I SA/Kr 920/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług z tytułu importu postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Dnia [...].07.2008r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...]. nr [...]w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług z tytułu importu. Jak wynika z uzasadnienia tego wniosku, dołączonych dokumentów oraz akt sprawy o sygn. akt I SA/Kr 1840-43/06, I SA/Kr 1888-96/06 A. G. prowadził działalność gospodarczą pod nazwą : Firma [...] " S" polegającą na sprzedaży odzieży i artykułów włókienniczych importowanych głównie z T., C., K. oraz wykonywaniu usług transportowych. W okresie od [...] 2003r. do [...] 2004r. zmuszony był do zawieszenia działalności z uwagi na postępowanie prowadzone przez Centralne Biuro Śledcze w W. w sprawie kradzieży jego pieniędzy w kwocie 164 tys. USD przeznaczonych na zapłatę za towar handlowy kontrahentowi tureckiemu. Postępowanie zakończyło się wyrokiem Sądu Rejonowego w B. Z., Wydział [...], z dnia [...]. sygn. akt. [...] skazującym osoby, które przywłaszczyły mienie znacznej wartości w kwocie 164 230 USD należące do A. G. Przedmiotowe pieniądze nie zostały jednak odzyskane przez stronę skarżącą. Od [...] 2004r. A. G. ponownie podjął działalność gospodarczą i zainwestował w kupno samochodów ciężarowych. Próba wznowienia działalności zakończyła się jednak fiaskiem, a z dniem [...][.2006r. firma uległa likwidacji. Pieniądze uzyskane ze sprzedaży samochodów przeznaczone zostały na wypłaty dla pracowników, ZUS, regulowanie należności za towar handlowy kontrahentom zagranicznym (w tym z C.), złożenie zabezpieczeń na konto Izby Celnej (w okresie od [...] 2005r. do I 2006r. kwota zabezpieczenia wynosiła 126 000 zł. ) Wcześniej w wyniku wszczęcia postępowania egzekucyjnego konto firmowe w [...] Banku zostało zajęte przez Izbę Celną. Po likwidacji działalności gospodarczej A. G. poczynił wiele starań w celu znalezienia zatrudnienia. W dzisiejszych realiach społeczno - ekonomicznych jego wiek, brak "zawodowego specjalistycznego stażu" dyskwalifikowały go jednak na rynku pracy. W związku z tym został zatrudniony od dnia [...].01.2007r. w firmie transportowej syna - "T - A" na podstawie umowy o pracę ,na czas nieokreślony. Jego wynagrodzenie wynosi obecnie 1130 zł. miesięcznie brutto. A. G. nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z żoną. Ustawowy ustrój majątkowy został zniesiony pomiędzy małżonkami umową majątkową małżeńską sporządzoną dnia [...].05.2002 w Kancelarii Notarialnej w K. przy ul. S. przez notariusza I. U. - L. a małżonkowie żyją w faktycznej separacji. A. G. zamieszkuje w lokalu znajdującym się przy ul. S. w K., który jest własnością żony. Koszty wyżywienia ponosi sam i kształtują się one w granicach 350 - 400 zł. Partycypuje w części kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania (czynsz, energia, gaz, telefon) wydając na ten cel ok. 280 zł. Strona skarżąca podnosi, iż nie dysponuje teraz żadnymi zasobami finansowymi, które mogłaby przeznaczyć nawet na częściowe uregulowanie należności wynikających z decyzji dotyczących długu celnego, których w sumie wydanych zostało około 60. Brak zdolności kredytowej uniemożliwia jej zarazem staranie się o pożyczkę bankową. Wniosek strony skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Instytucja przyznania prawa pomocy zgodnie z art. 246§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Samodzielna działalność gospodarcza wiąże się, ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów - także sądowych. W przedmiotowej sprawie zaszły jednak okoliczności, które trudno bezpośrednio wpisać w ryzyko towarzyszące prowadzeniu działalności gospodarczej. Kradzież sumy stanowiącej mienie znacznej wartości niewątpliwie może zdestabilizować kondycję finansową firmy, co w rozpatrywanej sprawie miało miejsce. Uwzględnić również trzeba fakt, że przedsiębiorca mimo tego zdarzenia próbował kontynuować działalność stawiając na usługi transportowe. A. G. w chwili obecnej wprawdzie pracuje i uzyskuje dochód jednak suma wpisów w sprawach o sygn. akt I SA/Kr 918- 28/08 wynosi 5000 zł. Praktycznie przewyższa ona ponad pięciokrotnie wynagrodzenie netto strony skarżącej i jest zdaniem orzekającego poza jej możliwościami finansowymi. A. G. nie ma bowiem żadnych oszczędności a pensja starcza mu jedynie na pokrycie kosztów utrzymania. Nawet jeżeliby w ocenie sytuacji majątkowej strony skarżącej wziąć pod uwagę fakt, iż zgodnie z art. 23 Kodeku rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej to wysokość kosztów sądowych (na obecnym etapie suma wpisów od skarg) oraz fakt rzeczywistej separacji małżonków nie dają nadziei na pomoc żony w uiszczeniu przedmiotowej kwoty. Biorąc pod uwagę powyższe, orzecznik uznał , iż wniosek strony skarżącej jest zasadny. Nie można bowiem ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości. W związku z tym, na podstawie art. 244§1 art. 245§3, art. 246§1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.