I SA/Kr 847/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące II-X,XII/2001r. oraz II-V/2002r. p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr: [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr: [...] odmawiającą umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące II-X,XII/2001r. oraz II-V/2002r. w kwocie łącznej 198.098,66 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 153.168,00 zł. We wniosku skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z matką K. K. i pełnoletnim bratem D. K. Jest osobą bezrobotną, pozostającą na utrzymaniu rodziców. Ojciec skarżącego prowadzi działalność gospodarczą, która obecnie jest na granicy opłacalności. Skarżący pomaga ojcu w prowadzeniu tej działalności. Matka skarżącego nie pracuje. Skarżący oświadczył, iż posiada zobowiązania wobec wierzycieli na kwotę około 120.000 zł (prawomocne nakazy zapłaty) a także zaległość wynikającą z kary nałożonej przez urząd skarbowy w wysokości 350.000 zł i zaległość wobec ZUS w wysokości 30.000 zł. Od grudnia 2006 roku skarżący spłaca ratę grzywny w wysokości 566 zł miesięcznie, a od lipca 2007 roku również alimenty na dziecko w wysokości 500 zł. Wykonując wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący oświadczył, że środki pieniężne na zapłatę grzywny, alimentów oraz na bieżące potrzeby odstaje od ojca. Ponadto w okresie od czerwca do września skarżący pracuje dorywczo wykonując oprawę muzyczną na weselach, uzyskując z tego tytułu dochód w wysokości 600-800 zł miesięcznie. Matka skarżącego jest osobą bezrobotną, niezarejestrowaną, nie osiągającą żadnych dochodów. Pozostaje na utrzymaniu męża T. K. Brat skarżącego oświadczył, iż nie pracuje, pobiera naukę w Zespole Szkół [...] w K. i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Odnosząc się do wezwania referendarza sądowego o wykazanie majątku posiadanego przez członków gospodarstwa domowego skarżący podał, iż jest właścicielem samochodu Polonez Caro, rok produkcji 1992, objętego zajęciem komorniczym, brat nie posiada żadnego majątku, zaś matka skarżącego jest współwłaścicielką 7-arowej działki położonej w miejscowości R., na której stoi dom, w którym zamieszkują. Skarżący dołączył kserokopie następujących dokumentów: protokołu zajęcia ruchomości w postaci samochodu osobowego Polonez Caro, postanowienia Sądu Okręgowego w K. Wydział [...] z dnia [...] listopada 2007 roku sygn. akt [...] o udzieleniu zabezpieczenia roszczenia alimentacyjnego przez zobowiązanie M. K. do płacenia na utrzymanie małoletniej córki kwoty 300 zł miesięcznie, deklaracji PIT-5 oraz deklaracji VAT-7 za miesiąc październik 2007 roku dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez ojca skarżącego. Zdaniem orzekającego wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych i wydatków, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym, zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W wyniku dokonanej analizy sytuacji majątkowej skarżącego i jego zdolności płatniczych należało uznać, iż M. K. wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku w utrzymaniu własnym oraz rodziny. Za taką decyzją przemawiała przedstawiona przez skarżącą trudna sytuacja majątkowa i rodzinna. Skarżący nie posiada żadnego majątku nieruchomego. Cenną ruchomością jest samochód osobowy marki Polonez objęty zajęciem komorniczym. M. K. jest osobą bezrobotną, pozostającą na utrzymaniu rodziców. Jedynym źródłem dochodów rodziny jest działalność gospodarcza prowadzona przez ojca skarżącego. Dochody uzyskiwane z tej działalności przypadają natomiast na cztery osoby. Z deklaracji PIT-5 za miesiąc październik 2007 roku, dotyczącej działalności gospodarczej prowadzonej przez ojca skarżącego wynika, że przy przychodzie 503.521,12 zł koszty uzyskania przychodu wynoszą 632.559,93 zł, a działalność przynosi stratę w wysokości 129.038,81 zł. Należy zauważyć, że skarżący ponosi miesięcznie wydatki z tytułu alimentów na rzecz córki oraz spłaca miesięczne raty grzywny i kosztów sądowych zasądzonych wyrokiem Sądu Rejonowego [...] w K. z dnia [...] sygn. akt [...]. Dochody uzyskiwane z pracy dorywczej w okresie od czerwca do września w wysokości 600-800 zł nie pozwalają na poczynienie jakichkolwiek oszczędności. Mając na uwadze przedstawione okoliczności należy stwierdzić, że wykazana przez skarżącego sytuacja majątkowa jest trudna. Ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie mogłaby zatem pozbawić skarżącego prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Z tych względów przychylono się do wniosku skarżącego i orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).