I SA/Kr 856/13

WyrokWSA w Krakowie2013-12-13

Skład orzekający: Stanisław Grzeszek, Agnieszka Jakimowicz, Urszula Zięba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo orzekły o odpowiedzialności podatkowej spadkobiercy za zaległości podatkowe spadkodawcy, w szczególności w kontekście przerwania biegu terminu przedawnienia i prawidłowości doręczeń pism w postępowaniu egzekucyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo orzekły o odpowiedzialności podatkowej spadkobiercy za zaległości podatkowe spadkodawcy. Stwierdzono, że dwukrotne skuteczne przerwanie biegu terminu przedawnienia przez zastosowanie środków egzekucyjnych (zajęcie wierzytelności z tytułu zwrotu nadpłaty podatku dochodowego oraz zajęcie świadczeń z ZUS) spowodowało, że zobowiązania podatkowe nie uległy przedawnieniu. Sąd uznał również, że korespondencja związana z postępowaniem egzekucyjnym została prawidłowo doręczona spadkodawczyni, a zarzuty dotyczące nieudolności egzekucji i braku wiedzy spadkobierców zostały uznane za nieuzasadnione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności podatkowej A.S. jako spadkobiercy za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług spadkodawcy J.S. z lat 1999-2000. Organy podatkowe wydały decyzje orzekające o odpowiedzialności spadkobiercy, wskazując na przerwanie biegu terminu przedawnienia przez zastosowane środki egzekucyjne. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące nieprawidłowości w postępowaniu egzekucyjnym, braku wiedzy o zaległościach oraz nieskuteczności doręczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 856/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 grudnia 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), Sędziowie: WSA Agnieszka Jakimowicz, WSA Urszula Zięba, Protokolant st.sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2013 r., sprawy ze skarg A.S., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 9 kwietnia 2013 r. Nr [...], Nr [...],, Nr [...],, Nr [...],, Nr [...],, w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej spadkobiercy za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za luty ,, marzec, kwiecień, czerwiec i lipiec 2000 r., - s k a r g i o d d a l a - W dniu 11 października 2012r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego wpłynęło pismo od Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie określenia o odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług spadkodawcy J.S.. W piśmie tym wyjaśniono, że J.S. prowadziła działalność gospodarczą na terenie objętym właściwością miejscową Urzędu Skarbowego do dnia 31 lipca 2000r., a w załączeniu przedstawiono listę zaległości wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi do dnia otwarcia spadku tj. dnia 26 stycznia 2011r., m.in. z tytułu podatku VAT za grudzień 1999r. za okresy rozliczeniowe od lutego do kwietnia 2000r., a także czerwiec i lipiec 2000r. Po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowań podatkowych decyzjami z dnia 14 stycznia 2013r. Naczelnik Urzędu Skarbowego działając na zasadzie art. 100 § 1, 2 i 3, art. 97 § 1 oraz art. 98 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.) orzekł o odpowiedzialności podatkowej A.S. jako spadkobiercy za zobowiązania podatkowe spadkodawcy J.S. z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 1999r. poszczególne miesiące od lutego do kwietnia 2000r., a także czerwiec i lipiec 2000r. W uzasadnieniach organ pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w L. z dnia 10 listopada 2011r. (sygn. akt [...] ) spadek po zmarłej w dniu 26 stycznia 2011r. J.S. na podstawie ustawy nabyli: mąż L.S. oraz dzieci: M.S., W.S. i A.S. po 1/4 części każde z nich, przy czym wszyscy spadkobiercy przyjęli spadek wprost. W dniu 23 czerwca 2012r. umową sporządzoną w formie aktu notarialnego dokonano działu spadku po J.S., którego przedmiotem jest majątek o wartości 30.000,00 zł. Mając na względzie treść art. 1034 § 2 Kodeksu cywilnego, organ wskazał, że suma zaległości podatkowych po zmarłej (na dzień wydania decyzji) wynosiła 19.307,44 zł, a więc udział przypadający na każdego ze spadkobierców tj. L.S., M.S., W.S. i AS.. wynosi po 4.826,86 zł. W odwołaniach od tych decyzji L.S. pełnomocnik A.S. zarzucił organowi pierwszej instancji, że postępowanie egzekucyjne było prowadzone w sposób nieudolny i mimo dwukrotnych prób zastosowania środków egzekucyjnych nie udało się wyegzekwować należności, co spowodowało naliczenie wysokich odsetek. W pismach tych zwrócono uwagę, że spadkobiercy J.S. nie byli świadomi dokonywanych czynności egzekucyjnych. Decyzjami z dnia 9 kwietnia 2013r. o numerach od [...] do [...] , Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy analizując akta sprawy pod kątem przedawnienia wskazanych zobowiązań w podatku od towarów i usług doszedł do przekonania, że zaległości owe nie uległy przedawnieniu, gdyż zostały zastosowane dwa środki egzekucyjne przerywające bieg terminu przedawnienia. Pierwszy skutecznie zastosowany środek egzekucyjny, powodujący przerwanie biegu przedawnienia został zastosowany w dniu 9 września 2005r. - zajęcie wierzytelności zobowiązanej z tytułu zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2004r. Drugi zaś w dniu 9 września 2009r. poprzez zajęcie świadczeń otrzymywanych przez J.S. z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W związku z tym data przedawnienia opisanych zobowiązań z tytułu podatku VAT przypada na dzień 9 września 2014r. Ponadto, organ uznał zarzuty dotyczące nieudolnie prowadzonej egzekucji oraz braku wiedzy spadkobierców na temat przedmiotowej zaległości za nieuzasadnione. W przeprowadzonym postępowaniu egzekucyjnym organ nie dopatrzył się nieprawidłowości. W szczególności organy podatkowe wysyłały do J.S. wszelką korespondencję związaną z przedmiotowym zadłużeniem. Była ona informowana o tych zaległościach, a dodatkowo powstały one w wyniku samoobliczenia podatku poprzez obliczenie i złożenie deklaracji VAT-7 za poszczególne okresy rozliczeniowe. Natomiast brak wiedzy spadkobierców na temat tych zaległości wynika z faktu, że organy podatkowe nie są zobligowane do informowania rodziny podatnika o jego zaległościach podatkowych. Dopiero z chwilą wszczęcia postępowań z urzędu w celu orzeczenia o zakresie ich odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spadkodawcy zostali stronami tych właśnie postępowań. Jednocześnie organ drugiej instancji wyjaśnił, że w uzasadnieniach kwestionowanych decyzji w sposób nieuprawniony oznaczono kwotowo górną granicę odpowiedzialności spadkobierców. Wniosek taki byłby prawidłowy jedynie w sytuacji przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Jak wskazują akta sprawy wszyscy spadkobiercy przyjęli spadek wprost, a więc obowiązuje zasada odpowiedzialności spadkobierców od chwili działu spadku do wysokości udziału spadkowego. Oznacza to obowiązek odniesienia długu do ułamka przypadającego spadkobiercy w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku. Określenie "wielkość udziałów" o jakim mowa w przepisie art. 1034 § 2 Kodeksu cywilnego należy rozumieć tak jak w art. 931 do art. 934 Kodeksu cywilnego. W żadnym zaś razie na zakres odpowiedzialności spadkobiercy w takim wypadku nie ma wpływu wartość rzeczywiście otrzymanej schedy spadkowej. Interpretacja przepisu poczyniona przez organ pierwszej instancji nie miała jednak żadnego wpływu na wydane rozstrzygnięcia. W skargach skierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pełnomocnik A.S. zwrócił uwagę, że postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zmarłej J.S. toczyło się bez jakiejkolwiek wiedzy spadkobierców. Co istotne, pisma, na które powołuje się organ, a które miały doprowadzić do przerwania biegu przedawnienia nie zostały faktycznie odebrane przez samą podatniczkę, a podjęte w oparciu o nie działania egzekucyjne nie były nadzwyczaj skuteczne, skoro doprowadziły do uzyskania znikomych kwot. Wskutek całkowitej niewiedzy o prowadzonym wobec spadkodawczyni postępowaniu na przestrzeni trzynastu lat odsetki od przedmiotowych zaległości podatkowych urosły do niebotycznych rozmiarów, podczas gdy posiadając odpowiednią wiedzę spadkobiercy mogliby zawczasu zadośćuczynić należnym obciążeniom. W tym kontekście przypomniano również, że w 2005r. J.S. została dotknięta długotrwałą i śmiertelną chorobą, która wykluczała jej zdolność do samodzielnej egzystencji, co zostało zresztą stwierdzone orzeczeniem lekarskim. Świadomy tej okoliczności winien być zresztą również organ podatkowy, który doprowadził do zajęcia pochodzących z ubezpieczenia społecznego środków na opiekę na chorą. W tych okolicznościach pożądane było zaś przecież zwrócenie się z odpowiednim zawiadomieniem do jej potencjalnych spadkobierców. W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymując w całości swe dotychczasowe stanowisko w sprawach wniósł o oddalenie skarg. Postanowieniem z dnia 10 października 2013r. tut. Sąd odrzucił skargę A.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 kwietnia 2013r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej spadkobiercy za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 1999r. z uwagi na nieuiszczenie należnego w sprawie wpisu. Uzupełniając zarzuty skarg wyznaczony dla skarżącej pełnomocnik z urzędu wytknął dodatkowo organom uchybienie: - art. 121 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie prawidłowości doręczeń tytułów wykonawczych z dnia 12 lipca 2005r., upomnienia z dnia 30 marca 2000r., zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego z dnia 9 września 2005r., zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego z dnia 3 września 2009r., - art. 306e § 1 w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób, który zaprzecza zasadzie działania organu w sposób budzący zaufanie do organu podatkowego, a to przez wydanie bratu skarżącej – M.S. - zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach na dzień 2 października 2012r., nie podając informacji o prowadzonym postępowaniu w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności podatkowej spadkobiercy z tytułu zaległości w podatku od towarów i usług za 1999r. i 2000r., co w sposób pośredni dotyczyło ustalenia odpowiedzialności podatkowej skarżących, a w oczywisty sposób mogło ich wprowadzić w błąd; - art. 210 § 1 w zw. z art. 121 § l Ordynacji podatkowej przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonych decyzji z uwagi na zawarcie w nich zbyt ogólnych stwierdzeń, uniemożliwiających realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów podatkowych co uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonych decyzji. Uzasadniając pierwszy z wymienionych zarzutów zwrócono uwagę na niejednoznaczne zaadresowanie przesyłek zawierających tytuły wykonawcze z dnia 12 lipca 2005r. Podobnie brak jest w aktach sprawy dokumentacji potwierdzającej nadanie zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego z dnia 9 września 2005r. na ówczesny aktualny adres J.S.. Pełnomocnik zakwestionował także skuteczność doręczenia upomnień z 2000r. dotyczących płatności podatku za poszczególne miesiące, które odebrał niepełnoletni wówczas M.S., który nie mógł być traktowany jako dorosły domownik w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. Doręczenie, w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, zawiadomienia z dnia 3 września 2009r. nastąpiło natomiast już w chwili, gdy J.S. dotknięta była ciężką chorobą uniemożliwiającą jej prawidłowe pokierowanie własnymi sprawami. Dyrektor Izby Skarbowej w pismach procesowych z dnia 10 grudnia 2013r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawach. Na rozprawie w dniu 13 grudnia 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 111 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił sprawy o sygn. akt od I SA/Kr 856/13 do I SA/Kr 860/13 połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić je pod sygn. akt I SA/Kr 856/13 oraz na podstawie art. 106 § 3 w/w ustawy dopuścić dowód z dokumentu potwierdzenia odbioru przesyłki nr [...] oraz kserokopii koperty tejże przesyłki znajdującej się w aktach sprawy o sygn. akt I SA/Kr 873/13 na okoliczność doręczenia J.S. spornych tytułów wykonawczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że kontrola sądowa zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawowana jest na podstawie kryterium legalności, co oznacza, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżona decyzja narusza konkretny przepis prawa. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) skarga na działanie organu podlega uwzględnieniu, jeżeli w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub też naruszenia dającego podstawę do wznowienia postępowania bądź też istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 w/w ustawy). Nie każde więc naruszenie prawa stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji, ale tylko takie, które jest na tyle istotne, że mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanych sprawach sytuacja taka nie wystąpiła, albowiem wbrew podniesionym w skargach zarzutom, zaskarżone decyzje nie naruszają prawa. W rozpoznawanych sprawach decyzje organów obydwu instancji wydane zostały w oparciu o przepisy art. 97 § 1, art. 98 oraz art. 100 § 1, § 2, § 3 i 101 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.), które regulują na gruncie prawa podatkowego kwestie związane ze śmiercią podatnika i następstwem prawnym na skutek dziedziczenia. Zgodnie z treścią art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej spadkobiercy podatnika przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy (z wyjątkiem, o którym mowa w art. 97 § 2 Ordynacji podatkowej, który nie miał zastosowania w niniejszych sprawach). Dziedziczący spadkobierca podatnika przejmuje zatem jego obowiązki podatkowe. Jak stanowi art. 100 § 1 Ordynacji podatkowej organy podatkowe właściwe ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy orzekają w odrębnych decyzjach m. in. o zakresie odpowiedzialności poszczególnych spadkobierców. W decyzji organ podatkowy określa wysokość znanych w dniu otwarcia spadku zobowiązań spadkodawcy, o których mowa w art. 98 § 1 i 2, z zastrzeżeniem § 2a (art. 100 § 2 Ordynacji podatkowej). Natomiast zgodnie z art. 98 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe (§ 1), zaś w § 2 stwierdzono, że przepis § 1 stosuje się również do odpowiedzialności spadkobierców za: (1) zaległości podatkowe, w tym również za zaległości, o których mowa w art. 52 § 1; (2) odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych spadkodawcy; (3) pobrane, a niewpłacone podatki z tytułu sprawowanej przez spadkodawcę funkcji płatnika lub inkasenta; (4) niezwrócone przez spadkodawcę zaliczki na naliczony podatek od towarów i usług oraz ich oprocentowanie; (5) opłatę prolongacyjną; (6) koszty postępowania podatkowego; (7) koszty upomnienia i koszty postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec spadkodawcy powstałe do dnia otwarcia spadku. Z kolei z przepisów Kodeksu cywilnego wynika, że od chwili działu spadku (który miał miejsce w niniejszych sprawach) spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe w stosunku do wielkości udziałów (art. 1034 § 2 Kodeksu cywilnego). Zgodnie z art. 100 § 3 Ordynacji podatkowej termin płatności przez spadkobiercę zobowiązań, o których mowa w § 2, wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Zaś z treści art. 101 § 1 cytowanej ustawy wynika, że odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych spadkodawcy oraz oprocentowanie niezwróconych zaliczek naliczonego podatku od towarów i usług naliczane są do dnia otwarcia spadku. Odsetki za zwłokę oraz oprocentowanie, o których mowa w § 1, naliczane są nadal w przypadku niedotrzymania przez spadkobierców terminu określonego w art. 100 § 3 (art. 101 § 2). Jak wynika z akt sprawy zmarła w dniu 26 stycznia 2011r. J.S. prowadziła działalność gospodarczą, w toku której składała deklaracje w podatku od towarów i usług VAT-7, jednakże nie odprowadzała wykazanego w nich podatku do zapłaty, przez co doprowadziła do powstania zaległości podatkowych. W związku z powyższym w stosunku do zmarłej podatniczki wszczęto postępowanie egzekucyjne, uprzednio doręczając jej upomnienia. Następnie wystawiono tytuły wykonawcze i podjęto czynności zmierzające do przymusowego wyegzekwowania przedmiotowych zaległości, które jednak nie zostały uregulowane do jej śmierci. W oparciu zatem o wskazane wyżej przepisy organy podatkowe prawidłowo i zasadnie wydały decyzje o odpowiedzialności podatkowej spadkobierców ustalonych na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w L. Wydział I Cywilny z dnia 10 listopada 2011r., sygn. akt[...] . Wbrew twierdzeniom zawartym w skargach oraz pisma pełnomocnika z dnia 12 listopada 2013r. całość korespondencji związanej z prowadzoną egzekucją została prawidłowo doręczona podatniczce. Jak wynika z akt sprawy, a w szczególności z dopuszczonego w trybie art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dowodu z dokumentów, tj. zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki [...] oraz z kserokopii koperty, w której przesłano odpisy m. in. tytułów egzekucyjnych o nr [...] do [..], przedmiotowe odpisy tytułów egzekucyjnych zostały zmarłej J. S. prawidłowo doręczone w trybie przewidzianym w art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego (dwukrotnie awizowano w dniach 31 sierpnia 2005r. oraz 8 września 2005r. i z adnotacja "nie podjęto w terminie" zwrócono przesyłkę nadawcy). Zatem doszło do wszczęcia egzekucji administracyjnej zgodnie z art. 26 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w toku której następnie – wbrew twierdzeniom skarżącej - zostały skutecznie zastosowane środki egzekucyjne. Jak bowiem wynika z akt sprawy w dniu 9 września 2005r. doszło do zajęcia wierzytelności zobowiązanej z tytułu zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. Z kolei w dniu 9 września 2009r. zajęto świadczenie otrzymywane przez J.S. z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W obu przypadkach podatniczka została o zastosowanych środkach egzekucyjnych skutecznie zawiadomiona w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego – przesyłki dwukrotnie awizowane, nie podjęte w terminie. Jeśli natomiast chodzi o upomnienia, to zmarła podatniczka odebrała je osobiście lub w jej imieniu korespondencję w zgodzie z treścią art. 149 Ordynacji podatkowej podjął domownik – M.S.. Przy czym z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że M.S. jest synem zmarłej podatniczki oraz, że w chwili odbioru korespondencji był osobą dorosłą. Skarżąca w toku postępowania nie kwestionował tej okoliczności, jak również nie przeprowadziła żadnego przeciwdowodu. Jeśli chodzi zaś o zarzuty dotyczące adresu, na jaki organy doręczały korespondencję, to wskazać należy, że czyniły to posiłkując się danymi wynikającymi z prowadzonych i zarządzanych przez siebie rejestrów podatkowych. Odpisy tytułów wykonawczych oraz pierwszego zawiadomienia o zajęciu przesłane zostały J.S. na adres w K., ul. F. Był to adres podawany przez samą podatniczkę w dokumentacji składanej do organów podatkowych. Na rozprawie w dniu 13 grudnia 2013r. L. S. (mąż spadkodawczyni) potwierdził, że w 2005r. zmarła żona zamieszkiwała pod tym właśnie adresem. Natomiast od 2008r. J.S. zamieszkiwała w R. (poczta N.), na ten też adres organ przesłał korespondencję odnośnie do zastosowania drugiego środka egzekucyjnego w 2009r. Wskazać zatem należy, że doszło do dwukrotnego przerwania biegu terminu przedawnienia, w zgodzie z treścią art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, co oznacza, ze nie doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych zmarłej J.S., możliwe więc było wydanie w niniejszych sprawach decyzji wobec skarżącej jako spadkobiercy. Skoro termin płatności podatku od towarów i usług za luty, marzec, kwiecień czerwiec i lipiec 2000r. odpowiednio przypadał na marzec, kwiecień, maj, lipiec i sierpień 2000r., to mając na uwadze pięcioletni okres przedawnienia liczony od końca 2000r. stwierdzić należy, że termin przedawnienia upływał w dniu 31 grudnia 2005r. Z uwagi jednak na skuteczne jego dwukrotne przerwanie nie doszło do przedawnienia w dacie orzekania o odpowiedzialności podatkowej przez organy podatkowe. Zaznaczyć również należy, że w opinii sadu zmarła podatniczka doskonale wiedziała o ciążących na niej zaległościach podatkowych, gdyż – jak słusznie zauważają organy podatkowe – podatek od towarów i usług jest tzw. podatkiem samoobliczalnym. Składając stosowne deklaracje podatkowe VAT-7 prowadząca działalność gospodarczą J. S. miała obowiązek dokonywania wpłaty wykazanego w nich podatku do zapłaty, czego nie uczyniła. Skarżąca podniosła, że J. S. w 2005r. rozchorowała się na śmiertelną chorobę, była niezdolna do samodzielnej egzystencji i nieświadoma toczącego się względem niej postępowania egzekucyjnego. Z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego (k. 168 akt administracyjnych) wynika jednak, że jeszcze w 2010r. podatniczka prowadziła działalność gospodarczą, w związku z którą powstały zaległości podatkowe (ostatnia zaległość za wrzesień 2010r.), nadto – jak wskazano wcześniej – wiedziała o toczącym się względem niej postępowaniu egzekucyjnym, a z uwagi na zajęcie świadczenia otrzymywanego z ZUS istnieje duże prawdopodobieństwo, że o powyższym wiedział i jej mąż. Niemniej jednak okoliczność niewiedzy o zadłużeniu zmarłej podatniczki mogła mieć wyłącznie znaczenie w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku, nie zaś w postępowaniu przed organami podatkowymi, które przed wszczęciem postępowania w przedmiocie o orzeczenie odpowiedzialności podatkowej spadkobiercy za zobowiązania podatkowe spadkodawcy nie mają obowiązku informować tegoż spadkobiercy o istniejących zaległościach. Zwłaszcza, że nie zawsze jest tak, że to poszczególni członkowie rodziny są spadkobiercami. Wskazać nadto należy, że wbrew temu, co twierdzili spadkobiercy, o zaległościach podatkowych zmarłej żony nie mogli dowiedzieć się dopiero w dwa lata po jej śmierci, skoro w sierpniu 2011r., a więc pół roku po zgonie J. S., organ podatkowy złożył wniosek o stwierdzenie nabycia po niej spadku. Prawidłowości stanowiska organów obu instancji nie może podważyć powoływanie się przez skarżącą na uzyskane przez M.S. – brata skarżącej zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach na dzień 2 października 2012r. Organ podatkowy wystawił prawidłowe zaświadczenie, albowiem decyzje o odpowiedzialności M.S. jako spadkobiercy za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług zostały wydane dopiero w dniu 14 stycznia 2013r. i dopiero od daty doręczenia tych decyzji na spadkobiercy ciążył obowiązek zapłaty wynikających z nich należności podatkowych. W kontekście powyższego za całkowicie bezzasadny należy uznać sformułowany w piśmie procesowym z dnia 12 listopada 2013r. zarzut naruszenia art. 306e § 1 w związku z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób, który zaprzecza zasadzie działania organu w sposób budzący zaufanie do organu podatkowego. Z treści skarg wynika, że skarżąca w gruncie rzeczy nie kwestionowała samych decyzji, gdyż nie postawiła im konkretnych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, czy przepisów prawa materialnego, ale nie zgadzała się z obowiązującymi w polskim porządku prawnym procedurami związanymi z instytucją przerwania biegu terminu przedawnienia i krzywdzącymi, niesprawiedliwymi zasadami związanymi z następstwem prawnym na skutek dziedziczenia po zmarłym podatniku. Wskazać jednak należy, że organy podatkowe zobowiązane są do respektowania obowiązującego porządku prawnego. Dopóki zatem istnieją w tej materii konkretne przepisy, organy nie mogą odstąpić od ich stosowania. Wszystkie zatem podnoszone przez skarżącą okoliczności, które w istocie mają charakter wyłącznie pozaprawny, nie są uzasadnione i nie mogą wywołać oczekiwanego skutku w postaci uchylenia zaskarżonych decyzji, gdyż rozstrzygnięcia te odpowiadają prawu. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło