I SA/Kr 845/05
WyrokWSA w Krakowie2007-02-23
Skład orzekający: Stanisław Grzeszek, Ewa Michna, Maja Chodacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej (członka zarządu) za zaległości podatkowe spółki może zostać wydana bez wcześniejszego wydania i doręczenia spółce decyzji o odpowiedzialności podatkowej płatnika, w sytuacji gdy zaległości powstały przed 1 stycznia 2003 r. i postępowanie egzekucyjne wobec spółki okazało się bezskuteczne?Ratio decidendi
Decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej (członka zarządu) za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatków niepobranych lub pobranych, a niewpłaconych przez płatnika, nie może zostać wydana, jeżeli wcześniej nie wydano i nie doręczono spółce decyzji o odpowiedzialności podatkowej płatnika. Dotyczy to zobowiązań podatkowych powstałych przed 1 stycznia 2003 r., do których stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed tą datą, w tym art. 108 § 2.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie w sprawie orzeczenia odpowiedzialności T. A. za zaległości podatkowe spółki z o.o. "B." z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych od wynagrodzeń. Po stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji wobec spółki, wydano decyzje orzekające o odpowiedzialności T. A. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał te decyzje w mocy. T. A. zaskarżył decyzje, podnosząc zarzuty dotyczące niespełnienia przesłanek odpowiedzialności osoby trzeciej oraz naruszenia zasad postępowania, w tym kwestii zajętych ruchomości i braku możliwości wypowiedzenia się co do nowych dowodów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 845/05 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 lutego 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr), Sędziowie: WSA Ewa Michna, Asesor WSA Maja Chodacka, Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2007r., sprawy ze skarg T. A., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 15 kwietnia 2005r nr [...], w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania podatkowe płatnika, I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji, II. określa, że powyższe decyzje nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 532,99 zł (pięćset trzydzieści dwa złote 99/100).
U z a s a d n i e n i a
W dniu [...] października 2004 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie w sprawie orzeczenia odpowiedzialności T. A. za zaległości podatkowe spółki z o.o. "B." z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych od wynagrodzeń wypłaconych przez spółkę. Postępowanie zakończyło się wydaniem decyzji z dnia [...]grudnia 2004 r.:
Nr [...] orzekającej o odpowiedzialności podatkowej T. A. za zobowiązanie podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń za grudzień 1998 r. w kwocie 8.831,80 zł,
Nr [...] orzekającej o odpowiedzialności podatkowej T. A. za zobowiązanie podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń za styczeń i lipiec 1999 r. w kwocie 4.493,10 zł.
W uzasadnieniu decyzji, organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, iż zgodnie z treścią art. 116 § l Ordynacji podatkowej, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło nie z jego winy, nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Odpowiedzialność członków zarządu określona w § 1 obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu ( § 2 ).
Z pisma Sądu Rejonowego z dnia[...] lipca 2002 r. wynika, iż postanowieniem z dnia [...] grudnia 1998r., jako prezesa spółki wpisano Pana T. A.. W rejestrze sądowym brak jest informacji o prowadzonym do spółki postępowaniu likwidacyjnym lub upadłościowym.
Z pism Komornika Sądowego Rewiru I przy Sądzie Rejonowym z dnia [...] października 2003 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2004 r. wynika, iż egzekucja prowadzona na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 1999 r. Nr [...] obejmującego należność podatkową za grudzień 1998 r. oraz tytułów wykonawczych z dnia [...] lutego 2000 r. Nr [...]i Nr [...]obejmujących należności podatkowe za styczeń i lipiec 1999 r. do majątku spółki jest całkowicie bezskuteczna. Ustalono, iż pod wskazanym adresem siedziby, spółka nie prowadzi działalności. W miejscu poprzedniej siedziby tj. w K. w lokalu przy R.5, dłużnik nie posiadał żadnego wartościowego majątku ruchomego. Na zajętych kontach bankowych spółki brak jest środków pieniężnych.
W odwołaniu od powyższych decyzji z dnia [...] grudnia 2004 r. T.A.podniósł, iż organ podatkowy nie wykazał bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce, a w posiadaniu organu egzekucyjnego znajdują się ruchomości zajęte i odebrane w czerwcu 1999 r.
Po zapoznaniu się z całością akt sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej decyzjami z dnia 15 kwietnia 2005 r. o numerach: [...] i [...], utrzymał w mocy decyzje organu podatkowego pierwszej instancji.
W uzasadnieniu, odpowiadając na zarzut, iż organ egzekucyjny jest w posiadaniu ruchomości o wartości znacznie przekraczającej zobowiązania spółki, organ odwoławczy wyjaśnił, że Urząd Skarbowy nie posiada żadnych ruchomości stanowiących własność spółki "B.". Wskazał także, iż z protokołu zajęcia ruchomości z dnia[...] czerwca 1999 r. wynika, iż zajęte ruchomości pozostawiono pod dozorem podatnika, a zatem istnieje uzasadnione przypuszczenie, iż ruchomości zostały usunięte spod zajęcia. W powyższej sprawie organ podatkowy pierwszej instancji wystąpił do Prokuratury Rejonowej o wyjaśnienie tej sprawy.
Na decyzje ostateczne Dyrektora Izby Skarbowej zostały wniesione skargi z dnia [...]maja 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w których podniesiono, że powyższe decyzje nie zasługują na uznanie, albowiem nie zostały spełnione przesłanki odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości spółki określone w art. 116 Ordynacji podatkowej, jak również naruszone zostały zasady postępowania podatkowego określone w art. 122, 123, 187, 192 oraz 200 Ordynacji podatkowej.
Skarżący ponownie wskazał, iż w czerwcu 1999 r. organ egzekucyjny zajął i do dnia dzisiejszego nie spieniężył ruchomości stanowiących własność spółki, a których wartość znacznie przekraczała kwotę ewentualnych zaległości podatkowych. Organy podatkowe nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia losów zajętych i odebranych ruchomości jak również faktu rzekomego pozostawienia tych ruchomości pod dozorem skarżącego.
Skarżący postawił także zarzut pozbawienia go prawa do wypowiedzenia się zgodnie z art. 200 Ordynacji podatkowej w kwestii nowych dokumentów i dowodów zebranych przez organ odwoławczy pomiędzy [...] marca 2005 r., tj. dniem zapoznania się z aktami sprawy, a dniem wydania decyzji tj. [...] kwietnia 2005 r.
Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie w odpowiedziach na skargi z dnia [...] czerwca 2005 r. podtrzymał w całości stanowisko zawarte w zaskarżonych decyzjach i wniósł o oddalenie skarg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na rozprawie w dniu [...] lutego 2007 r. działając na podstawie art. 111 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił sprawy o sygn. akt I SA/Kr 845/05 i sygn. akt I SA/Kr 846/06 połączyć do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić pod sygn. akt I SA/Kr 845/05.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi zasługują na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż zarzuty podniesione przez skarżącego.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ww. ustawy wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy czym stosownie do art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Obie decyzje organu podatkowego pierwszej instancji orzekające o odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zobowiązania podatkowe ciążące na spółce jako płatniku z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych od wynagrodzeń wypłaconych przez spółkę "B." za grudzień 1998 r. oraz styczeń i lipiec 1999 r. zostały wydane w dniu[...] grudnia 2004 r. na podstawie przepisów art. 107, art. 108 § 1 oraz art. 116 Ordynacji podatkowej.
Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 169, poz. 1387) do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
Zatem orzekając o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe dotyczące grudnia 1998 r. stycznia i lipca 1999 r. organ podatkowy obowiązany był zastosować przepisy regulujące odpowiedzialność osób trzecich w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r.
Sąd w składzie orzekającym w sprawie podziela stanowisko zawarte w wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1275/04, że "do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem 1 stycznia 2003 r., z którym to dniem weszła w życie ustawa z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej i to w pełnym zakresie, a więc i dotyczącym właściwości urzędu skarbowego".
Stosownie do art. 107 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów.
Z kolei art. 108 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed zmianą z dnia 1 stycznia 2003 r., stanowił, że o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji, z tym, że decyzja taka nie może zostać wydana przed upływem 14 dni od dnia doręczenia podatnikowi decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego oraz przed dniem doręczenia:
1. decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego,
2. decyzji o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta,
3. decyzji w sprawie zwrotu zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług.
Z treści rozstrzygnięć wydanych w sprawie przez organy obu instancji oraz akt sprawy wynika, że w stosunku do spółki B.nie wydano decyzji o odpowiedzialności podatkowej płatnika w sprawie wysokości niepobranego lub pobranego, a niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za grudzień 1998 r. oraz styczeń i lipiec 1999 r. od wynagrodzeń wypłaconych przez spółkę (art. 30 § 1 Ordynacji podatkowej), a zaskarżone decyzje o odpowiedzialności podatkowej skarżącego wydane zostały z uwzględnieniem §3 dodanego do art. 108 ustawą z dnia 12 września 2002 r., według którego, w razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i decyzji o której mowa w art. 53a.
W świetle art. 3a ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) w zakresie zobowiązań powstałych w przypadkach określonych w art. 8 i 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, stosuje się również egzekucję administracyjną, jeżeli wynikają one z deklaracji lub zeznania złożonego przez podatnika lub płatnika.
Z akt sprawy wynika, iż w stosunku do spółki B.jako płatnika, prowadzone było postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych ( Nr [...] z dnia [...]lipca 1999r., Nr [...] z dnia [...]lutego 2000 r., Nr [...]z dnia[...] lutego 2000 r.). Organy podatkowe przyjęły zatem, iż wystawienie przedmiotowych tytułów wykonawczych, dawało podstawę do wszczęcia postępowania i wydania zaskarżonych decyzji w sprawie odpowiedzialności podatkowej skarżącego.
Jednakże w świetle przepisu art. 108 § 2 Ordynacji podatkowej obowiązującego przed 1 stycznia 2003 r. w związku z przepisem art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002 r., które miały niewątpliwie zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, decyzje o odpowiedzialności podatkowej skarżącego, za podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez spółkę Bestseller-Odeon jako płatnika, nie mogły zostać wydane, w sytuacji, gdy wcześniej za te same zobowiązania podatkowe nie zostały wydane i doręczone ww. spółce, decyzje o odpowiedzialności podatkowej płatnika.
Na marginesie należy dodać, iż organy podatkowe obu instancji w swoich rozstrzygnięciach przytoczyły przepis art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r., a stosownie do art. 21 ww. ustawy z dnia 12 września 2002 r. podstawę prawną decyzji o odpowiedzialności podatkowej skarżącego powinien stanowić przepis art. 116 §1 Ordynacji podatkowej o treści obowiązującej przed zmianą.
W związku z tym, iż zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej regulujących zasady i tryb orzekania o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, które spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających je decyzji organu podatkowego pierwszej instancji, Sąd uznaje za niecelowe ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w skargach.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 134, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło