I SA/Kr 820/07
PostanowienieWSA w Krakowie2007-11-28
Skład orzekający: Agnieszka Góra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka w upadłości, posiadająca środki finansowe na rachunkach bankowych i majątek trwały, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych oraz czy należy jej ustanowić doradcę podatkowego z urzędu?Ratio decidendi
Sąd częściowo uwzględnił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że pełne obciążenie finansowe może stanowić zbyt duże obciążenie dla upadłej spółki, mimo posiadania środków. Wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu został oddalony, ponieważ spółka nie wykazała braku możliwości samodzielnego pokrycia tych kosztów.Stan faktyczny
Spółka "L" Sp. z o.o. w upadłości złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu, powołując się na trudną sytuację finansową. Spółka posiadała środki na rachunkach bankowych oraz majątek trwały i ruchomy, ale syndyk argumentował, że środki te są przeznaczone na zaspokojenie wierzycieli i bieżące koszty. Sąd uznał, że spółka nie wykazała braku środków na pokrycie pełnych kosztów, ale częściowe zwolnienie od wpisu sądowego jest uzasadnione.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego w 1/5 części od wpisu sądowego, w pozostałej części oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Oddalono wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "L" Spółka z o.o. w upadłości w T, działającej przez syndyka masy upadłości o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za listopad 2004r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego w 1/5 części od wpisu sądowego, w pozostałej części oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. oddalić wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu.
W dniu 19 czerwca 2007r. Syndyk Masy Upadłości "L" Spółka z o.o. w T. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] wydaną w przedmiocie podatku akcyzowego za listopad 2004r.
Skarżąca Spółka domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego z urzędu z uwagi na bardzo trudną sytuację finansową. Podnosi, iż nie dysponuje ona dostatecznymi środkami na pokrycie kosztów wpisu i kosztów ustanowienia kwalifikowanego zastępcy prawnego z wyboru. Podnosi, iż zgodnie z przepisami ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze, z dniem ogłoszenia upadłości, w skład masy upadłości wchodzi majątek upadłego jak i majątek nabyty przez upadłego w czasie postępowania upadłościowego. Majątek ten, nie może być – jak podaje syndyk – w żaden inny sposób, poza postępowaniem upadłościowym skutecznie przeniesiony na inne osoby. Syndyk dodaje, iż z posiadanych przez "L" Sp. z o.o. w upadłości środków syndyk, po ustaleniu listy wierzytelności, musi zaspokoić wierzycieli, nie może zatem ponosić kosztów postępowania sądowego. Ponadto syndyk dodaje, iż spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, z której możliwe byłoby pokrycie kosztów sądowych. Wskazuje, iż syndyk uzyskuje jedynie 1500,00 zł miesięcznie dochodu z tytułu dzierżawy obiektu przy ul. F. w T..
Zdaniem Sądu, wniosek skarżącej zasługuje w części na uwzględnienie.
Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżąca Spółka z o.o. "L" w T., na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w T. Wydział Gospodarczy z dnia [...] została postawiona w stan upadłości obejmujący również likwidację majątku. Od momentu ogłoszenia upadłości spółki – nie prowadzi ona działalności gospodarczej. Z przedstawionego Krajowego Rejestru Sądowego – Rejestru Przedsiębiorców wg. Stanu na dzień [...] 10.2006r. wynika, iż przedmiotem działalności Spółki z o.o. "L" była sprzedaż hurtowa żywności, napojów i tytoniu, a także sprzedaż hurtowa artykułów użytku domowego i osobistego, wyrobów chemicznych, materiałów budowlanych, pojazdów mechanicznych, paliw stałych, ciekłych i gazowych itp.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wysokość kapitału zakładowego skarżącej wynosiła 50 000,00 zł . Wartość środków trwałych tj. nieruchomości położonej w T. przy ul. F. – została wykazana na kwotę 143 000,00 zł, w tym określono wartość działek na kwotę 63 600,00 zł. W oświadczeniu o majątku i dochodach nie wykazano wysokości zysku lub straty za ostatni rok obrotowy. Skarżąca jedynie oświadcza w uzasadnieniu swojego wniosku o przyznanie prawa pomocy o fakcie zaprzestania z dniem ogłoszenia upadłości spółki prowadzenia działalności gospodarczej oraz braku dochodów z innych źródeł. Jednocześnie dodaje, iż uzyskuje miesięczny dochód rzędu 1 500,00 zł z tytułu dzierżawy nieruchomości lokalowej przy ul. F. w T. Ponadto wskazuje, iż obsługę księgową świadczy na rzecz Spółki "L" Biuro Rachunkowe na mocy umowy zlecenia, z wynagrodzeniem rzędu 200,00 zł miesięcznie. W ramach tego wynagrodzenia biuro prowadzi bieżącą obsługę księgową, jednakże nie świadczy syndykowi usług w zakresie doradztwa podatkowego. Ponadto syndyk zawarł z radcą prawnym umowę o dzieło w dniu 8.08.2006r., której przedmiotem było sporządzenie skargi kasacyjnej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Spółka w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wykazuje fakt posiadania dwóch rachunków bankowych w [...] Banku SA, na których są zgromadzone odpowiednio : 18 781,08 zł oraz 89 699,18 zł. Z dokumentów nadesłanych na żądanie Sądu wynika jednakże, iż aktualnie Spółka "L" w upadłości posiada trzy rachunki bankowe, na których zgromadzone są odpowiednio : 90 772,92 zł, 21 071,86 zł oraz 21 101,26 zł. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika także, iż wartość nieruchomości należących do Spółki stanowiącej działki gruntu o łącznej powierzchni 1 146 m2 wraz z posadowionym na nich budynkiem handlowo - usługowym oceniona jest na kwotę 143 000,00 zł, w tym wartość rynkową działek gruntu o łącznej pow. 1 146 m2 wyceniono na kwotę 63 600,00 zł. Ponadto Spółka dodaje, iż posiada koncentrat antybakteryjny o wartości 94 644,55 zł, który jednak, jak wskazuje, nie może być sprzedany z uwagi na fakt, iż stanowi dowód w sprawie sądowej. Skarżąca przedstawia także informacje co do wartości majątku ruchomego wykazując, iż składają się na niego : drukarki fiskalne, zestaw komputerowy o wartości 700,00 zł, kasy O., waga o wartości 6 750 zł, waga o wartości 900,00 zł oraz wózek wysokiego podnoszenia G. o wartości 2 650 zł. Ponadto skarżąca Spółka przedstawia zestawienie uznanych wierzytelności "L" Spółki z o.o. w upadłości na sumę 121 733,81 zł.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
A zatem przyznanie prawa pomocy osobie prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym, jeśli wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania ( art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy.
W ocenie Sądu, strona skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie posiada jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie pełnych kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu.
Skarżąca Spółka z o.o. posiada konta bankowe, na których zgromadzone są środki finansowe w wysokości łącznie 132 896,04 zł oraz majątek trwały i ruchomy. Jak wynika z wniosku o przyznanie prawa pomocy, Spółka wskazuje, iż dostępne środki finansowe przeznacza na zaspokojenie wierzytelności, wynagrodzenie syndyka, zawieranie umów z biurem rachunkowym czy radcą prawnym. Zdaniem Sądu, syndyk masy upadłości Spółki, dysponujący majątkiem, środkami finansowymi zgromadzonymi na rachunku w wysokości ponad 100 000,00 zł, winien w każdym czasie zabezpieczać środki nie tylko na bieżącą działalność, ale także na pokrycie kosztów ewentualnych postępowań sądowych, związanych z obowiązkami czy też roszczeniami Spółki, nawet po zaprzestaniu prowadzenia przez nią działalności. W procedurze bowiem planowania wydatków związanych z działalnością gospodarczą podmioty prowadzące tę działalność, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinny uwzględniać także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego.
Zgłoszenie przez skarżącą wniosku o ogłoszenie upadłości i ogłoszenie tejże upadłości przez Sąd Rejonowy w T. Wydział [...] samo w sobie nie stanowi podstawy do zwolnienia od kosztów sądowych. Postępowanie upadłościowe polega także m.in. na egzekwowaniu wierzytelności, a syndyk musi liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych w celu uzyskania należnych mu wierzytelności. Fakt ogłoszenia upadłości w stosunku do spółki nie jest zatem tożsamy z obowiązkiem przyznania jej prawa pomocy, chociażby z tego względu, że istnieje majątek, który umożliwia prowadzenie postępowania upadłościowego, ponoszenie kosztów z tym związanych oraz spłatę zobowiązań. Zwolnienie natomiast upadłego od kosztów sądowych możliwe jest jedynie wówczas, gdy wykaże on, iż posiadane przezeń efektywnie aktywa nie wystarczają na pokrycie tych kosztów. W przedmiotowej sprawie koszty sądowe nie przekraczają zaś wykazywanych środków finansowych zgromadzonych na koncie bankowym i w wartości wykazanych nieruchomości należących do wnioskodawczyni. Zdaniem Sądu, w powyższej sprawie nie zostały zatem w sposób dostateczny i skuteczny wykazane przesłanki i okoliczności uzasadniające zwolnienie wnioskodawczyni od konieczności ponoszenia w pełni kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu. Natomiast biorąc pod uwagę fakt, iż skarżąca złożyła szereg skarg, od których stosownie do przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pobiera się należny wpis sądowy, a zatem obciążenie kosztami sądowymi nie jest jednostkowe, a także biorąc pod uwagę wysokość tychże wpisów – sąd uznał, iż częściowe zwolnienie skarżącej od wpisu sądowego jest uzasadnione. Poniesienie bowiem pełnych kosztów sądowych we wszystkich sprawach założonych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym, pomimo posiadanych środków finansowych na kontach spółki oraz wykazanego majątku, może stanowić zbyt duże obciążenie finansowe dla upadłej Spółki "L".
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło