I SA/Kr 926/03
WyrokWSA w Krakowie2005-07-14
Skład orzekający: NSA Grażyna Jarmasz, NSA Józef Michaldo, WSA Bogusław Wolas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając wniosek za spóźniony, mimo że strona powoływała się na chorobę i opiekę nad chorymi rodzicami jako przyczynę uchybienia terminowi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ podatkowy naruszył art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, nieprawidłowo oceniając przesłanki przywrócenia terminu. Strona, przekonana o złożeniu odwołania w terminie i dowiedziawszy się o uchybieniu dopiero z postanowienia organu, złożyła wniosek o przywrócenie terminu w ustawowym czasie. Okoliczności takie jak choroba i opieka nad rodzicami, które wpłynęły na stan psychiczny strony, uzasadniały przywrócenie terminu, a organy nie poczyniły w tym zakresie wystarczających ustaleń.Stan faktyczny
Skarżąca E. R. otrzymała decyzję odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym, od której nie wniosła odwołania w ustawowym terminie. Izba Skarbowa stwierdziła uchybienie terminu. Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu, powołując się na chorobę i opiekę nad chorymi rodzicami. Izba Skarbowa odmówiła przywrócenia terminu, uznając wniosek za spóźniony. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Krakowie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Grażyna Jarmasz Sędziowie: NSA Józef Michaldo (spr.) WSA Bogusław Wolas Protokolant: Krystyna Mech po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2005r. sprawy ze skargi Firmy Budowlano Handlowej "I." E. R. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia 9 kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 10,- zł (słownie: dziesięć złotych)
l SA/Kr 926/03
UZASADNIENIE
Dnia [...] grudnia 2002r. skarżąca E. R. otrzymała z Urzędu Skarbowego decyzję odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. ( [...]). Termin do złożenia odwołania od w/w decyzji wynosił 14 dni od doręczenia decyzji ([...].12.2002r.) i upływał z dniem [...]01.2005r. Skarżąca nie dotrzymała tego terminu, jak ustalił organ, a odwołanie złożyła dopiero dnia [...].01.2005r. bez wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Izba Skarbowa wydała dnia [...].03.2003r. postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania E. R. ([...]), powołując się na art. 223 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Podstawą takiego rozstrzygnięcia było uchybienie 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to skutecznie doręczono stronie dnia 07.03.2003r. Skarżąca powołując się na art. 58 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, złożyła w Izba Skarbowej wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...].12.2002r. Wniosek złożono dnia [...].03.2003r. E. R. podniosła w nim, iż informację o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania powzięła dopiero[...].03.2003r. , gdy otrzymała z Izby Skarbowej postanowienie. Jednocześnie stwierdziła, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nie nastąpiło z jej winy, gdyż w okresie od [...].12.2002r. przebywała na zwolnieniu lekarskim i sprawowała opiekę nad chorymi rodzicami. W wyniku rozpatrzenia tego wniosku skarżącej Izba Skarbowa dnia [...].04.2003r. wydała postanowienie ([...]) o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Izba Skarbowa powołała się na art. 162 ustawy Ordynacja podatkowa, podnosząc, iż według tego przepisu wniosek o przywrócenie uchybionego terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od ustania przyczyny powodującej uchybienie terminowi oraz złożyć go jednocześnie dopełniając czynności dla której był określony ten termin. Organ podatkowy stwierdził, że skoro dnia [...]01.2003r. zostało wniesione przez skarżącą odwołanie to najpóźniej z tą chwilą odpadły przeszkody do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Według Izby Skarbowej wniesienie wniosku dnia [...].03.2003r. nie może wywrzeć oczekiwanych skutków prawnych, gdyż jest on spóźniony. Jednocześnie Izba zaznacza, że zgodnie z art. 162 § 3 powołanej ustawy złożenie podania przywrócenie terminu do złożenia podania o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne .
Dnia [...].04.2003r. E. R. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie na postanowienie Izby Skarbowej [...] z dnia [...].04.2002r. domagając się zmiany tego postanowienia i przywrócenia jej terminu do wniesienia odwołania lub uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując w całości swoją argumentację przedstawioną w motywacji zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Rozpoznając wyżej opisaną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny
zważył co następuje:
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze ogólnym. Po pierwsze, stosownie do treści art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30.08.2002r. - przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271 ze zm.), z dniem 01.01.2004 weszły w życie przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie, z treści art. 97 § 1 ustawy - przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01.01.2004r. i w których postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe Wojewódzki Sądy Administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami z przepisami postępowania administracyjnego.
Skarga E. R. zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią dyspozycji art. 162 § 1 Ordynacji Podatkowej w razie uchybienia terminu należy przywrócić go na wniosek uprawnionego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Wbrew odmiennej ocenie Izby Skarbowej w Krakowie zdaniem Sądu należy uznać w świetle ujawnionych okoliczności niniejszej sprawy, że przesłanki tego przepisu zostały w kontrolowanym przypadku spełnione.
Z całokształtu okoliczności niniejszej sprawy jednoznacznie wynika, iż składając swoje odwołanie E. R. była przekonana, że składa je w ustawowym terminie.
O tym zaś, iż uchybiła temu terminowi dowiedziała się dopiero z treści doręczonego jej w dniu [...] marca 2003r. postanowienia Izby Skarbowej o stwierdzeniu uchybienia tego terminu.
W terminie do 7 dni bo w dniu [...] marca 2003r. złożyła ona wniosek o przywrócenie tego terminu, podając okoliczności, które doprowadziły ją do nieuświadomionego sobie uchybienia terminu.
Okoliczności te dodatkowo uprawdopodobniła a nawet wykazała przedstawionymi przed sądem dokumentami a to kartą informacyjną z dnia [...] maja 2001 r., oraz takimi dokumentami jak zaświadczenie o konsultacji hospicyjnej z [...] czerwca 2005r., zaświadczenie ZUS potwierdzające wyrejestrowanie działalności i pobranie chorobowego ( brak składek) a także dokumenty VAT-7 i PIT 40A/11/A
Jeżeli zauważyć , iż E. R. zmuszona była opiekować się w tym czasie dwojgiem swoich ciężko chorych rodziców, sama pozostając na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby, należy uznać, iż była ona wówczas w takim stanie psychicznym, który jak stwierdziła nie pozwalał jej na racjonalne ocenianie swojej sytuacji prawnej i prawidłowe kontrolowanie i śledzenie biegu swoich spraw , upływu terminów procesowych itd.
W tych warunkach trudno uznać, iż przeszkoda do terminowego złożenia odwołania po stronie E. R. minęła w dniu złożenia odwołania i w ogóle kiedy minęła.
Organy orzekające w tym zakresie nie poczyniły żadnych ustaleń.
Jeśli zaś wskazywane przez E. R. okoliczności były dla nich
zbyt ogólne i niewystarczająco uprawdopodobnione winny wezwać stronę do stosownego uzupełnienia tych braków.
W świetle ujawnionych okoliczności nie sposób przyjąć, iż przeszkoda ta minęła w dniu złożenia odwołania, zwłaszcza, iż skarżąca zupełnie nieuświadamiała sobie faktu uchybienia terminu co zauważono i podkreślono już wcześniej.
W tym stanie rzeczy należy ocenić złożony wniosek o przywrócenie terminu z uwzględnieniem tych wszystkich okoliczności i faktów.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że organy podatkowe l i lI instancji rozpatrując niniejszą sprawę w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy naruszyły powołany wyżej przepis art. 162 ustawy Ordynacja podatkowa i dlatego też na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło