I SA/Kr 82/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JM. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 07.11.2011r., nr [...], w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych, postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 07.11.2011r., nr [...], w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz przesłanych dokumentów J.M. ma 53 lata i od 2006r. nie pracuje, nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje dochodów. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z 87 letnią matką B.M.. Oboje mieszkają w mieszkaniu kwaterunkowym a jedynym ich źródłem dochodu jest emerytura matki w wysokości 1135,65 zł., miesięcznie. Miesięczne koszty utrzymania rodziny obejmują: opłatę za energię elektryczną – 52,15 zł., opłatę za gaz ok. 81,70 zł. (opłata za dwa miesiące wynosi bowiem 163,40 zł.) , opłatę za telefon 52,43 zł. Po opłaceniu w/w opłat pozostała część emerytury przeznaczana jest na wyżywienie, ubranie i środki czystości. Strona skarżąca nie posiada oszczędności, nieruchomości ani przedmiotów o wartości powyżej 300 euro. Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 1270 ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 ). Obecna sytuacja J.M. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych bez pogorszenia warunków bytowych. Nie uzyskuje on bowiem żadnych dochodów , nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych , które mogłyby być upłynnione. Jest na utrzymaniu 87 letniej matki, której niewysoka emerytura stanowi jedyny dochód rodziny. Otrzymywane świadczenie wydawane jest w całości na bieżące wydatki. Stąd też, konieczność poniesienia kosztów sądowych przez J.M. zagroziłaby realizacji podstawowych potrzeb życiowych jego i matki. Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .1270 ) orzeczono jak w sentencji.