I SA/Kr 843/08
PostanowienieWSA w Krakowie2008-08-04
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, której sytuacja finansowa jest trudna, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać doradcę podatkowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Strona skarżąca, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać doradcę podatkowego. Sytuacja finansowa strony, niskie dochody, brak oszczędności oraz wysokie koszty postępowania (wpisy od skarg) uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Stanisława Smagały o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zobowiązania w podatku od towarów i usług. Strona skarżąca przedstawiła oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wskazując na niskie dochody (ok. 1200 zł netto miesięcznie), brak oszczędności i trudności w pokryciu bieżących wydatków, w tym zakupu lekarstw i obuwia. Podkreślono, że wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach skarżącego znacznie przekracza jego możliwości finansowe.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla S. S. doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stanisława Smagały o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2002r. postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla S. S. doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznania doradcy podatkowego, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...] , w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc lkwiecień 2002r.
Jak wynika z uzasadnienia wnioski , zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach", oraz akt sprawy o sygn. akt. I SA/Kr 254/07
S. S. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną U. S. ur. w [...]. Mieszkają oni w mieszkaniu żony o pow. 73,8 m2. S. S. pobiera świadczenie przedemerytalne w wysokości 757,79 zł. natomiast U. S. otrzymuje emeryturę w wysokości 762 zł. Miesięczny budżet domowy małżonków wynosi więc ok. 1200 zł. netto. Po opłaceniu czynszu, rachunków za prąd i gaz oraz po wykupieniu lekarstw, na życie pozostaje im kwota 505 zł. S. S. i U. S. nie mają żadnych oszczędności . Wszystkie wydane zostały bowiem na ratowanie prowadzonej przez S. S. działalności gospodarczej, która w wyniku niewypłacalności kontrahentów musiała zostać zakończona.
Strona skarżąca podkreśla, iż nie stać jej na wykupienie aparatu słuchowego i nawet zakup obuwia stanowi problem. Mieszkanie wyposażone jest natomiast w stare meble i urządzenia mające często po 25 lat.
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie.
Instytucja przyznania prawa pomocy zgodnie z art. 246§1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa
i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Sytuacja finansowa strony skarżącej jest zła. Nie daje podstaw do uznania, iż S. S. jest w stanie ponieść jakiekolwiek koszty postępowania.
Małżonkowie wprawdzie uzyskują stałe dochody ale wydawane są one na bieżące potrzeby a ich wysokość nie pozwala na gromadzenie oszczędności .
Ponadto trzeba zwrócić uwagę, iż w dziesięciu sprawach wszczętych w tut. Sądzie wartość przedmiotu zaskarżenia przewyższa 100 000 zł. a w dwóch pozostałych wynosi 31 804 zł. i 81 020 zł.
Suma którą strona skarżąca musiałaby uiścić już za same wpisy od skarg jest kwotą znacznie przekraczająca możliwości finansowe S. S. Zgodnie bowiem z §1 pkt. 4) Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z dnia 24.12.2003r, Nr 221, poz. 2193 z p. zm) wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi : ponad 100 000 zł. - 1% wartości przedmiotu zaskarżenia , nie mniej jednak niż 2 000 zł. (...)
W pozostałych dwóch sprawach wpis wyniósł by z kolei 954,12 zł. i 1620,4 zł.
Tak więc opłacenie wpisu nawet w jednej ze spraw jest już niemożliwe dla strony skarżącej ze względów finansowych, nie mówiąc o pozostałych kosztach postępowań, które obejmowałyby wynagrodzenie dla fachowego pełnomocnika.
Biorąc pod uwagę powyższe, orzecznik uznał , iż wniosek strony skarżącej
o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jest zasadny. Nie można bowiem ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§2, art. 246§1 pkt. 1),
w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło