I SA/Kr 841/18

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 31 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr: [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 września 2018 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości [...] zł J. K., działający przez adwokata D. G., zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z danych zawartych w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną U. K. oraz dziećmi: S. K. ur. 2000 r. i M. K. ur. 2004 r. Ich miesięczny dochód wynosi [...] zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę wnioskodawcy w wysokości [...] zł i dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez jego żonę w wysokości [...] zł. W skład majątku skarżącego wchodzi nieruchomość o powierzchni 0,12 ha, stanowiąca drogę dojazdową. Posiada on udziały w spółce z o.o. w upadłości pod firmą K. ([...]). Żona skarżącego, U. K., jest współwłaścicielką gospodarstwa rolnego o areale 1,85 ha oraz właścicielką domu mieszkalnego o powierzchni 200 m˛. Posiada ona udziały w spółce cywilnej prowadzącej mały sklep spożywczy. Zobowiązania i stałe wydatki miesięczne rodziny przedstawiają się następująco: prąd [...] zł, gaz [...] zł, odpady [...] zł, media (intermet, telefon) [...] zł. W uzasadnieniu wniosku J. K. podniósł, iż obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej w żadnej formie prawnoorganizacyjnej. Określenie wymiaru podatku dotyczy okresu, kiedy prowadził działalność gospodarczą jako osoba fizyczna. Następnie przedsiębiorstwo to zostało przekształcone w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą K. . Spółka ta została postawiona w stan upadłości, a skarżący został pozbawiony zarządu, jak i prawa korzystania z majątku spółki. Aktualnie syndyk spienięża majątek spółki. J. K. dodał, że uzyskuje dochód wyłącznie z umowy o pracę w wysokości [...] zł netto, a ma na utrzymaniu rodzinę. Rachunki bankowe i wynagrodzenie są zajęte przez organ podatkowy. W takiej sytuacji nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Do wniosku załączone zostały kopie następujących dokumentów: - zawiadomienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w W. O. S. z dnia 5 września 2018 r. o zajęciu wynagrodzenia za pracę oraz wierzytelności zasiłku chorobowego, z którego wynika, że kwota zabezpieczenia wynosi [...] zł, odsetki na dzień sporządzenia zawiadomienia [...] zł, koszty procesu [...] zł, a wydatki gotówkowe [...] zł, - zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. S. z dnia 7 września 2018 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, z którego wynika, że łączna kwota dochodzonych należności wynosi [...] zł, - wyciągów z rachunków bankowych w C. za okres od 28 stycznia do 27 sierpnia 2018 r. (saldo [...] zł) oraz potwierdzenia stanu konta na dzień 21 września 2018 r. (saldo dostępne [...] zł, suma oszczędności [...] zł), - oraz zaświadczenie o dochodach za miesiąc sierpień 2018 r. wystawione przez N. Sp. z o.o. Sp. k. w W. (brutto [...] zł, po potrąceniu zaliczki podatku i składek ZUS [...] zł). Odnosząc się do zarządzenia z dnia 27 września 2018 r. wzywającego do uzupełnienia wniosku J. K. w piśmie z dnia 12 października 2018 r. oświadczył, że wraz z żoną, U. K., są właścicielami samochodu osobowego marki S. O., rok prod. 2007. Wydatki rodziny na wyżywienie, ubranie, edukację i środki czystości dzieci wynoszą ok. [...] zł miesięcznie. Żona wnioskodawcy posiada dwa rachunki bankowe w Banku P. S.A.: prywatny oraz prowadzony dla spółki cywilnej [...] S.C. Wyciągi rachunków: pierwszego za okres od 1 czerwca do 30 września 2018 r. (saldo [...] zł) i drugiego za okres od 1 lipca do 8 października 2018 r. (saldo [...] zł) zostały dołączone do pisma. Skarżący przedłożył również zeznania podatkowe swoje i małżonki, z których wynika, że w roku 2017 osiągnął on przychód z innych źródeł w wysokości [...] zł (PIT-37), a jego małżonka z prowadzonej działalności gospodarczej osiągnęła dochód [...] zł przy przychodzie w wysokości [...] zł (PIT-36). Załączone deklaracje [...] za okres od czerwca do sierpnia 2018 r. potwierdzają regularne obroty [...] zarówno w zakresie dostawy towarów i świadczenia usług na terytorium kraju, jak i ich nabycia Wydatki rodziny wnioskodawcy, poparte kopiami rachunków, przedstawiają się następująco: gaz [...] zł za okres od 21 sierpnia do 21 października 2018 r., energia elektryczna [...] zł za październik 2018 r., opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi [...] zł za 2018 rok, podatek rolny na 2018 rok za nieruchomość skarżącego wynosi [...] zł, za nieruchomość jego żony [...] zł, a za nieruchomość spółki [...] s.c. [...] zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302., dalej: p.p.s.a.) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych i wydatków, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zaakcentować też należy, że zasadność wniosku skarżącego rozpatrywana była w dwóch aspektach, mianowicie z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie musi on ponieść w niniejszym postępowaniu, a z drugiej strony biorąc pod uwagę jego aktualne możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania na wnioskodawcy ciąży obowiązek uiszczenia wpisu od skargi, którego wysokość wynosi [...] zł. Orzekający uwzględnił też fakt, że skarżący wniósł także skargę zarejestrowaną pod sygn. akt I SA/Kr [...], w której jest zobowiązany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości [...] zł. Zatem łączna wysokość wpisów sądowych od skarg w tych dwóch sprawach wynosi [...] zł. Mając na uwadze przedstawioną sytuację finansową skarżącego, należy stwierdzić, że wysokość tych kosztów przekracza jego aktualne możliwości finansowe. J. K. nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej, a jedynym źródłem jego utrzymania jest wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł (dane za sierpień 2018 r.), które obciążone jest zajęciem komorniczym. Żona wnioskodawcy prowadzi działalność gospodarczą w formie małego sklepu spożywczego, jednakże dochody z tego źródła nie są na tyle wysokie, by wygospodarować oszczędności pozwalające pokryć należne w sprawie koszty sądowe. Za 2017 rok wysokość osiągniętych z tego źródła dochodów wyniosła bowiem [...] zł przy przychodzie w wysokości [...] zł (na podstawie zeznania PIT-36). Zaakcentować również należy, że środki te przypadają na czteroosobową rodzinę, gdyż na utrzymaniu skarżącego i jego żony pozostaje dwoje dzieci w wieku szkolnym. Niemal całość miesięcznych dochodów przeznaczana jest na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania członków rodziny. Istotnym w sprawie jest fakt, że skarżący nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, ani składnikami majątkowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Posiada znaczne zadłużenie wobec organów skarbowych na łączna kwotę niemal 2,5 mln zł. Biorąc powyższe pod uwagę orzekający uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie, dlatego orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.