I SA/Kr 876/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. R., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., z dnia 08.06.2017r., nr [...], w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okres: od stycznia do lutego 2014r., od kwietnia do grudnia 2014r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek W. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., z dnia 08.06.2017r., nr [...], w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okres: styczeń 2014r., luty 2014r., od kwietnia do grudnia 2014r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów W. R. ur. w 1958r. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Zatrudniony jest w Fabryce [...] K. Sp. z o.o. w N., na podstawie umowy o pracę, ze średnim miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości 2000 zł, brutto. W 2016r. uzyskał on 20 847,92 zł dochodu, przy przychodzie w wysokości 22 516,64 zł. Jego zobowiązania i stałe, miesięczne, wydatki obejmują : koszty utrzymania mieszkania – 600 zł, koszty zakupu żywności i środków czystości – 600 zł, koszty zakupu benzyny na dojazdy do pracy - 400 zł. Wnioskodawca nie posiada nieruchomości ani oszczędności. Jest właścicielem samochodu osobowego marki Opel Astra rok prod. 2005. Z tytułu pożyczki samochodowej jest zadłużony w Banku Santander Consumer Bank S.A. na kwotę 54 268,54 zł. W stosunku do W. R. prowadzone są postępowania egzekucyjne: o sygn. akt Km [...] – gdzie należność główna wynosi 213 941,90 zł; o sygn. akt Km [...] – gdzie należność główna wynosi 4 468,54 zł; o sygn. akt Km [...] – gdzie należność główna wynosi 50 550,24 zł oraz o sygn. akt Km [...] – gdzie należność główna wynosi 9 000 zł. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2017r., poz. 1369 z p. zm.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy). W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 , postanowienie NSA z dnia 07.03.2012r., sygn. akt I FZ 29/12 ). Obecna sytuacja strony nie daje, zdaniem orzekającego, możliwości poniesienia przez nią kosztów sądowych, które na obecnym etapie obejmują wpis od skargi w wysokości 500 zł. Należy też podkreślić, iż w dziewięciu sprawach toczących się przed tut. Sądem, ze skarg W. R., łączna kwota wpisów od skarg wynosi 4500 zł (9 spraw x 500 zł = 4500 zł). Wnioskodawca otrzymuje wprawdzie stały miesięczny dochód w postaci wynagrodzenia ale nie jest ono wysokie i wydatkowane jest na bieżące utrzymanie. Stąd pokrycie przez stronę wspomnianych kosztów sądowych, w takich okolicznościach, przy braku zasobów pieniężnych i prowadzonych w stosunku do niej kilku postępowaniach egzekucyjnych jest poza możliwościami płatniczymi W. R.. Nie jest on bowiem w stanie wygospodarować środków finansowych, które mogłyby być przeznaczone na koszty sądowe. Biorąc więc pod uwagę powyższe, przedmiotowy wniosek należało uznać za uzasadniony i zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. W związku z tym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2017r., poz . 1369 z p. zm. ).