I SA/Kr 930/03
WyrokWSA w Krakowie2006-01-11
Skład orzekający: NSA Józef Gach, WSA Maria Zawadzka, WSA Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości podatkowe nieistniejącego już podatnika?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy podatkowe naruszyły przepisy Ordynacji Podatkowej, w tym dotyczące postępowania dowodowego i oceny materiału dowodowego. Kluczowe było ustalenie, czy podatnik (spółka cywilna) nadal istnieje, ponieważ wydanie decyzji orzekającej o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości nieistniejącego już podatnika jest niedopuszczalne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. R. na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego orzekającą o odpowiedzialności podatkowej wspólnika spółki cywilnej (J. R.) za zaległość w podatku od towarów i usług. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji Podatkowej. Sąd rozpoznał sprawę, wychodząc poza granice skargi, i ustalił, że spółka cywilna mogła już nie istnieć w dacie wydawania decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 930/03 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 stycznia 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach (spr), Sędziowie: WSA Maria Zawadzka, WSA Urszula Zięba, Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2006r., sprawy ze skargi J. R., na decyzję Izby Skarbowej, z dnia 31 marca 2003r. Nr[...], w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 107,47 zł ( sto siedem złotych 47/100).
I S.A./Kr 930/03
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją - po rozpatrzeniu odwołania została utrzymana w mocy sprostowana postanowieniem z dnia [...].01.2003r. decyzja Urzędu Skarbowego z dnia [...].12.2002r. nr [...], którą na podstawie art. 40 i art. 47 ustawy z dnia 19 grudnia 1980r. o zobowiązaniach podatkowych ( Dz. U. z 1993r. Nr 108 poz. 486 ze zm.) w zw. z art. 332 ustawy z dnia 29 sierpnia 1992r. Ordynacja Podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 9 ze zm.)
1) określono Przedsiębiorstwu Produkcyjno - Handlowo - Usługowemu "T." S.C. w R.zaległość w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 1997r. w kwocie 2.686 zł 80 gr
2) orzeczono o odpowiedzialności podatkowej wspólnika tej spółki J.R. za tę zaległość
Z powyższym rozstrzygnięciem J. R. nie zgodził się i w skardze uniósł o uchylenie decyzji obu instancji z powodu naruszenia przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa (Dz. . Nr 137, poz. 926 ze zm.), w tym art. 121, art.123 i art. 150.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymując dotychczas zajmowane stanowisko wyjaśniła, że postanowienie o zawieszeniu postępowania podatkowego zostało doręczone skarżącego, o czym świadczy treść jego pisma z dnia [...].12.2002r. , w którym wniósł on enigmatycznie "o przeprowadzenie dowodu". Z kolei doręczenie zastępcze postanowienia o wyznaczeniu 3 dniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego było skuteczne , gdyż na potwierdzeniu odbioru zwróconej przesyłki pocztowej znajdowała się adnotacja o pozostawieniu awiza na drzwiach mieszkania skarżącego w dniu [...].12.2002r. Postanowienie to zostało więc doręczone z upływem 7 dnia od tej daty. Potwierdzenie odbioru jest zaś dokumentem urzędowym i jako takie korzysta z domniemania prawdziwości. Skarżący tego domniemania nie obalił
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Sąd nie jest związany granicami skargi. Wychodząc poza te granice należy zwrócić uwagę na to ,że z mocy art. 332 ustawy Ordynacja Podatkowa do odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako osoby prawnej miały zastosowanie przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych , w tym art. 40 jako przepis ogólny i art. 47 jako przepis szczegółowy, które stanowiły odpowiednio:
" 1. Za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają również osoby trzecie , jeżeli zachodzą przewidziane w ustawie okoliczności. O odpowiedzialności tych osób orzeka organ podatkowy w odrębnej decyzji.
2. Organ podatkowy odstąpi od orzeczenia odpowiedzialności podatkowej ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno - gospodarcze.
3. Odpowiedzialność osoby trzeciej nie obejmuje kosztów egzekucyjnych i odsetek za zwłokę powstałych przed terminem płatności, określonym w decyzji o odpowiedzialności podatkowej tej osoby" oraz
"Wspólnik spółki jawnej oraz spółki cywilnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i pozostałymi wspólnikami za wszystkie zobowiązania podatkowe spółki i wspólników związane z działalnością spółki" .
Z tymi przepisami związany był ściśle art. 5 tej ustawy m.in. stanowiący: " Jeżeli z przepisów prawa wynika obowiązek zobowiązania podatkowego bez uprzedniego doręczenia decyzji, zobowiązanie podatkowe powstaje z chwilą zaistnienia okoliczności, z którymi przepisy prawa łączą powstanie takiego zobowiązania".
W razie niewykonania przez podatnika zobowiązania podatkowego mimo zaistnienia okoliczności, o których mowa w ust. 2 organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość tego zobowiązania.
Jego odpowiednikiem na gruncie ustawy Ordynacja Podatkowa był art. 21 ust. 1 pkt 1 i ust. 3. Oznaczało to, że decyzja orzekająca o odpowiedzialności osoby trzeciej powinna zostać oparta o decyzję wymiarową.
W niniejszej sprawie organ instancji określił spółce cywilnej wysokość podatku od towarów i usług. Jednakże z zebranego w sprawie materiału dowodowego zdaje się wynikać, że spółka ta nie istnieje już od [...]08.1997r. (dowód np. relacja komornika skarbowego z dnia [...].12.2002r.) Stąd też skarżący jako załącznik do jednego z pism procesowych przedłożył uwierzytelnioną przez doradcę podatkowego kserokopię protokołu z posiedzenia w dniu [...].08.1997r. wspólników spółki cywilnej , którego treścią są rozliczenia majątku tej spółki między nimi.
Ustalenie powyższej okoliczności w sposób nie budzący żadnych wątpliwości jest konieczne albowiem wydanie decyzji orzekającej o odpowiedzialności nabywcy za zaległości podatkowe nie istniejącego już podatnika jest niedopuszczalne ( wyrok NSA z dnia 9.11.1994r. III S.A. 246/94 POD 1998 nr 4, poz. 126). Zatem organy podatkowe naruszyły więc art. 122, 187 § 1 i 210 § 1 pkt 6 ustawy Ordynacja Podatkowa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby bowiem okazało się, że nie można było wydać decyzji wymiarowej, to nie można byłoby również orzec o odpowiedzialności osoby trzeciej. Zmiana w tym zakresie nastąpiła w art. 115 § 4 i 5 ustawy Ordynacja Podatkowa. Przepis ten nie ma jednak zastosowania w niniejszej sprawie.
Z tego względu Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło