I SA/Kr 878/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Dąbek (spr.) Sędziowie: WSA Piotr Głowacki WSA Wiesław Kuśnierz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym (w trybie uproszczonym) w dniu 20 maja 2025 r. sprawy ze skargi D.K. przy uczestnictwie: J.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 25 września 2024 r. nr SKO.Pod./4140/744/2024 w przedmiocie zawieszenia postępowania podatkowego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącej D.K. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z 25 września 2024 r. znak SKO.Pod/4140/744/2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: Kolegium), utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Spytkowice (dalej: Wójt) z 21 maja 2024 r. nr FN-KP.3120.3.2023.2024.BK w przedmiocie "zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie wszczętej w dniu 11 kwietnia 2023 r. w przedmiocie ustalenia podatku z budynku mieszkalnego oznaczonego nr [...] przy ul. [...] w S. położonego na działce [...]". Jak wynika z uzasadnienia postanowienia Kolegium, rozpoznawana sprawa toczy się w trybie nadzwyczajnym – wznowienia postępowania w związku z przesłanką zawartą w art. 240 § 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm. – dalej: O.p.). Kwestionowanie jest wydanie decyzji podatkowej wobec osoby, która nie jest właścicielem, ani posiadaczem nieruchomości. W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że kwestią podstawową dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie właściciela nieruchomości. Dlatego też zasadnie Wójt zawiesił postępowanie wznowieniowe, jako zagadnienie wstępne o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. do czasu ustalenia własności przedmiotowej nieruchomości (ustalenia kręgu podmiotów, którym przysługuje tytuł prawny do spornej nieruchomości), przez sąd powszechny. D.K. (dalej: Skarżąca) w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze, zarzuciła postanowieniu Kolegium naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1/ art. 121, art. 122, art. 187, art. 191, art. 210 § 4 O.p., poprzez sprzeczność ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, brak dokładnego i wszechstronnego zbadania stanu faktycznego, niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz niepodjęcie działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, skutkujące w szczególności: błędnym ustaleniem, że aktualnie nie można ustalić właściciela nieruchomości, w sytuacji, gdy prawo własności Skarżącej ujawnione jest w księdze wieczystej, w której brak jest jakichkolwiek wzmianek o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze z rzeczywistym stanem prawnym; 2/ art. 201 § 1 pkt 2 O.p., poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, jakoby rozpatrzenie niniejszej sprawy i wydanie decyzji było uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nabycia nieruchomości przez zasiedzenie, co w konsekwencji doprowadziło do zawieszenia postępowania podatkowego. Odpowiadając na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w postępowaniu wznowieniowym. Przybliżenia zatem wymaga, w związku z okolicznościami faktycznymi sprawy, wskazanie istoty tego postępowania, zaś przede wszystkim kolejności i wymogów podejmowanych w takim postępowaniu czynności procesowych. Jak przewidziano w art. 241 § 1 O.p., wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. W przypadku gdy z żądaniem wszczęcia postępowania występuje strona, organ podatkowy przed podjęciem decyzji, czy wznowić postępowanie w oparciu o dyspozycję art. 243 § 1 O.p., czy też wydać decyzję o odmowie wznowienia o której mowa w art. 243 § 3 O.p., zobowiązany jest do zbadania dopuszczalności wznowienia. Na tym etapie postępowania należy dokonać ustaleń, czy postępowanie, którego wznowienia domaga się strona, zakończyło się decyzją ostateczną. Następnie koniecznym jest stwierdzenie, że osoba, która wystąpiła o wznowienie postępowania posiada przymiot strony, czy powołała się na przesłanki wznowienia, jak również, czy wniosek został w przypadkach opisanych w art. 241 § 2 pkt 1 i 2 oraz 4 O.p. złożony w terminie. Z akt nadesłanych Sądowi akt sprawy, jak również uzupełnionych w toku postępowania wywołanego wniesieniem skargi, wynikają następujące fakty. Skarżąca w piśmie z 1 marca 2023 r. oraz 11 kwietnia 2023 r., domagała się "przepisania podatku" dotyczącego budynku nr [...], położonego na działce nr [...] w S. Z jej twierdzeń wynikało, że Wójt bezpodstawnie wymierzył podatek od tego budynku J.K. (dalej: Uczestnik), jako jego samoistnemu posiadaczowi. Zdaniem Skarżącej to ona, jako właścicielka przedmiotowego budynku powinna opłacać należny podatek. Wójt decyzją z 10 maja 2023 r., odmówił wznowienia postępowania podatkowego z wniosku Skarżącej w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za budynek mieszkalny oznaczony nr [...] przy ul. [...] w S., znajdujący się na działce nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji zostało między innymi stwierdzone, że pismo Skarżącej z 11 kwietnia 2023 r. zostało potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania, oparte na przesłance braku udziału strony w postępowaniu bez jej winy. Po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji, Kolegium decyzją z 21 lutego 2024r., uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta z 10 maja 2023 r. i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W motywach swojego rozstrzygnięcia podało, że na podstawie uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji trudno ustalić, dlaczego Wójt uważa za zgodne ze stanem faktycznym to, że to Uczestnik jest posiadaczem samoistnym budynku oznaczonego nr [...], położonego na działce nr [...] w S. Następnie Wójt pismem z 21 marca 2024 r., skierowanym do Uczestnika wskazał, że Skarżąca "wznowiła postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia podatku z budynku mieszkalnego oznaczonego nr [...] przy ul. [...] w S., położonego na działce [...]". W piśmie podano, że "Na postanowienie niniejsze nie służy zażalenie". Zostało ono doręczone do wiadomości Skarżącej. Kolejne czynności Wójta zmierzały do ustalenia na jakim etapie znajduje się postępowanie o zasiedzenie z wniosku Uczestnika. Po otrzymaniu informacji z sądu powszechnego, wydane zostało opisane na wstępie postanowienie z 21 maja 2024 r. o zawieszeniu postępowania, które zostało utrzymane w mocy zaskarżonym postanowieniem Kolegium. Ponieważ w nadesłanych przez Kolegium aktach sprawy, brak było decyzji kończącej postępowanie, które podlegało wznowieniu, Sąd zarządzeniem z 30 stycznia 2025 r., wezwał o ich uzupełnienie o akta Wójta, zawierające decyzję kończącą postępowanie objęte wznowieniem postępowania. W odpowiedzi na wezwanie doręczona została decyzja Wójta z 25 stycznia 2023 r., która jednak nie dotyczy "opodatkowania budynku mieszkalnego nr [...], położonego w S. na działce [...]". Z nadesłanej decyzji nie wynika ponadto, aby ustalono w nim zobowiązanie podatkowe Uczestnikowi od opisywanego w rozstrzygnięciach organów podatkowych budynku. Oznacza to, że nadesłane akta są niekompletne. Nie zawierają one bowiem akt postępowania, które zostało wznowione. Co więcej, nie wiadomo nawet, jakiej treści decyzja we wznawianym postępowaniu została wydana. Jak już wyżej wskazano, w nadesłanych Sądowi aktach sprawy, brak jest formalnego postanowienia o wznowieniu postępowania. Niemniej jednak w ocenie Sądu, za takowe postanowienie można uznać "Zawiadomienie o wznowieniu postępowania podatkowego". Nie wynika już jednak z niego, jaka była podstawa wznowieniowa. W decyzji odmawiającej wznowienia postępowania z 10 maja 2023 r., podane zostało, że przesłanką wznowienia był brak udziału Skarżącej w postępowaniu bez jej winy. Kolegium w zaskarżonym postanowieniu wskazuje, że oprócz tej podstawy wznowienia, przesłanką było również wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Nie wiadomo zatem na jakiej podstawie postępowanie podatkowe zostało wznowione. Co jednak jest okolicznością najistotniejszą, nie jest wiadomym, jakie dokładnie postępowanie (zakończone jaką decyzją) zostało wznowione. Nie sposób zatem na obecnym etapie rozstrzygać o zasadności zawieszenia wznowionego postępowania, jeżeli nie jest wiadomym co jest przedmiotem wznowienia. Przypomnieć w związku z tym należy, że jak wynika z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd rozpatruje skargę w oparciu o nadesłane przez organ administracyjny akta sprawy. Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny jest zatem kształtowany w oparciu o materiał faktyczny i dowodowy, który legł u podstaw wydania zaskarżonego aktu administracyjnego i znajduje się w nadesłanych przez organ aktach sprawy. Zadaniem sądu administracyjnego jest w rezultacie ustalenie, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym i znajdujący się w przedstawionych sądowi aktach sprawy materiał dowodowy jest pełny, czy został prawidłowo oceniony i czy jest wystarczający do wydania aktu administracyjnego. Jeżeli ustalenie to wypadło dla organów administracji negatywnie, sąd administracyjny jest uprawniony i zarazem zobowiązany do uchylenia zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z 16 stycznia 2025 r., sygn. akt III OSK 2515/24 – dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponieważ z nadesłanych akt nie wynika, jakie dokładnie postępowanie zostało wznowione, na jakiej podstawie (podstawach) zostało wznowione, za przedwczesne uznać należy wypowiadanie się co do zasadności wydanego rozstrzygnięcia. Uchybienia te za prowadzą do naruszenia przez Kolegium art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. Dlatego też Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. W ponownie prowadzonym postępowaniu, Kolegium zgromadzi niezbędny materiał dowodowy, z którego będzie wynikało, jaką decyzją zakończyło się wznawiane postępowanie, jaki był jego przebieg, jakie przesłanki stanowiły podstawę wznowienia. Kluczowe będzie również ustalenie, czy w przypadku gdy jedyną przesłanką wznowienia był brak udziału Skarżącej bez jej winy w postępowaniu, zachowany został termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wprawdzie, jak wyżej zaznaczono, postępowanie zostało wznowione, niemniej jednak w przypadku, gdyby okazało się, że Skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o którym mowa w art. 241 § 2 pkt 1 O.p. i pomimo tego postępowanie zostało wznowione, uznać to należy za rażące naruszenie prawa. Materiał zgromadzony w nadesłanych Sądowi aktach sprawy, nie pozwala na przesądzenie tej okoliczności. Dopiero po tak przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, Kolegium rozpozna wniesione zażalenie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się uiszczony wpis w kwocie 200 zł.