I SA/Kr 88/09

WyrokWSA w Krakowie2009-03-26

Skład orzekający: Beata Cieloch, Piotr Głowacki, Inga Gołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzje organów administracji publicznej odmawiające umorzenia odsetek od należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?
Ratio decidendi
Decyzje organów administracji publicznej odmawiające umorzenia odsetek od należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników zostały uchylone z powodu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77, 80 i 107 k.p.a. Organy nie zebrały i nie rozpatrzyły wyczerpująco materiału dowodowego, nie ustaliły dokładnie stanu faktycznego ani nie przeprowadziły wyczerpującej oceny dowodów. Uzasadnienia decyzji były pobieżne i nie zawierały analizy przesłanek umorzenia, co uniemożliwiło sądowi ocenę legalności rozstrzygnięć.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku J. R. o umorzenie odsetek od należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił umorzenia, uznając, że rodzina wnioskodawcy posiada dochody umożliwiające spłatę zadłużenia. Skarżący zarzucił organom błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez zaliczenie do dochodów wynagrodzeń synów prowadzących osobne gospodarstwa domowe oraz nieuwzględnienie zadłużenia wobec ZUS. Po odmowie ponownego rozpatrzenia sprawy przez Prezesa KRUS, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 88/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 marca 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Beata Cieloch, Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.), Asesor: WSA Inga Gołowska, Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2009r., sprawy ze skargi J. R., na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, z dnia 12 grudnia 2008r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 10 oraz art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U z 1998r. Nr 7, poz. 25 z późn. zm.), odmówił J. R. umorzenia odsetek od należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, których kwota w dniu wpływu wniosku wynosiła zł 3078,00 zł (okres od 2.04.1999r. do 4.04.2001r.). Organ przywołał w uzasadnieniu treść art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, a następnie wskazał, że rodzina wnioskodawcy posiada dochody umożliwiające spłatę zadłużenia. Organ podał następnie, że decyzją KRUS [...] z [...].12.2007r. został zawarty układ ratalny. Do podania o umorzenie zostały dołączone dokumenty: decyzje GOPS w I. z [...].08.2006r. i [...].09.2007r. o przyznaniu zasiłku rodzinnego na dziecko; zaświadczenie GOPS w I. z [...].01.2008r. o korzystaniu przez D. R. z pomocy społecznej; zaświadczenia lekarskie z [..].01.2008r. wystawione przez Sp. "M" w M. Do wniosku dołączono protokół z wizytacji w gospodarstwie dnia [...].01.2008r. . R. nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem zwrócił się do Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku podniósł m.in., że organ nieprawidłowo ustalił stan faktyczny poprzez zaliczenie do dochodów rodziny wynagrodzenia dorosłych synów, którzy prowadzą osobne gospodarstwa domowe, a także poprzez nie uwzględnienie zadłużenie skarżącego względem ZUS. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia 12 grudnia 2008r. Znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. i art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j.: Dz. U. z 1998r. Nr 7.poz. 25 z późn. zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano jedynie na treść art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, podano jakie dokumenty zostały dołączone do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oraz wskazano, że brak jest nowych okoliczności uzasadniających zmianę decyzji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł J. R. wskazując, że organy błędnie ustaliły iż skarżący posiada możliwość spłaty przedmiotowego zadłużenia. Skarżący zarzucił w szczególności, że do dochodów zaliczono wynagrodzenie osiągane przez jego dorosłych synów, którzy prowadzą osobne gospodarstwa domowe, gdy tymczasem realny dochód rodziny stanowi wynagrodzenie żony skarżącego. W odpowiedzi na skargę Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na mocy przepisu § 1 pkt 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016). Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W szczególności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. sąd uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu decyzje wydane w kontrolowanym postępowaniu nie mogły pozostać w obrocie prawnym, ponieważ dotknięte są naruszeniami prawa o takim właśnie charakterze. W szczególności organy naruszyły w sposób istotny treść art. 7, 77, 80 i 107 k.p.a. Z treści uzasadnień wydanych w sprawie decyzji wynika, iż organy nie uczyniły zadość wymogowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokładnego ustalenia stanu faktycznego, a także nie przeprowadziły wyczerpującej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Tymczasem w kontrolowanym postępowaniu uzasadnienie decyzji, zarówno organu I jak i II instancji, sprowadza się jedynie do pobieżnego streszczenia przebiegu postępowania, wskazania kilku zgromadzonych dokumentów oraz zacytowania art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Należy mieć na uwadze, że decyzje w przedmiocie umorzenia należności wydane w oparciu o art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników są wprawdzie decyzjami podejmowanymi w sferze uznania administracyjnego, co jednak nie zwalnia organów od wyczerpującego uzasadnienia swego stanowiska, stosownie do wymogów w/w przepisów k.p.a., zwłaszcza w kontekście przesłanek umorzenia wskazanych przez ustawodawcę w art. 41a ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy. Zatem odmawiając umorzenia w uzasadnieniu swojej decyzji organ winien co najmniej wskazać na konkretne okoliczności, które jego zdaniem przemawiają za takim rozstrzygnięciem oraz powyższe uzasadnić. Sąd, który bada legalność decyzji podejmowanej w sferze uznania administracyjnego musi mieć bowiem możliwość oceny przesłanek, którymi ten organ się kierował, w kontekście dokonania oceny czy organy prawidłowo interpretują zastosowane przepisy prawa. Zatem w związku z tym, że decyzje wydane przez organy w niniejszej sprawie nie spełniają powyższych standardów, co w sposób mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należało decyzje te uchylić. Rozpoznając ponownie sprawę organy winny rozpatrzyć wniosek skarżącego w oparciu o całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a uzasadniając rozstrzygniecie wyjaśnić podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa oraz odnieść się do wszystkich dowodów występujących w sprawie, zarówno do tych, na których się oparto, jak i do tych, którym odmawia się wiarygodności i mocy dowodowej, podając przy tym przyczyny ich nieuwzględnienia. Uzasadnienie winno zawierać pełną analizę i ocenę ustalonych w sprawie okoliczności w kontekście przesłanek umorzenia należności zawartych w art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Mając powyższe na uwadze, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, za podstawę biorąc art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło