I SA/Kr 912/08

WyrokWSA w Krakowie2008-12-17

Skład orzekający: WSA Beata Cieloch, WSA Ewa Michna, WSA Jarosław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić decyzję o przyznaniu pomocy finansowej na podstawie art. 162 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy beneficjent nie dopełnił w wyznaczonym terminie czynności określonych w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE, mimo braku wyraźnego przepisu kompetencyjnego do nakładania takich obowiązków w drodze decyzji?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może uchylić decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na podstawie art. 162 § 2 k.p.a., jeśli przepisy prawa materialnego nie przewidują możliwości nałożenia na beneficjenta dodatkowych obowiązków w drodze indywidualnego aktu administracyjnego. W przypadku niezrealizowania przedsięwzięcia w terminie, organ ma kompetencję jedynie do fizycznego wstrzymania wypłaty drugiej raty lub żądania zwrotu pierwszej raty, a nie do uchylenia całej decyzji o przyznaniu pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący ubiegał się o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów UE. Po przyznaniu pomocy i wypłacie pierwszej raty, kontrola wykazała niezgodność w wielkości zbiornika na gnojówkę i zakup używanej umywalki. Organ I instancji uchylił decyzję o przyznaniu pomocy na podstawie art. 162 § 2 k.p.a., uznając, że beneficjent nie dopełnił warunków. Dyrektor ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę, podnosząc, że rozbieżności były wynikiem błędu, a zbiornik został poprawiony. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 912/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 grudnia 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Beata Cieloch, Sędziowie: WSA Ewa Michna (spr), WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Iwona Sadowska-Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2008r., sprawy ze skargi C. M., na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia 14 maja 2008r Nr [...], w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku III. zasądza od Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 200 zł ( dwieście złotych). C. M. zwany dalej skarżącym, wnioskiem datowanym na dzień [...].marca 2005 r. zwrócił się do Kierownika Biura Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznanie pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej w trybie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 17, poz. 142 ze zm.). Wniosek, do którego załączony został plan dostosowania, obejmował przyznanie pomocy w dwóch schematach pomocowych – na dostosowanie gospodarstwa produkcyjnego do standardów UE w zakresie wymagań związanych z przechowywaniem nawozów naturalnych określonych w przepisach o nawozach i nawożeniu oraz do ograniczenia odpływu azotu ze źródeł rolniczych oraz w zakresie wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych. Pierwsze z przedsięwzięć miało polegać na wyposażeniu gospodarstwa w płytę gnojową o powierzchni 12,88 m2 oraz kryty zbiornik na gnojówkę o pojemności 10,30 m3. Termin na realizację inwestycji wynikał z przepisów rozporządzenia i jego zakończenie przewidziane zostało na dzień 31 grudnia 2007r. Drugi ze schematów polegać miał na wyposażeniu gospodarstwa produkcyjnego w jedno ujęcie wody, wyposażenie pomieszczenia do przechowywania mleka w umywalkę z podgrzewaczem wody oraz przygotowanie ścian i podłóg w pomieszczeniach dla pięciu stanowisk do doju. Termin realizacji inwestycji został określony na 12 miesięcy od dnia przyznania płatności. Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał wnioskowaną pomoc finansową w łącznej wysokości 18.048,96 zł określając pierwszą ratę płatną w terminie 60 dni od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna, na kwotę 9.024,48 zł (w tym na dostosowanie gospodarstwa produkcyjnego w zakresie wymagań związanych z przechowywaniem nawozów naturalnych w kwocie 4.899,48 zł, a na dostosowanie gospodarstwa specjalizującego się w produkcji mleka i produktów mlecznych w kwocie 4.125 zł.). Druga rata przyznanej płatności wyniosła łącznie 9.024,48 zł, w tym na dostosowanie gospodarstwa produkcyjnego w zakresie wymagań związanych z przechowywaniem nawozów naturalnych w kwocie 4.899,48, zaś na dostosowanie gospodarstwa specjalizującego się w produkcji mleka i produktów mlecznych w kwocie 4.125 zł. W dniu [...] skarżący złożył wymagane dla dokonania wypłaty drugiej raty oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania i osiągnięciu przez gospodarstwo w dniu, w którym upłynął termin realizacji przedsięwzięcia, żywotności ekonomicznej na poziomie co najmniej [...] w rozumieniu decyzji Komisji (EWG) nr [...] z dnia [...] ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych. W związku ze złożeniem powyższego oświadczenia przeprowadzono w gospodarstwie rolnym skarżącego kontrolę, która wykazała, że wybudowano za mały zbiornik na gnojówkę (stwierdzona pojemność to 7,44 m3, a deklarowana w planie 10,30 m3) oraz zakupiono używaną umywalkę zamiast nowej. Po wyjaśnieniu skarżącego, że zamontowanie używanej umywalki nie miało wpływu na realizację celu określonego w planie, w protokole kontroli z dnia [...]. stycznia 2008 r. zawarto stwierdzenie, że przedsięwzięcie zostało zrealizowane zgodnie z planem dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE. Zastrzeżenia zgłoszone zostały natomiast co do realizacji wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych. W związku z powyższym, decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa powołując się na art. 162 § 2 i § 3 kodeksu postępowania administracyjnego oraz § 9 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 17, poz. 142 ze zm.) orzekł o uchyleniu w całości decyzji z dnia [...] nr [....] o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podkreślono, że w przypadku, gdy kontrola przeprowadzona po złożeniu oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo rolne żywotności ekonomicznej na poziomie co najmniej [...] wykaże, że przedsięwzięcia nie zostały wykonane zgodnie z planem dostosowania, pomoc w ramach tego działania nie może być przyznana. Złożenie oświadczenia pomimo, że przedsięwzięcie nie zostało zrealizowane zgodnie z planem jest działaniem niezgodnym z § 9 ust. 3 rozporządzenia i stanowi podstawę do zwrotu pomocy już wypłaconej. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym zakwestionował rozstrzygnięcie jako krzywdzące. Nadto wskazał, że rozbieżność w rozmiarach zbiornika na gnojówkę wyniknęła z dokonania przez niego błędnego pomiaru, ale jest w stanie dostosować wielkość zbiornika do tej określonej w planie w terminie wyznaczonym przez organ. Skarżący podkreślił przy tym, że taką deklarację zgłosił także tuż po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania z urzędu przed wydaniem decyzji I instancji w oświadczeniu z dnia [...] lutego 2008 r. Decyzją z dnia 14 maja 2008 r. nr [....] Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji podkreślił, że przeprowadzona kontrola wykazała, iż skarżący nie zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z pierwotną deklaracją wynikającą z planu dostosowania, do czego zobowiązywał § 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. W związku z niedopełnieniem warunków określonych w § 9 ust. 3 pkt. 1 lit. a rozporządzenia, druga rata płatności prawidłowo została wstrzymana. Zaś powołując się na treść § 10 ust. 1 cytowanego rozporządzenia Dyrektor ARiMR stwierdził, że w związku z niezrealizowaniem w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania pierwsza rata płatności podlega zwrotowi. Jednocześnie podkreślono, że osoba prowadząca gospodarstwo rolne winna mieć wiedzę na temat mechanizmów związanych z płatnościami, z których chce skorzystać i z odpowiedzialności za złożone oświadczenia nie może zwalniać nieznajomość prawa czy nieświadomość. Organ II instancji dodawał, że dane zawarte na formularzu wniosku zostały potwierdzone własnoręcznym podpisem przez skarżącego, co miało być swego rodzaju poręczeniem za rzetelność deklarowanych we wniosku informacji, jak i zgodą na poddanie się odpowiedzialności w sytuacji, gdy w wyniku kontroli okażą się one niezgodne ze stanem faktycznym. W złożonej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zaznaczył, że decyzja jest dla niego krzywdząca, gdyż rozbieżności w rozmiarach zbiornika nie były celowe, a wyniknęły z błędu w dokonywanych pomiarach. Jednocześnie skarżący zaznaczył, że na dzień wydawania zaskarżonej decyzji rozbieżność została zniwelowana. Skarżący zwrócił też uwagę na trudną sytuację rodzinną i finansową, która spowoduje konieczność zlikwidowania gospodarstwa rolnego w przypadku nakazania zwrotu pozyskanych środków. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 12 grudnia 2008r. skarżący do zarzutów skargi dodał, że rząd przedłużył termin wykonywania planów dostosowywania gospodarstwa rolnych do standardów Unii Europejskiej do końca grudnia 2008r.. Oświadczył też, że w maju 2008r. poprawił zbiornik, który osiągnął pojemność 12 m3, ale Agencji to jednak nie interesowało. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, że kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tejże ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności orzeczenia. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że orzekający w sprawie Kierownik Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa powołał się w decyzji I instancji z dnia [...], nr [...] na błędną podstawę prawną i wydał rozstrzygnięcie pomimo braku w tej materii kompetencji wynikających z przepisów prawa. Powyższe naruszenia powielił Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymując w mocy decyzję organu I instancji. Kierownik Biura ARiMR uchylając bowiem w całości decyzję z dnia [...] nr [...] o przyznaniu skarżącemu pomocy finansowej w trybie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 17, poz. 142 ze zm.) działał na podstawie art. 162 § 2 i § 3 kodeksu postępowania administracyjnego. Należy więc zauważyć, że zgodnie z art. 162 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzję w I instancji, uchyli ją, jeżeli nałożono na stronę obowiązek dopełnienia w wyznaczonym terminie określonych czynności, a strona w tym terminie ich nie dopełniła. Chodzi tu zatem o konstrukcję tzw. zlecenia administracyjnego traktowanego jako dodatkowy element decyzji administracyjnej. Ze zleceniem mamy do czynienia tylko w sytuacjach, w których przepisy prawa materialnego uprawniają organ administracji publicznej do określenia w decyzji administracyjnej dodatkowych obowiązków. Nie można natomiast traktować jako zlecenia obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów ustawy (tak: Komentarz do art.162 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071), [w:] G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, LEX, 2007, wyd. II). Tymczasem, przepisy cyt. rozporządzenia Rady Ministrów w żadnym miejscu nie przewidują możliwości nałożenia na beneficjenta pomocy finansowej, w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, dodatkowych czynności kształtujących poprawność wykonania przyznanego prawa. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że decyzją z dnia [...] ustalono i przyznano dwie raty pomocy w konkretnej wysokości. Beneficjent pomocy wypełnił bowiem przesłanki uprawniające go do przyznania takiej pomocy, a wynikające z przepisów cytowanego rozporządzenia. Z analizy treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura o ARiMR wynika, że organy upatrują instytucji zlecenia w warunkach, jakie zgodnie z § 9 ust. 3 rozporządzenia należy spełnić, by otrzymać wypłatę drugiej raty pomocy. Jest to jednak stanowisko nieuprawnione. Przywołany przepis nie daje organowi kompetencji do określenia w decyzji o przyznaniu prawa pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej dodatkowych obowiązków w postaci dopełnienia określonych czynności. Przepis ten jedynie określa przesłanki jakie producent rolny musi spełnić, by otrzymać wypłatę przyznanej decyzją drugiej raty pomocy finansowej. Przesłankami tymi jest zrealizowanie przez producenta rolnego w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania oraz nie później niż w dniu, w którym upłynął termin zakończenia realizacji tego przedsięwzięcia, osiągnięcie wielkości ekonomicznej gospodarstwa rolnego wynoszącej co najmniej [...](ESU), w rozumieniu decyzji Komisji (EWG) nr 85/377 z dnia 7 czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. WE L 220 z 17.08.1985, ze zm.), złożenie kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, nie później niż w terminie 14 dni od dnia, w którym upłynął termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, na formularzu udostępnionym przez Agencję, oświadczenia o zakończeniu realizacji tego przedsięwzięcia i o tym, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego wynosi co najmniej [...] (ESU). Zgodnie z zasadą praworządności organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji). Nie domniemuje się więc kompetencji organów do rozstrzygania w drodze decyzji. Jeżeli w obowiązujących regulacjach prawnych brak jest wyraźnego przepisu kompetencyjnego do ustalania przez organy administracyjne w drodze decyzji obowiązku dopełnienia konkretnych czynności w ramach przygotowanego przez wnioskodawcę planu dostosowania – to brak było podstawy nakładania w drodze decyzji tego typu obowiązków na skarżącego. W konsekwencji, podsumowując powyższe rozważania, zdaniem Sądu, jeżeli wydana uprzednio decyzja administracyjna (o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich) nie zawierała w swej treści dodatkowych warunków nałożonych na stronę (tj. obowiązku wykonania konkretnego planu dostosowania w zakreślonym terminie), przy czym i tak, skoro w rozpatrywanym przypadku, decyzja taka nie mogła zawierać tego typu warunków bo brak było do tego wyraźnego kompetencyjnego przepisu ustawy – to nieuprawnionym jest stosowanie art. 162 §2 kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli strona nie dopełniła czynności określonych w planie dostosowania swojego gospodarstwa do standardów Unii Europejskiej.. W związku z powyższym, przy stwierdzeniu, że producent rolny nie spełnia przesłanek wynikających z § 9 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich organ ma kompetencje jedynie do fizycznego wstrzymania wypłaty drugiej raty. W sytuacji natomiast stwierdzenia, że producent rolny nie zrealizował w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania lub nie złożył w terminie oświadczenia, o którym mowa w § 9 ust. 3 pkt 1 lit. b, czyli oświadczenia o zakończeniu realizacji tego przedsięwzięcia i o tym, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego wynosi co najmniej [...] (ESU) organy mają prawo jedynie żądać zwrotu pierwszej raty płatności i to na zasadach i w trybie określonych w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a nie poprzez uchylanie decyzji o przyznaniu pomocy finansowej w oparciu o art. 162 § 2 k.p.a. Przy czym z § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich wynika, że aby stwierdzić, że po stronie producenta rolnego powstał obowiązek zwrotu pierwszej wpłaty należy jednoznacznie wykazać, że nie zrealizował w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania lub nie złożył w terminie oświadczenia, o którym mowa w § 9 ust. 3 pkt 1 lit. b cytowanego rozporządzenia. Jedną z przesłanek zwrotu jest zatem niezrealizowanie w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania. W tym miejscu należy wyjaśnić jak należy rozumieć stwierdzenie "niezrealizowanie w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania". Zgodnie z § 6 ust. 2 pkt 2 cytowanego rozporządzenia plan dostosowania zawiera w szczególności opis przedsięwzięć oraz termin realizacji przedsięwzięcia. Termin ten jednak musi zostać dostosowany do maksymalnych terminów określonych w przepisach rozporządzenia i nie może naruszać postanowień rozporządzenia w tym zakresie zawartych w § 6 ust. 2 pkt 2 lit a, b i c. W niniejszej sprawie w przypadku przedsięwzięcia w postaci wyposażenia gospodarstwa w płytę gnojową oraz kryty zbiornik na gnojówkę termin realizacji inwestycji określony w planie dostosowania nie mógł wykroczyć poza graniczną datę określoną w § 6 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia, a więc poza dzień 31 grudnia 2007 r. Bezspornym jest w sprawie, że wprawdzie inwestycja ta została przez skarżącego zrealizowana przed tą datą, ale wybudowany zbiornik różnił się wielkością od tej zadeklarowanej w planie dostosowania. W takiej sytuacji należy więc uznać, że skarżący nie zrealizował w terminie do dnia 31 grudnia 2007 r. inwestycji określonej w planie dostosowania. Niemniej jednak na mocy § 6 ust. 3 - wprowadzonego w życie od dnia 1 stycznia 2008 r. na mocy § 1 rozporządzenia z dnia 15 stycznia 2008 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich - Rada Ministrów wydłużyła termin realizacji przedsięwzięć, o których mowa w § 3 pkt 3 lit. a tiret pierwsze (a więc przedsięwzięć w postaci wyposażenia gospodarstwa w płytę gnojną lub zbiornika na gnojowicę lub gnojówkę), niewykonanych w terminie określonym w ust. 2 pkt 2 lit. a (czyli do dnia 31 grudnia 2007 r.) - do dnia 31 lipca 2008 r. (podkreślenie Sądu). Wydłużenie to odnosi się do maksymalnego terminu określonego w § 6 ust. 2 pkt 2 lit. a, a więc także do pochodnych mu terminów określonych w planach dostosowania. Skoro tak, to należy przyjąć, że stwierdzenie "niezrealizowanie w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania" znajdujące się w § 10 ust. 1 rozporządzenia należy odnieść do terminów wynikających z § 6 ust. 2 pkt 2 lit a, b , c i § 6 ust. 3 rozporządzenia (a więc do dnia 31 lipca 2008), zwłaszcza, że przepis nie zawęża przesłanki niezrealizowania wyłącznie do terminu określonego w planie dostosowania. W dacie dokonywania kontroli oraz w dacie orzekania w I i II instancji obowiązywał więc przepis § 6 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich dający możliwość przedłużenia terminu do zrealizowania inwestycji polegającej na wyposażeniu gospodarstwa w płytę gnojną lub zbiornika na gnojowicę lub gnojówkę. Jak wynika z akt sprawy, strona w toku postępowania zadeklarowała, że dokona przebudowy zbiornika tak, by spełniał wymogi określone w planie dostosowania, a uczyni to w terminie wyznaczonym przez organy. Pomimo tego organy orzekające w sprawie nie pouczyły skarżącego o wynikającej z przepisów prawa możliwości przedłużenia terminu do realizacji inwestycji zgodnie z planem dostosowania i konieczności złożenia po zrealizowaniu inwestycji ponownego oświadczenia w trybie § 9 ust. 3 pkt 1 lit. b cytowanego rozporządzenia w zakresie realizacji zakwestionowanego przedsięwzięcia. Dodatkowo w skardze do tut. Sądu datowanej na 13 czerwca 2008 r. skarżący podniósł, że już na etapie wydania decyzji przez Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dokonał odpowiedniej korekty zbiornika, czego organ II instancji również nie wziął pod uwagę. Samo złożenie przez skarżącego oświadczenia z dnia [...] grudnia 2007 r. o zakończeniu realizacji inwestycji pomimo jej faktycznego niezrealizowania zgodnie z planem dostosowania powinno skutkować jedynie fizycznym wstrzymaniem wypłaty drugiej raty w części przeznaczonej na realizację zakwestionowanej inwestycji. Druga rata przyznanej pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych w kwocie 4.899,48 zł powinna zostać wypłacona w sytuacji stwierdzenia przez organy, że do dnia 31 lipca 2008 r. skarżący dostosował wielkość zbiornika na gnojówkę do parametrów określonych w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE i złożenia przez skarżącego ponownego oświadczenia w trybie § 9 ust. 3 pkt 1 lit. b cytowanego rozporządzenia. W zaistniałej sytuacji skarżący nie złożył ponownego oświadczenia, ale stało się tak z uwagi na niezgodne z prawem działania organów i zaniechania w zakresie obowiązku wynikającego z art. 9 k.p.a. pouczenia strony o możliwości wydłużenia terminu do realizacji inwestycji i konieczności złożenia takiego oświadczenia w celu uzyskania kolejnej raty pomocy finansowej. W takiej sytuacji błędy i zaniechania organów nie mogą obciążać skarżącego i powodować dla niego ujemnych konsekwencji. Wbrew twierdzeniom organu II instancji w prawie publicznym zasada ignorantia iuris nocet doznaje bowiem poważnych ograniczeń. Dlatego przy ponownym rozpoznaniu sprawy obowiązkiem organów będzie jednoznaczne stwierdzenie czy beneficjent pomocy zrealizował sporne przedsięwzięcie w zakresie odpowiadającym deklaracji wynikającej z planu dostosowania i czy dokonał tego w terminie do dnia [...] lipca 2008 r. Należy także pouczyć skarżącego o konieczności złożenia oświadczenia zawierającego dane wynikające z § 9 ust. 3 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. W przypadku zrealizowania w/w wymogów skarżący ma prawo do wypłaty drugiej raty przyznanej pomocy finansowej w pełnym zakresie. Na marginesie należy podnieść, że niezależnie od tego, że organ nie miał kompetencji do wydania w niniejszej sprawie decyzji na mocy art. 162 § 2 k.p.a., to dodatkowo - wskazując na uchybienia w realizacji tylko jednego z dwóch deklarowanych w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej schematu pomocowego - z niewiadomego powodu uchylił decyzję z dnia 21 lutego 2006 r. w całości, odbierając tym samym skarżącemu pomoc przyznaną na dostosowanie gospodarstwa produkcyjnego specjalizującego się w produkcji mleka oraz produktów mlecznych, w ramach której beneficjent zrealizował inwestycje, co do których organ nie wyartykułował żadnych zastrzeżeń, co wynika z uzasadnienia decyzji Kierownika ARiMR w L. oraz protokołu czynności kontrolnych nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. (str. 3). Organ niezasadnie wstrzymał także wypłatę drugiej raty pomocy przyznanej w ramach drogiego schematu pomocowego, a mianowicie na dostosowanie gospodarstwa produkcyjnego specjalizującego się w produkcji mleka oraz produktów mlecznych, skoro w tym zakresie uznano realizację przedsięwzięcia za zgodną z planem dostosowania. Z uwagi na wskazane uchybienia przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 162 § 2 k.p.a. (jako normy o charakterze kompetencyjnym) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, § 9 ust. 3 w zw. z § 6 ust. 2 pkt. 2 lit. a, § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich poprzez ich błędną interpretację oraz przepisów postępowania, tj. art. 9 k.p.a., orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Działając zaś na podstawie art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł o wyeliminowaniu z obrotu prawnego także decyzji organu I instancji poprzedzającej zaskarżone rozstrzygnięcie, gdyż było to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, której dotyczyła skarga. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło