I SA/Kr 909/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.H. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 kwietnia 2015 r. nr: [...] w przedmiocie określenia za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. w podatku od towarów i usług nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy oraz podatek do zapłaty p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości 1.500 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 kwietnia 2015 roku w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008 roku, skarżący P.H., reprezentowany przez adwokata M.B., złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia w całości od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu "PPF" wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną A.H. oraz synami: M. ur. 2003 r. i D. ur. 2007 r. Źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za pracę żony skarżącego w wysokości 2.050 zł brutto. Wnioskodawca nie posiada żadnych dochodów, ani majątku, nie dysponuje oszczędnościami, ani cennymi przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. A.H. jest właścicielką domu jednorodzinnego o powierzchni 200 m² oraz nieruchomości rolnej o areale 5 ha. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy P.H. podniósł, iż aktualnie jest osobą bezrobotną i nie posiadającą żadnego majątku. Cała rodzina pozostaje na utrzymaniu żony skarżącego. Miesięczne wydatki rodziny przedstawiają się następująco: żywność 1.000 zł, telefon 137 zł, środki czystości 150 zł, energia elektryczna 237 zł, woda 47 zł, zakup pomocy szkolnych dla dzieci 50 zł, dodatkowo gaz 299 zł co 2 miesiące i ubezpieczenie KRUS A.H. 780 zł rocznie. Z uwagi na wysokość ponoszonych wydatków skarżący korzysta z pomocy finansowej najbliższej rodziny. Do wniosku załączone zostały kopie dokumentów potwierdzających wydatki za ubezpieczenie KRUS, wodę, energię elektryczną i usługi telekomunikacyjne. Dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do wolnej od wątpliwości oceny sytuacji majątkowej skarżącego, dlatego został on wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń oraz dokumentów źródłowych. Odnosząc się do wezwania skarżący podał, iż nie posiada rachunku bankowego. Takim rachunkiem dysponuje jedynie żona, A.H.. Aktualnie saldo tego rachunku jest ujemne. Nieruchomość rolna stanowiąca własność małżonki wnioskodawcy została zagospodarowana w bardzo niewielkim stopniu pod uprawę. Otrzymywane plony są wykorzystywane na potrzeby własne rodziny. W pozostałej części nieruchomość nie przynosi żadnego dochodu. Skarżący, ani jego żona nie są właścicielami żadnych pojazdów mechanicznych. Wynagrodzenie za pracę A.H. przeznaczane jest na bieżące utrzymanie gospodarstwa domowego. Na ten sam cel zostały wykorzystane środki otrzymane z tzw. dopłat unijnych do gruntów. Materialna pomoc rodziny skarżącego jest uzależniona od aktualnych potrzeb członków rodziny i oscyluje w granicach kilkuset złotych miesięcznie. Wynagrodzenie pełnomocnika w sprawie zostało pokryte przez skarżącego ze środków otrzymanych od rodziny. Do pisma strony z dnia 5 sierpnia 2015 roku załączone zostały dokumenty potwierdzające wykreślenie wpisu prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, kopia zaświadczenia o wysokości dochodów A.H. (2.080,20 zł brutto, 1.520,46 zł netto), kopia zeznania podatkowego PIT-37 A.H. za 2014 rok (przychód 12.368,92 zł), kopia zeznania podatkowego PIT-36L P.H.za 2014 rok (przychód 0 zł), kopie decyzji o przyznaniu dopłat do gruntów na rok 2014 w wysokości 1.367,52 zł i 4.718,31 zł oraz wyciąg z rachunku bankowego A.H. za okres od 27 kwietnia 2015 roku do 3 sierpnia 2015 roku. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Sytuacja materialna P.H. nie jest bowiem łatwa. Aktualnie jest on osobą bezrobotną, nie posiadającą żadnych dochodów. Czteroosobowa rodzina skarżącego utrzymuje się z dochodów jego małżonki w wysokości 1.520,46 zł. Korzysta także z plonów z uprawianego gospodarstwa rolnego oraz pomocy materialnej rodziny skarżącego. Wnioskodawca nie dysponuje oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Zestawienie wysokości środków finansowych, jakimi dysponuje w miesiącu rodzina z wysokością wpisu od złożonej skargi (1.500 zł) wskazuje, że strona nie jest w stanie pokryć tych kosztów bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że P.H. spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.