I SA/Kr 852/13
PostanowienieWSA w Krakowie2013-08-13
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, której sytuacja materialna jest trudna, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Strona skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych, ponieważ jej sytuacja materialna, w tym niskie dochody, wysokie obciążenia finansowe (w tym zajęcia komornicze i zobowiązanie do zapłaty odszkodowania) oraz brak oszczędności i wartościowych przedmiotów, uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sąd kierował się zasadą niedyskryminacji dostępu do wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Wnioskodawca przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody, wysokie obciążenia finansowe wynikające z zajęć komorniczych i zobowiązań sądowych, a także brak oszczędności i majątku. Sytuacja rodzinna wnioskodawcy również jest skomplikowana, z żoną i dziećmi mieszkającymi oddzielnie.Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. G. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 28.03.2013r., Nr[...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2008r. oraz za styczeń, luty, marzec, kwiecień , maj 2009r. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek P. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 28.03.2013r., Nr[...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2008r. oraz za styczeń, luty, marzec, kwiecień , maj 2009r.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów P.G. ur. w 1969r. obecnie zamieszkuje z matką S. G. w lokalu znajdującym się przy ul. W. w K., będącym własnością jego siostry E. G. Żona wnioskodawcy A. S. ur. w 1969r. wraz z córką M. G. ur. w 1993r. oraz synem M. G. ur. w 2008r. mieszka natomiast ze swoją matką K. S. w domu będącym własnością teściów P. G. znajdującym się przy ul. Z. w K. Taka sytuacja spowodowana jest chorobą psychiczną skarżącego, która znacznie utrudnia mu nawiązanie relacji z najbliższymi.
P.G. zatrudniony jest w G. Sp. z o.o. w W., na podstawie umowy o pracę, na czas nieokreślony, w pełnym wymiarze czasu pracy, jako handlowiec. Jego wynagrodzenie wynosi 4 204 zł., brutto, czyli 3000,14 zł. , netto, miesięcznie, przy czym potrącana jest z niego kwota 1 500,07 zł. z tytułu zajęcia komorniczego w sprawie o sygn. akt[...]. Z pozostałej sumy wnioskodawca przekazuje małżonce 1000 zł. na utrzymanie jej i dzieci, matce daję sumę 400 zł. na opłacenie rachunków i wyżywienie a 100 zł. wydaje na lekarstwa.
P.G. posiada konto bankowe w A. S.A. oraz w B. S.A. Na jednym rachunku istnieje blokada na kwotę 49 211,08 zł. a na drugim występuje aktywne zajęcie egzekucyjne w kwocie 48 091,19 zł.
W 2012r. wnioskodawca osiągnął dochód w wysokości 10 936,41 zł. przy przychodzie na poziomie 11 353,59 zł.
A. S. zatrudniona jest jako wykładowca w P. w K., na czas określony, do dnia 31.07.2013r., na 4/12 etatu, z wynagrodzeniem w wysokości 1010,22 zł., brutto, miesięcznie. Z pensji jej potrącana jest kwota 188 zł. w związku z postępowaniem egzekucyjnym.
Saldo jej konta znajdującego się w D. S.A. na dzień 31.05.2013r. wynosiło 49,37 zł. i nie uległo zmianie od dnia 01.03.2013r.
W 2012r. uzyskała ona dochód w wysokości 12 555,76 zł. przy przychodzie w wysokości 21 293,40 zł.
Strona skarżąca nie jest właścicielem nieruchomości ani ruchomości o wartości pow. 3000 euro, nie posiada też oszczędności a wyrokiem z dnia 16.12.2008r. sygn. akt [...]Sąd Rejonowy w K. , Wydział II Karny zobowiązał wnioskodawcę do naprawienia w części szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę na rzecz P. kwoty 100 000 zł. w terminie do trzech lat od uprawomocnienia się orzeczenia.
P. G. zaznacza również , że koszty pomocy prawnej świadczonej przez pełnomocnika pokrywane są w całości przez jego matkę.
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 ).
Podkreślić też należy, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych (H.Knysiak – Molczyk (w:) T.Woś, H.Knysiak – Molczyk, M.Romańska , Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , Komentarz, Warszawa, LexisNexis 2009, s. 869).
Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 15 870 zł. Kwota ta przewyższa kilkakrotnie łączny dochód obojga małżonków, który i tak wydawany jest na bieżące utrzymanie. Poniesienie zatem kosztów sadowych, w niniejszym postępowaniu, jest więc poza możliwościami płatniczymi strony skarżącej, zwłaszcza, że nie posiada ona oszczędności, nieruchomości czy przedmiotów wartościowych.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012, poz .270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło