I SA/Kr 880/02

Dnia 16 lipca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk Sędziowie NSA Jan Zając Asesor WSA Anna Znamiec (spr.) Protokolant Krystyna Mech po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2004r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 18 marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności na wspólnika za zaległości podatkowe spółki cywilnej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 105,12 zł (sto pięć złotych dwanaście groszy). Postanowieniem z dnia [...].09.2001 r. Nr [...] Urząd Skarbowy Kraków - wszczął postępowanie przeciwko A. D. w sprawie orzeczenia odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki cywilnej P. w podatku od towarów i usług za 1997 r. Decyzją z dnia [...].10.2001 r. Nr [...] Urząd Skarbowy orzekł o odpowiedzialności A. D. za zaległości podatkowe spółki cywilnej P. w podatku od towarów i usług za styczeń, kwiecień, maj, lipiec 1997 r. w kwocie 2628,00 zł. W uzasadnieniu decyzji, organ podatkowy wskazał, że przeciwko spółce była prowadzona egzekucja, która okazała się nieskuteczna, a zatem wszczęto postępowanie w sprawie orzeczenia odpowiedzialności A. D. za zobowiązania podatkowe spółki cywilnej. W 1997 r. spółkę tworzyli W.D. i A.D.. Urząd Skarbowy jako podstawę prawną wskazał przepis art. 332 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, póz. 926 z późn. zm.) w zw. z art. 40 ust. 1 i art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. Nr 108, poz. 486 z późn. zm.). Organ podatkowy wskazał, że odpowiedzialność wspólników spółki cywilnej nie ma charakteru posiłkowego, a wynika z mocy prawa. Wspólnik spółki cywilnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i pozostałymi wspólnikami za wszystkie zobowiązania podatkowe spółki i wspólników związane z działalnością spółki. Ponadto, Urząd Skarbowy stwierdził, że w trakcie postępowania nie wystąpiły przesłanki z art. 40 ust. 2 cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych determinujące odstąpienie od orzeczenia odpowiedzialności A. D.. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła A. D., wskazując, że nie wzięto pod uwagę jej wyjaśnień, iż od 1996 r. nie prowadziła działalności w spółce. Od 1996 r, po urodzeniu dziecka przebywała na zwolnieniu lekarskim, leczyła się psychiatrycznie do końca 1997 r, nie brała udziału w działalności spółki, nie osiągnęła żadnych dochodów z tego tytułu. Firmę prowadził mąż, z którym od 1996 r. ma rozdzielność majątkową i nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Decyzją z dnia 18.03.2002 r. Nr [...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu podatkowego l instancji. Izba Skarbowa podnosi, że w dacie powstania zaległości podatkowych A. D. była wspólnikiem spółki cywilnej P., a zatem odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i pozostałymi wspólnikami za wszystkie zobowiązania podatkowe spółki i wspólników związane z działalnością spółki. Na powyższą decyzję A. D. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i podnosi, że w 1997 r., gdy powstały zaległości podatkowe nie miała wpływu na działalność spółki, nie odnosiła żadnych korzyści, od czerwca 1996 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim oraz rencie rehabilitacyjnej. Zaległość powstała nie z jej winy i bez jej wpływu. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniosła o oddalenie skargi. Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, póz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Na mocy przepisu art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (t. jedn. Dz. U. z 1993 r., Nr 108, póz. 486 z późn. zm.) w zw. z art. 332 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, póz. 926 z późn. zm.) za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają również osoby trzecie, jeżeli zachodzą przewidziane w ustawach okoliczności. O odpowiedzialności tych osób orzeka organ podatkowy w odrębnej decyzji. Cytowany przepis daje zatem podstawę prawną do orzekania o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika. Zgodnie z przepisem art. 47 ust. 1 cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych wspólnik spółki cywilnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i pozostałymi wspólnikami za wszystkie zobowiązania podatkowe spółki i wspólników związane z działalnością spółki. Organ podatkowy, stosownie do dyspozycji przepisu art. 40 ust. 2 cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych odstąpi od orzeczenia odpowiedzialności podatkowej ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno-gospodarcze. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego cytowany przepis zobowiązuje organ podatkowy do rozważenia, czy przeniesienie odpowiedzialności podatkowej nie naruszy zasad współżycia społecznego lub nie powinno nastąpić z innych ważnych względów społeczno-gospodarczych. Ocenie tej powinny podlegać przede wszystkim fakty podane przez samego podatnika na obronę przed przeniesieniem odpowiedzialności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13.09.2000 r. sygn. SA/Bk 1024/99, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.05.1999 r. sygn. l SA/Wr 187/98). Przytoczony przepis art. 40 ust. 2 cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych formułuje negatywne przesłanki odpowiedzialności osób trzecich i statuuje dla organów podatkowych obowiązek odstąpienia od orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej, jeżeli w konkretnej sprawie takie negatywne przesłanki zachodzą. Prowadzące postępowanie organy podatkowe muszą zatem podjąć czynności zmierzające do wyjaśnienia, z zachowaniem wymogów postępowania podatkowego, w szczególności art. 122 i art. 187 par. 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, czy przesłanki takie zachodzą czy też nie, a ustalenia w tym zakresie i ich ocena winny znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji stosownie do dyspozycji art. 210 ust. 4 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa. Z zaskarżonej decyzji, ani też z decyzji organu podatkowego l instancji nie wynika, aby organy podatkowe czyniły jakiekolwiek ustalenia w kierunku stwierdzenia istnienia lub nieistnienia w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy przyczyn, które winny spowodować odstąpienie od orzeczenia odpowiedzialności skarżącej za zaległość podatkową spółki cywilnej "P." w podatku od towarów i usług za styczeń, kwiecień, maj, lipiec 1997 roku, chociaż taki obowiązek wynikał dla organów podatkowych z art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. W szczególności organy podatkowe nie wezwały nawet skarżącej, aby wypowiedziała się w sprawie ewentualnego istnienia takich okoliczności. Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 29.11.1999 r. sygn. l S.A./Lu 1167/98, iż samo zawiadomienie strony przez Urząd Skarbowy (pismo z dnia [...]10.2001 r.) o możliwości zapoznania się z materiałami sprawy, z czego zresztą strona nie skorzystała, nie może być uznane za wykonanie obowiązku ustalenia okoliczności wskazanych w art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, bowiem czym innym jest wymóg umożliwienia stronie zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym (art. 123 par. 1, art. 192 ustawy Ordynacja podatkowa), a czym innym - obowiązek zebrania materiału dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie wymaganym przepisami prawa - art. 122, art. 1 87 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Organy podatkowe w niniejszej sprawie dopuściły się obrazy przepisów art. 47 ust. 1 w zw. z art. 40 ust. 1 oraz art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych ( t. jedn. Dz. U. z 1993 r. Nr 134, poz. 646 ze zm.) w zw. z art. 332 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) jak również przepisu art. 122, art. 187 par. 1 i 210 par. 4 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa. W niniejszej sprawie organy podatkowe nie dokonały żadnych ustaleń w zakresie ustalenia czy nie zachodzi ujemna przesłanka ustanowienia odpowiedzialności skarżącej określona w przepisie art. 40 ust. 2 cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych zgodnie z którą organ podatkowy odstępowałby od orzeczenia takiej odpowiedzialności ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno - gospodarcze. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).