I SA/Kr 819/10

PostanowienieWSA w Krakowie2010-09-03

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie, powinna otrzymać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawca, będący w trudnej sytuacji finansowej, spełnia kryteria do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca nie osiąga stałych dochodów, jest znacznie zadłużony, prowadzone są wobec niego bezskuteczne postępowania egzekucyjne, a jego gospodarstwo rolne ucierpiało w wyniku powodzi. W ocenie sądu, konieczność poniesienia kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika zagroziłaby egzystencji skarżącego, a brak środków finansowych nie może ograniczać prawa do sądu.
Stan faktyczny
Z.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczącą bezpośrednich płatności do gruntów rolnych na rok 2006. Wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie jest zatrudniony i nie osiąga stałych dochodów. Jest właścicielem nieruchomości rolnej i domu, które zostały zalane w wyniku powodzi. Z.B. jest zadłużony na kwotę około 100 000 zł, a prowadzone wobec niego postępowania egzekucyjne są bezskuteczne.
Rozstrzygnięcie
1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla Z.B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 3 września 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia 12.04.2010r. nr [...] w przedmiocie bezpośrednich płatności do gruntów rolnych na rok 2006 postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla Z.B . adwokata, którego wyznaczy Okręgowej Rada Adwokacka Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia 12.04.2010r. nr [...]w przedmiocie bezpośrednich płatności do gruntów rolnych na rok 2006. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz akt sprawy Z.B. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Nie jest nigdzie zatrudniony i nie osiąga stałych dochodów. Nie ma też do dyspozycji żadnych środków finansowych. Jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. 0,58 ha , domu o pow. 90 m2 i znajdującego się w nim mieszkania o pow. 12 m2. W ostatnim czasie gospodarstwo zostało zalane w wyniku powodzi. Z.B. otrzymał w związku z tym kwotę 1500 zł. Pieniądze te nie są jednak wystarczające do przywrócenia stanu poprzedniego nieruchomości. Wnioskodawca jest zadłużony na kwotę ok. 100 000 zł. , prowadzone są też w stosunku do niego postępowania egzekucyjne (bezskuteczne ). Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm. ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Sytuacja Z.B. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika bez pogorszenia sytuacji bytowej. Nie uzyskuje on stałych dochodów, jest znacznie zadłużony, prowadzone są w stosunku do niego bezskuteczne postępowania egzekucyjne a ostatnia powódź poczyniła znaczne w szkody w posiadanym gospodarstwie rolnym. Stąd też, zdaniem orzecznika, konieczność poniesienia kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika przez stronę skarżącą, zagroziłaby egzystencji Z. B. Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§2, art. 246§1 pkt. 1) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm. ) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło