I SA/Kr 90/05

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. C. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do grudnia 2000r. oraz nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2001r. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych , w sprawie skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do grudnia 2000r. oraz nr [...],w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2001r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz dokumentów przedłożonych do spraw o sygn. akt. I SA/Kr [...] i sygn. akt. I SA/Kr [...] prowadzona przez J. C. firma - "C. C." J. C., Zakład Pracy Chronionej, stanowiąca jego jedyne źródło utrzymania, utraciła płynność finansową. Majątek ruchomy został zajęty w wyniku wszczętych postępowań egzekucyjnych, w których wierzycielami są m.in.: ZUS, Skarb Państwa oraz podmioty prywatne. W związku z zadłużeniem, które wynosi wobec ZUS - 450 000 zł. , wobec Skarbu Państwa - ok. 700 000 zł. a wobec podmiotów prywatnych - 2 000 000 zł. nieruchomości będące własnością strony skarżącej zostały zabezpieczone hipotekami a rachunki bankowe (w tym rachunek w [...] S.A ) zablokowane. Banki wypowiedziały umowy kredytowe. Firmy leasingowe również wypowiedziały umowy kredytowe oraz zabrały przedmioty leasingu. Strona skarżąca w wyniku takiej sytuacji straciła większość klientów. Nie jest też w stanie ściągnąć swoich należności. "C. C." J. C., Zakład Pracy Chronionej w minionym roku przyniósł stratę ze sprzedaży wynoszącą 254 000 zł. J.C. zamieszkuje u teściów na podstawie " nieodpłatnego użyczenia" Na utrzymaniu ma córkę, która nie ma majątku ani żadnych źródeł dochodu. J. C. nie posiada oszczędności, wartościowych ruchomości, praw majątkowych, akcji, obligacji, obrazów, antyków - nadających się do zbycia. Posiadane pojazdy zostały przewłaszczone na zabezpieczenie. Obecnie J. C. został aresztowany i przebywa w areszcie śledczym w K., jest do dyspozycji Prokuratury Okręgowej. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Zwolnienie od kosztów sądowych w ramach instytucji prawa pomocy zgodnie z art. 246§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Pomoc ta jest więc formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa i przez to powinna się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zakład Pracy Chronionej "C. C." osiągnął wprawdzie w 2006r. przychód w kwocie 1 539 000 zł. , na tzw. " usługi obce" wydał - 138 000 zł. a na tzw. " pozostałe koszty rodzajowe" - 12 000 zł. jednak od tego czasu upłynął już rok. Obecnie działalność gospodarcza J. C. nie przynosi żadnych dochodów a do spłacenia pozostało zadłużenie wynikające z jej prowadzenia. On sam nie posiada żadnych oszczędności , nieruchomości ani przedmiotów wartościowych. Zamieszkuje u teściów na podstawie " nieodpłatnego użyczenia". Podkreślić też trzeba , że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. W przedmiotowej sprawie powstałej z połączenia spraw o sygn. akt I SA/Kr 90 - 99/05, I SA/Kr 101 - 110/05, I SA/kr 61/06 łączny wpis od skargi kasacyjnej wynosi na podstawie §3 Rozporządzenia Rady Ministrów , z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2006r. Nr 45, poz. 322) - 21 695,66 zł. Kwota ta w obecnej sytuacji J. C. jest zdaniem orzekającego poza jego możliwościami płatniczymi, zwłaszcza , że do tej pory poniósł on częściowe koszty sądowe w związku z w/w sprawami i to znacznej wysokości. Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania. W związku z tym , na podstawie art. 244§1 , art.245§3 ,art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.