I SA/Kr 827/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L.M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 lipca 2023 r. nr RKS-22/2023, znak: 570000/71/4628/2021/RDZ-B6 w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie za okres do dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. Wnioskiem z dnia 4 stycznia 2021 r. L.M. (dalej: "Skarżący") zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "Organ", "ZUS") o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za listopad 2020 r. Decyzją z dnia 19 stycznia 2021 r. nr 570000/71/4628/2021/RDZ-B6 Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił Skarżącemu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek, za okres od 1 do 30 listopada 2020r. Organ wskazał, że kod PKD przeważającej działalności w tym okresie zgodnie z rejestrem REGON to 68.20.Z, zmiana została dokonana po 30 września 2020r. W związku z tym ZUS uznał, że Skarżącemu nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za listopad 2020r. W wyniku analizy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek, ZUS decyzją z dnia 5 marca 2021 r. nr 570000/71/4628/2021/RDZ/B6-MK utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia 19 stycznia 2021r. Organ stwierdził, że po ponownej analizie konta ustalono, że we wniosku z dnia 4 stycznia 2021 r. Skarżący podał kod przeważającej działalności oznaczony PKD 56.10.A, który jednak jest niezgodny z rejestrem REGON według stanu na dzień 30 września 2020r. Zmiany kodu PKD w rejestrze REGON Skarżący dokonał w dniu 28 października 2020r. Organ uznał zatem, że na dzień 30 września 2020r. przeważającym rodzajem działalności skarżącej był kod PKD 68.20.Z, który nie uprawniał do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 r. Nie zgadzając się z powyższą decyzją ZUS, Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 24 czerwca 2021 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję z 19 stycznia 2021 r., a Naczelny Sąd Administracyjny złożoną przez ZUS skargę kasacyjną oddalił wyrokiem z dnia 12 października 2022 r. sygn. akt I GSK 92/22. Ponownie rozpoznając sprawę, ZUS decyzją nr RKS-22/2023, znak: 570000/71/4628/2021/RDZ-B6 z dnia 10 lipca 2023 r., odmówił zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r., z uwagi na to, że w rejestrze na dzień 30 września 2020 r. figurował kod przeważającej działalności, który nie uprawniał do uzyskania zwolnienia z opłacania składek. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Skarżący, pismem z dnia 9 sierpnia 2023 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się zwolnienia z zapłaty składki ZUS za miesiąc listopad 2020 r. W odpowiedzi na skargę, Organ wniósł o umorzenie postępowania zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako: "p.p.s.a."). W uzasadnieniu Organ wskazał, że w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., decyzją z dnia 8 września 2023 r. nr RKS-25/2023 ZNAK: 570000/71/4628/2021/RDZ-B6, uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 10 lipca 2023 r. i orzekł o zwolnieniu Skarżącego z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek należnych za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r., którą dołączył do akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Zgodnie z art. 161 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem jedną z "innych przyczyn" bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego skutkującą jego umorzeniem jest wydanie aktu autokontrolnego w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Akt ten zastępuje akt pierwotnie zaskarżony do sądu i jest aktem organu II instancji. Wydanie takiego aktu uwzględniającego skargę w całości powoduje, co do zasady, konieczność umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. Jednocześnie, Sąd umarzając postępowanie sądowe z uwagi na zastosowanie przez organ autokontroli bada jedynie czy skarga została uwzględniona przez organ w całości, a zaskarżony akt administracyjny wyeliminowany. Sąd nie kontroluje natomiast aktu autokontrolnego, gdyż naruszyłby zasadę skargowości. Na akt wydany w trybie autokontroli przysługuje bowiem skarga bezpośrednio do sądu administracyjnego, bez uprzedniego wnoszenia środka zaskarżenia lub wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa (por. uchwała NSA z dnia 20 marca 1999 r., sygn. akt OPS 16/99, ONSA 2000, Nr 3, poz. 94 oraz A. Kabat, Komentarz do art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270), (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.). W rozpoznawanej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe, ponieważ ZUS Oddział w Tarnowie, działając z upoważnienia Prezesa ZUS w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., decyzją z dnia 8 września 2023 r. nr RKS-25/2023 znak: 570000/71/4628/2021/RDZ-B6, uwzględnił skargę w całości i uchylił zaskarżoną decyzję z 10 lipca 2023 r. orzekł o zwolnieniu Skarżącego z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie należnych za okres od 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. w wysokości 2.533,34 zł. Zdaniem Sądu skoro po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego doszło do skutecznego wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, to brak jest możliwości dalszego prowadzenia postępowania sądowego. Brak przedmiotu zaskarżenia uniemożliwia bowiem rozpoznanie sprawy. Mając na powyższe, Sąd działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.