r. w związku z tym, że skargę wniosła Spółka z o.o. "L" w upadłości (reprezentowana przez syndyka masy upadłości), a sprzeciw został wniesiony przez "L" Sp. z o.o. (podpisany przez R.C.), wezwano do uzupełnienia - w terminie 7 dniu licząc od daty otrzymania niniejszego wezwania, pod rygorem odrzucenia sprzeciwu - braków sprzeciwu poprzez: • złożenie do akt sprawy stosownego dokumentu (lub dokumentów), potwierdzających uprawnienie "L" Spółka z o.o. do występowania w postępowaniu w niniejszej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym (np. KRS, umowy, statut, orzeczenia), oraz • złożenie dokumentu, z którego wynikałoby, jakie osoby są upoważnione do reprezentowania "L" Spółka z o.o. w dacie złożenia sprzeciwu. Wezwanie to zostało prawidłowo doręczone w dniu [...] marca 2009r. Do pisma z dnia [...] marca 2009r. dołączono aktualny odpis z KRS, z którego wynika umocowanie R. C. do występowania w imieniu Spółki. Nadto Sąd zwrócił się do Sądu Rejonowego w T. o udzielenie informacji, czy zostało zakończone postępowanie upadłościowe dotyczące "L" Spółka z o.o. w T. oraz o przesłanie odpisu powyższego postanowienia, a także do Sądu Rejonowego w K. [...] o udzielenie informacji, czy "L" Spółka z o.o. w T. została wykreślona z rejestru wraz z podaniem daty wykreślenia. W odpowiedzi na powyższe Sąd Rejonowego w T. przesłał odpisy prawomocnego postanowienia o ukończeniu postępowania upadłościowego "L" Spółka z o.o. w T. wraz ze stwierdzeniem prawomocności. Sąd Rejonowy [;...] w K. [...] Krajowego Rejestru Sądowego przesłał odpis postanowienia z dnia [...] lutego 2009r. Z uzasadnienia niniejszego postanowienia wynika, iż postanowieniem z dnia [...].12.2008r. syndyk masy upadłości – M. R., na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym (tj. Dz. U. z 2007r, Nr 168, pooz. 1186 ze zm.), został wezwany do złożenia wniosku o wykreślenie spółki z o.o. "L" z rejestru w związku z zakończeniem postępowania upadłościowego w terminie 7 dni pod rygorem nałożenia grzywny. Pismem z dnia [...].01.2009r. (data nadania) syndyk masy upadłości poinformował sąd rejestrowy, że nie zachodzą przesłanki do wykreślenia podmiotu z rejestru, gdyż spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą. W związku z tym Sąd uznał, że kontynuowanie postępowania przymuszającego stało się zbędne i umorzył postępowanie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 245 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest zakresie stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Należy zauważyć, również, co niejednokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach, iż zgodnie z treścią powołanego powyżej przepisu regulacja w nim zawarta, stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej zgodnie z art. 199 powołanej ustawy, na mocy której strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Rozpoznając zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd powinien kierować się właśnie tą zasadą. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym przepisie. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, (o którym mowa powyżej), należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej, w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W przypadku prawa pomocy mamy do czynienia z pomocą budżetu Państwa osobom, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe. Ponadto podnieść należy, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego typu danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też może być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucania ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu wniosku strony skarżącej uznał, iż strona skarżąca nie wykazała w sposób rzetelny i nie budzący wątpliwości, iż nie posiada środków pieniężnych na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Jak wynika z wniosku strony skarżącej po spłacie wszelkich zobowiązań, w wyniku prawomocnie zakończonego postępowania upadłościowego na rachunku bankowym pozostała kwota w wysokości 7.063,31 zł. Wartość środków trwałych wnioskodawcy wynosi 141.972,14 zł. Spółka nie prowadzi jakiejkolwiek działalności gospodarczej. W oświadczeniu z dnia 17 października 2009r. wskazano, że Spółka nie posiada żadnych ruchomości i nieruchomości. Stosownie do treści art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona obowiązana jest złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenia lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli jej oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub też gdy budzi wątpliwości. Dwukrotnie skierowane wezwanie do strony skarżącej o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych dokumentów i oświadczeń oznaczało, iż dane, którymi dysponował organ orzekający nie wystarczały do wolnej od wątpliwości oceny sytuacji majątkowej strony skarżącej, a tym samym nie umożliwiły uwzględnienia wniosku. Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej jej możliwości finansowych (por. M. Knysiak-Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s. 85). Tymczasem ten drugi element, w niniejszym postępowaniu pozostaje niewiadomy w świetle oświadczeń strony skarżącej. Na wezwanie Sądu Spółka nie oświadczyła w jaki sposób zmieniła się Jej sytuacja finansowa od momentu orzeczenia NSA z dnia 11 czerwca 2008r. w przedmiocie udzielonego prawa pomocy. Okoliczności tych nie wyjaśniono także w złożonym sprzeciwie, stwierdzając jedynie, iż skutki zakończonego postępowania upadłościowego określa ustawa. Jednakże należy stwierdzić, iż Spółka nie została wykreślona z KRS, a wręcz nie zachodzą przesłanki do wykreślenia podmiotu z rejestru, gdyż spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą, co wynika z treści przywołanego wyżej postanowienia z dnia [...] lutego 2009r. Zatem wobec faktu kontynuowania działalności gospodarczej, z uwzględnieniem faktu zakończenia postępowania upadłościowego, a także uprzednio zapadłych orzeczeń w zakresie prawa pomocy udzielonego stronie skarżącej to rolą strony skarżącej było wskazanie na okoliczności związane z jej aktualną sytuacją majątkową. Należy przy tym zwrócić uwagę, iż to Sąd z urzędu uzyskał dokumenty świadczące o aktualnym statusie prawnym strony skarżącej i okolicznościami związanymi z niewykreśleniem jej z KRS-u. O ile badanie takich formalnych okoliczności było uprawnione, o tyle to nie rolą Sądu jest poszukiwanie za stronę skarżącą faktów świadczących o jej sytuacji majątkowej. Już powyższe okoliczności sprawiają, że oświadczenie strony skarżącej o majątku i dochodach jest niewiarygodne, tym bardziej, że strona skarżąca w swoim sprzeciwie w żaden sposób nie wyjaśniła przedstawionych wątpliwości, wyjaśniając wyłącznie okoliczności związane ze stanem rachunków bankowych strony skarżącej. Przy tym wątpliwości pogłębia fakt, że w treści uzasadnienia już przywołanego wyżej postanowienia z dnia [...] czerwca 2008r. sygn. akt [...] stwierdzającego zakończenie postępowania upadłościowego przesłanego przez Sąd Rejonowy w T. wynika, że syndyk masy upadłości zbył większość ruchomości wchodzących w skład masy upadłości, bez konieczności sprzedaży nieruchomości położonej w T, przy ulicy F. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie przepisu art. 245 § 1, art. 246 § 1 oraz art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak na wstępie.