I SA/Kr 936/09
PostanowienieWSA w Krakowie2009-06-29
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej niepełnosprawnej i schorowanej, prowadzącej gospodarstwo domowe z żoną, której jedynym dochodem jest zasiłek z MOPS i renta żony, a miesięczne wydatki przekraczają dochody, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym lub całkowitym. W przypadku niskich dochodów małżonków, niepełnosprawności i schorzenia strony, konieczność poniesienia kosztów sądowych i wynagrodzenia adwokata zagroziłaby egzystencji rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej. Strona skarżąca jest osobą niepełnosprawną i schorowaną, a jej dochody (zasiłek MOPS i renta żony) są niskie i nie pokrywają bieżących wydatków. Strona nie posiada majątku, który mógłby zostać upłynniony.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla J. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15.04.2009r. znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodu ze sprzedaży nieruchomości w 2004r. w kwocie 1800 zł. oraz odsetek za zwłokę w kwocie 794 zł. postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15.04.2009r. znak [...] ,w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodu ze sprzedaży nieruchomości w 2004r. w kwocie 1800 zł. oraz odsetek za zwłokę w kwocie 794 zł.
Jak wynika z uzasadnienia tego wniosku, zawartego w nim "oświadczenia
o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz akt sprawy J.B. jest osobą niepełnosprawną i schorowaną , prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną M. B. ur. w 1953r. Jedynym jego dochodem jest zasiłek z MOPS
w wysokości 444 zł. miesięcznie. M. B. uzyskuje natomiast rentę rodzinną w wysokości 805 zł. Miesięczne wydatki małżonków obejmują : opłatę za gaz, energię elektryczną , telefon – ok. 210 zł., opłatę za czynsz – ok. 180 zł. , koszty leków – ok. 100 zł. , koszty środków czystości – 50 zł., koszty wyżywienia – ok.400 zł. spłatę kredytów bankowych ok. 150 zł. .Ponadto J. B. ma zaległości alimentacyjne w wysokości 70 000 zł. i miesięcznie spłaca z tego tyt. ok. 100 zł.
Strona skarżąca nie posiada majątku , który mógłby być upłynniony w celu pokrycia kosztów postępowania.
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r.
Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa
i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Sytuacja J. B. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia adwokata bez pogorszenia warunków bytowych jego i żony. Jest on osobą niepełnosprawną
a miesięczne dochody małżonków są bardzo niskie i praktycznie starczają na pokrycie bieżących kosztów utrzymania wynoszących ok. 1190 zł. miesięcznie.
Stąd też, zdaniem orzecznika, konieczność poniesienia jakichkolwiek kosztów związanych z procesem przez J. B. zagroziłaby egzystencji rodziny
a wręcz uniemożliwiłaby realizację podstawowych jej potrzeb życiowych.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§2, art. 246§1 pkt.1
w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło