I SA/Kr 822/09
PostanowienieWSA w Krakowie2009-10-16
Skład orzekający: Sędzia WSA Stanisław Grzeszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący gospodarstwo rolne, którego uprawy zostały zniszczone w wyniku powodzi, znajduje się w takiej sytuacji materialnej, która uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący znajduje się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej poniesienie kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zniszczenie upraw w wyniku powodzi znacząco ograniczyło dochody z podstawowego źródła utrzymania rodziny, a analiza pism procesowych potwierdziła potrzebę ustanowienia radcy prawnego.Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Skarżący wraz z żoną prowadzi gospodarstwo rolne, utrzymuje dwójkę dzieci, a jego miesięczne dochody z gospodarstwa wynoszą około 1000 zł. W wyniku powodzi uprawy skarżącego zostały zniszczone w około 49%. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 9 września 2009 r. zwolnił skarżącego od kosztów sądowych, a w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych i ustanowić dla niego radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu w dniu 16 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku postanawia I zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 marca 2009r nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów J. K., ur. w 1959r. wspólnie z żoną L. K. ur. w 1962r. prowadzi gospodarstwo rolne nastawione na uprawę truskawek. Małżonkowie mają na utrzymaniu dwójkę dzieci: L. K. ur. w 1989r. oraz A. K. ur. w 2001 r. Córka L. studiuje zaocznie, a wydatki z tym związane uszczuplają budżet domowy. J. K. z gospodarstwa uzyskuje dochód w wysokości ok. 1000 zł miesięcznie, zaś jego żona otrzymuje miesięcznie 64 zł tytułem zasiłku rodzinnego. L. K. studiuje na Uniwersytecie Ekonomicznym - Finanse i Rachunkowość. Z tytułu stypendium socjalnego i na wyżywienie uzyskała od kwietnia 2009r. do czerwca 2009r. w sumie kwotę 1 800 zł.
Miesięczne koszty utrzymania rodziny obejmują: opłatę za energię elektryczną od 143,66 zł do 268,34 zł, opłatę za telefon od 129,61 zł do 149,02 zł, koszty ubezpieczenia społecznego - 500 zł, koszty książek do szkoły - 240 zł. Wydatki na wyżywienie stanowią dla rodziny średniomiesięcznie obciążenie w kwocie 500 zł.
Skarżący posiada konto bankowe, na którym na dzień 6 lipca 2009r. zgromadzona była kwota 187,16 zł. Jest również właścicielem domu o pow. 60 m2 i nieruchomości rolnej o pow. 12 ha, posiada także ciągnik URSUS 3512 rok produkcji 1997r.
Postanowieniem z dnia 9 września 2009r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zwolnił skarżącego od kosztów sądowych, zaś w pozostałym zakresie wniosek oddalił.
W sprzeciwie od tego postanowienia skarżący zażądał całkowitego uwzględnienia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu tego środka zaskarżenia wnioskodawca skoncentrował się na wytknięciu Referendarzowi nieprawidłowych ustaleń w zakresie sytuacji majątkowej rodziny skarżącego. Nadto końcowo wskazano, iż w dniach 26 - 27 czerwca 2009r. w wyniku powodzi i ulewnych deszczy zostały zniszczone w ok. 49 % uprawy truskawek oraz ziemniaków wnioskodawcy. Założenie nowych plantacji truskawek wiąże się z dużymi nakładami pieniężnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd.
Stosownie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym (czyli takim o jaki wnosił skarżący) przysługuje osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Istota instytucji prawa pomocy uregulowanej w przepisach art. 243 - 263 p.p.s.a. wyraża się w zagwarantowaniu prawa do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej.
Zakres prawa pomocy i przesłanki jego przyznania są ściśle uregulowane w przepisach prawa. Zakres ten może być całkowity lub częściowy. Pomoc w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego.
Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Faktem powszechnie znanym jest, iż w istocie pod koniec czerwca 2009r, teren Gminy O., w tym w szczególności miejscowości S., P. i D. zostały dotknięte gwałtownymi burzami i ulewami, w wyniku których zalanych i podtopionych zostało ponad 300 gospodarstw rolnych (informacja ze stron internetowych Galicyjskiego Tygodnika Informacyjnego "TEMI" z dnia 1 lipca 2009r.). W tych okolicznościach sprawy oczywiste jest, że zdolności wytwórcze gospodarstwa skarżącego zostały w znacznym stopniu ograniczone. W konsekwencji wpływy z tego zasadniczego źródła dochodów rodziny podlegać będą w kolejnych miesiącach znacznemu ograniczeniu.
Z oświadczenia skarżącego o stanie majątkowym złożonego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z treści sprzeciwu wynika, że skarżący znajduje się w takiej sytuacji materialnej, która uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania.
Niewątpliwie trudna sytuacja materialna skarżącego, ale także analiza składanych pism procesowych w zakresie ich formy oraz treści uzasadniają ustanowienie dla skarżącego radcy prawnego dla obrony jego praw przed sądem administracyjnym.
Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło