I SA/Kr 874/19

WyrokWSA w Krakowie2019-10-24

Skład orzekający: Bogusław Wolas, Piotr Głowacki, Waldemar Michaldo

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji administracyjnej pełnoletniej osobie pod adresem zamieszkania adresata, która zadeklarowała podjęcie się oddania pisma adresatowi, jest skuteczne, nawet jeśli osoba ta nie jest domownikiem w ścisłym tego słowa znaczeniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie decyzji administracyjnej było skuteczne. Pełnoletnia osoba, która zadeklarowała podjęcie się oddania pisma adresatowi, może być uznana za domownika w rozumieniu art. 149 Ordynacji podatkowej, nawet jeśli nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z adresatem. Kluczowe jest, aby organ podatkowy dysponował aktualnymi danymi adresowymi podatnika, a w przypadku ich braku, podatnik ponosi negatywne skutki.
Stan faktyczny
Skarżąca K. S. wniosła o ponowne doręczenie decyzji Naczelnika US w Z. z dnia 31 lipca 2018 r., twierdząc, że została ona doręczona osobie nieupoważnionej. Organ I instancji odmówił ponownego doręczenia, uznając, że decyzja została skutecznie doręczona w dniu 1 sierpnia 2018 r. Organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżąca zaskarżyła postanowienie organu II instancji, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących doręczeń.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr.) Sędziowie: WSA Piotr Głowacki WSA Waldemar Michaldo Protokolant: Specjalista Małgorzata Kruszec po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 października 2019 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ponownego doręczenia decyzji skargę oddala Zaskarżonym do WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 5 czerwca 2019 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika US w Z. z dnia 22 stycznia 2019 r., którym odmówiono K. S. ponownego doręczenia decyzji z dnia 31 lipca 2018 r. Postanowienia te zostały wydane w następującym stanie faktycznym sprawy. Wnioskiem z dnia 4 września 2018 r. pełnomocnik Skarżącej K. S. wniósł o doręczenie decyzji Naczelnika US w Z. z dnia 31 lipca 2018 r. na adres kancelarii pełnomocnika, gdyż decyzja ta została doręczona osobie nieupoważnionej. Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2019 r. naczelnika US w Z. odmówił ponownego doręczenia ww. decyzji uznając, że decyzja ta została skutecznie doręczona w dniu 1 sierpnia 2018 r., zgodnie z art. 149 Ordynacji podatkowej i w tym dniu weszła do obrotu prawnego. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik strony zarzucił naruszenie: 1. art. 121§1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej "O.p.") poprzez dokonanie błędnych ustaleń co do statusu osoby, która dokonała odbioru decyzji z dnia 31 lipca 2018 r., a tym samym poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie, 2. art. 149 O.p. poprzez zastosowanie wobec osoby niebędącej domownikiem, sąsiadem, zarządcą domu lub dozorcą. Dyrektor lAS w K., po rozpatrzeniu zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika US w Z.. Wskazał, że okoliczność doręczenia pisma, organ podatkowy co do zasady ustala na podstawie dowodu doręczenia przesyłki rejestrowanej, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Dyrektor lAS w K. zaznaczył, że treść tego dokumentu nie budziła wątpliwości co do dokonania czynności doręczenia, jednak w związku z załączonym do wniosku z dnia 4 września 2018 r. o ponowne dostarczenie decyzji oświadczeniem Pani B. G. odnośnie odebrania decyzji, zwrócono się do Urzędu Pocztowego z prośbą o udzielenie informacji dotyczącej doręczenia ww. decyzji. W odpowiedzi P. potwierdziła, że przedmiotową przesyłkę odebrała Pani A. B., a nie jak pierwotnie pełnomocnik wskazał w piśmie z dnia 4 września 2018 r., że przesyłkę odebrała Pani B. G.. Organ II instancji przedstawił zawarte w Ordynacji podatkowej przepisy określające sposoby doręczenia pisma adresatowi. Stwierdził następnie, że w sprawie decyzja z dnia 31 lipca 2018 r. została doręczona stronie zgodnie z art. 149 O.p. - pod adresem ul. [...] w Z. odebrała ją Pani A. B.. Organ zaznaczył, że według danych rejestracyjnych US w Z., Skarżąca zamieszkuje pod tym adresem od 19 lutego 1980 r. do nadal i do tej pory adres nie był zmieniany. Z akt sprawy wynika, że adres ten Skarżąca podaje także w innych instytucjach, czego dowodem są karty leczenia szpitalnego, decyzje ZUS. Również w złożonym z ostrożności procesowej przez pełnomocnika strony, wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz odwołaniu, został wskazany powyższy adres jako adres Skarżącej. Odnosząc się do twierdzeń pełnomocnika, że Pani A. B. nie jest w żadnym stopniu spokrewniona ze Skarżącą oraz, że nie jest możliwe, aby osoba ta przebywała pod adresem zamieszkania rodziców Skarżącej, gdyż jest ona jedynie zatrudniona na stanowisku księgowej w Spółce A. Sp. z o.o. sp.k., której siedziba znajduje się przy ul. [...] w Z., organ zwrócił uwagę na wyrażony w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym "domownikiem" w rozumieniu art. 149 O.p. może być także osoba przebywająca za zgodą adresata w tym samym domu jednorodzinnym lub mieszkaniu (lokalu) bez względu na to, czy prowadzi z adresatem wspólne gospodarstwo domowe. Osoba ta podczas nieobecności adresata będzie upoważniona do odbioru korespondencji skierowanej do adresata, jeżeli podejmie się doręczenia jemu tej korespondencji. Według urzędowego dokumentu jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru oraz wyjaśnień P. , Pani A. B. podjęła się oddania pisma adresatowi. Twierdzenia pełnomocnika, że przedmiotową decyzję odebrała Pani B. G. są sprzeczne z dowodami znajdującymi się w aktach sprawy, tj. ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru oraz wyjaśnieniami P. . Organ II instancji zaznaczył również, że kwestia wykonywania pracy przez Panią A. B. nie ma związku z jej przebywaniem pod adresem podatniczki i odbiorem korespondencji kierowanej do Skarżącej. W skardze do WSA w Krakowie, pełnomocnik Skarżącej powielił zarzuty zawarte w zażaleniu i wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia organu II instancji oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, jak również zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 148 § 1 O.p. pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. Pisma można doręczać również w siedzibie organu podatkowego albo w miejscu zatrudnienia lub prowadzenia działalności przez adresata (art. 148 § 2 O.p.) albo - w razie niemożności doręczenia pisma we wcześniej wskazany sposób - w każdym miejscu gdzie się adresata zastanie (art. 148§3 O.p.). W przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, a gdyby go nie było lub odmówił przyjęcia pisma - sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy - gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 149 zd. 1 O.p.). Sąd stwierdza, że słusznie organy uznały, że ww. decyzja Naczelnika US w Z. została skutecznie doręczona Skarżącej 1 sierpnia 2018 r. w trybie zastępczym, tj. dorosłemu domownikowi. Po pierwsze, niezasadne jest kwestionowanie prawidłowości przyjętego przez organ adresu zamieszkania Skarżącej, tj. Z., ul. [...]. Adres ten wynikał bowiem z danych rejestracyjnych Urzędu Skarbowego w Z. i organ I instancji był zobligowany do posługiwania się danymi z tego rejestru, co wprost wynika z treści art. 14a ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. z 2019 r., poz. 63). Sąd orzekający podziela prezentowany w orzecznictwie podgląd, że skoro prawodawca przewidział specjalny system ewidencyjny podatników i płatników, służący organom podatkowym i prowadzonym przez nie postępowaniom, to zaniechanie dokonania przez podatnika zgłoszenia aktualizacyjnego w przypadku zmiany adresu zamieszkania prowadzi do skutku w postaci kierowania korespondencji przez organ podatkowy pod niewłaściwy adres. Mogące stąd wynikać ewentualne negatywne skutki obciążają jednak podatnika, a nie organ podatkowy (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2017 r., II FSK 1116/17, z dnia z 4 września 2014 r., sygn. akt II FSK 1757/13 oraz z dnia z dnia 28 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 699/12). Sąd podziela także pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 1 września 2019 r., sygn. akt I FSK 1067/19, że przesądzające znaczenie w sprawie prawidłowego ustalenia miejsca zamieszkania podatnika ma stan wiedzy organu w momencie ekspedycji przesyłki. W sytuacji, gdy organ podatkowy na podstawie informacji wynikających z systemów ewidencji podatników, które nie budzą jego wątpliwości oraz na podstawie innych znanych mu okoliczności dysponuje jednym adresem zamieszkania strony, wysłanie korespondencji na ten adres należy uznać za prawidłowe (tak wyrok NSA z dnia 11 września 2019 r., sygn. akt I FSK 1067/19). Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że we wniosku z dnia 4 września 2019 r. o doręczenie decyzji Naczelnika US w Z. z dnia 31 lipca 2018 r., pełnomocnik Skarżącej wskazał adres podatnika ul. [...], [...]. Ponadto adres ten figuruje w znajdujących się w aktach sprawy kartach informacyjnych z leczenia szpitalnego strony czy decyzji ZUS. Należy w konsekwencji uznać, że przedmiotowa decyzja z dnia 31 lipca 2018 r. została wysłana na prawidłowy adres Skarżącej. Sąd nie znalazł również podstaw, aby kwestionować prawidłowość odebrania decyzji przez Panią A. B.. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt I FSK 713/15, a Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni pogląd ten podziela, domownikiem w rozumieniu art. 149 O.p. może być także osoba przebywająca za zgodą adresata w tym samym domu (lokalu) bez względu na to, czy prowadzi z adresatem wspólne gospodarstwo domowe. Skoro w rozpoznanej sprawie, pełnoletnia osoba oświadczyła, że jest domownikiem adresata i zobowiązała się oddać pismo adresatowi - co wynika z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki - to brak jest podstaw do przyjęcia, że decyzja z dnia 31 lipca 2018 r. nie została skutecznie doręczona. Odnosząc się do zarzutów skargi i kwestionowania poczynionych ustaleń należy wskazać, że wobec kompletności i spójności zebranego materiału dowodowego organy należycie wyjaśniły okoliczności sprawy, co znalazło odzwierciedlenie w ustalonym przez organy stanie faktycznym i w konsekwencji w sposób prawidłowy przyjęły, że decyzja z dnia 31 lipca 2018 r. została skutecznie doręczona i weszła do obrotu prawnego. Mając zatem na uwadze całokształt przedstawionych wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organu II instancji przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a tym samym uznając skargę za nieuzasadnioną w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D . z 2018, poz. 1302 ze zm.) orzekł o jej oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło