I SA/Kr 92/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. Sp. z o.o. w K. , w upadłości układowej, o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 12.11.2014r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2007r. oraz od listopada do grudnia 2007r. postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych w 9/10 częściach 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek "W" Sp. z o.o. w K., w upadłości układowej, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 12.11.2014r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2007r. oraz od listopada do grudnia 2007r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz akt o sygn. I SA/Kr 1789/14 spółka prowadzi działalność usługową w zakresie handlu sprzętem i oprogramowaniem komputerowym. Jej kapitał zakładowy wynosi 50 000 zł. a wartość środków trwałych, według bilansu na dzień 31.12.2013r. wyniosła 19 481 678,15 zł. W ich skład weszły m.in. grunty wycenione na kwotę 16 145 000 zł. oraz budynki, lokale, obiekty inżynierii lądowej i wodnej wycenione na kwotę 3 242 541,66 zł. Wartość środków trwałych na dzień 18.05.2014r. opiewała natomiast na sumę 19 444 586,23 zł., z czego grunty wycenione zostały na kwotę 16 145 000 zł. a budynki, lokale, obiekty inżynierii lądowej i wodnej wycenione na kwotę 3 207 448,76 zł. Strata bilansowa spółki za rok 2013 wyniosła – 56 889 669,47 zł. , przy przychodzie ze sprzedaży towarów i usług na poziomie 52 090 472,07 zł. a strata podatkowa, za ten sam rok - 4 212 067,26 zł. Według bilansu sporządzonego na dzień 18.05.2014r. strata bilansowa wyniosła – 1 148 128,15 zł. , przy przychodzie ze sprzedaży towarów i usług na poziomie 2 529 232,48 zł. a strata podatkowa, wyliczona na ten dzień – 1 059 237,68 zł. Spółka na dzień 31.10.2014r. na koncie prowadzonym przez Meritum Bank ICB S.A. miała zgromadzoną sumę 27 302,48 zł. a na rachunku prowadzonym przez Bank Spółdzielczy Rzemiosła kwotę 1 313,75 zł. We wniosku o przyznanie prawa pomocy sporządzonym dnia 18.12.2014r. podano natomiast, iż na koncie prowadzonym przez Meritum Bank ICB S.A. znajduje się kwota 282 584,05 zł. a na rachunku prowadzonym przez Citi Handlowy suma 7,50 zł. Obecnie strona skarżąca zatrudnia 51 pracowników a postępowanie układowe jest na etapie ustalania listy wierzycieli. Spółka jest właścicielką; - nieruchomości położonych w K., o pow. 0,3538 ha, 3587 m2, 0,2695 ha, 2309 m2, 4552 m2, 4568 m2, obciążonych hipoteką umowną łączną w kwocie 17 000 000 zł. oraz hipotekami przymusowymi łącznymi w kwotach : 19 540 793,43 zł. 6 711 846,18 zł., 6 813 955,01 zł., 28 315 507,07 zł., 7 667 527,25 zł., 9 344 423,30 zł. - dla których Sąd Rejonowy w K. prowadzi księgi wieczyste o nr: [...], - nieruchomości położonej w K., o pow. 3 934 m2, obciążonej hipoteką umowną łączną w kwocie 17 000 000 zł. oraz hipotekami przymusowymi w kwotach: 6 853 544,55 zł., 28 345 554,29 zł.,101 604,20 zł., 7 675 660,74 zł., 9 354 338,75 zł. - dla której Sąd Rejonowy w K. prowadzi księgę wieczystą o nr [...], - nieruchomości położonej w W., o pow. 761 m2, obciążonej hipoteką umowną łączną w kwocie 17 000 000 zł. oraz hipotekami przymusowymi łącznymi w kwotach : 19 540 793,43 zł., 6 711 846,18 zł., 6 813 955,01 zł., 28 315 507,07 zł., 7 667 527,25 zł., 9 344 423,30 zł.- dla której Sąd Rejonowy dla W. w W. prowadzi księgę wieczystą o nr [...] - nieruchomości położonej w M., o pow. 0,0564 ha, dla której Sąd Rejonowy dla w K. prowadzi księgę wieczystą o nr [...], - udziału w 1/30 części nieruchomości położonej w K., o pow. 0,2337 ha, obciążonej hipoteką umowną łączną w kwocie 17 000 000 zł. oraz hipotekami przymusowymi łącznymi w kwotach : 19 540 793,43 zł., 6 711 846,18 zł., 6 813 955,01 zł., 28 315 507,07 zł., 7 667 527,25 zł., 9 344 423,30 zł.- dla której Sąd Rejonowy dla w K prowadzi księgę wieczystą o nr [...]. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej zasługuje tylko w części na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy. Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ppsa, nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2010r. sygn. I FSK 790/2010, postan. NSA z dnia 30.09.2011r. , sygn. akt II FZ 409/11). Jeżeli strona skarżąca jest podmiotem gospodarczym , to powinno unikać się przerzucania ryzyka prowadzenia działalności na innych obywateli. To bowiem m.in. z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie NSA z dnia 09.03.2011r., sygn. akt II FZ 91/2011, postan. SN z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Warto zauważyć, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Jak najbardziej zasadna jest też teza, że przedsiębiorstwo , które nie wykazało , iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postan. NSA z dnia 01.04.2008r. , sygn. akt I OZ 208/2008, postan. NSA z dnia 15.09.2011r. , sygn. akt I FZ 244/11, postan. NSA z dnia 11.06.2014r. , sygn. akt II FZ 570/14, postan. NSA z dnia 05.06.2014r. , sygn. akt II FZ 646/14). W rozpatrywanej sprawie sytuacja spółki jest trudna, o czym świadczy stan upadłości układowej. Charakter tej upadłości tj. upadłość układowa a nie likwidacyjna, jej obecny etap tj. ustalanie listy wierzycieli oraz fakt posiadania znacznego majątku i środków pieniężnych, stanowią jednak okoliczności przesądzające o konieczności partycypacji spółki w kosztach sądowych, w świetle przesłanek przyznania prawa pomocy. Oczywiście stopień tej partycypacji musi być możliwy do zrealizowania przez spółkę. W niniejszym przypadku wysokości wpisu od skargi wynosi 100 000 zł. Taka kwota, w świetle przedstawionych okoliczności, przekracza możliwości płatnicze strony skarżącej. Stąd też zwolnienie jej od kosztów sądowych w 9/10 częściach jest rozstrzygnięciem, jak najbardziej zasadnym, stanowiącym wyraz szeroko rozumianego prawa do sądu. Trzeba bowiem zaznaczyć , iż spółka w przeważającej części, wynoszącej obecnie 90 000 zł., została zwolniona od obciążeń wynikających z przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego. Podjęte rozstrzygnięcie jest więc wynikiem miarkowania, zgodnego z zasadą partycypacji. Ma ono również na względzie i fiskalny interes Państwa, którego zasoby budżetowe w tym względzie są ograniczone. Koniecznością systemu wymiaru sprawiedliwości jest wobec tego przyjęcie racjonalnych , opartych na obowiązujących regulacjach, procedur selekcji, adekwatnych do konkretnych stanów faktycznych, co w niniejszej sprawie zostało uwzględnione. W związku z tym, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. , poz .270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.