I SA/Kr 936/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 kwietnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania podatkowego na rok 2011 p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącej L.Z. o zwolnienie od kosztów sądowych W dniu 17 czerwca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącej L.Z. o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismem z dnia 17 lipca i 12 września 2011 r., w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 kwietnia 2011 r.. We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i trójką małoletnich dzieci. Ich miesięczny dochód z tytułu pobieranych zasiłków, w tym zasiłku dla bezrobotnych dla męża skarżącej wynosi około 2.295 zł. Skarżąca nie pracuje, nie posiada stałego źródła dochodu. Według oświadczenia w skład majątku skarżącej wchodzi dom o pow. 100 m2 i dwie działki. W piśmie z dnia 17 lipca 2011 r. skarżąca oświadczyła, iż nie prowadzi gospodarstwa rolnego. nie pracuje zajmuje się wychowaniem trójki dzieci. Nie posiada dodatkowych źródeł dochodu. Nie może udokumentować wydatków na życie, gdyż nie gromadziła rachunków z tymi wydatkami związanych. Nie może przedstawić rachunków za media, gdyż w całości opłacają je rodzice, ponieważ skarżąca nie jest w stanie samodzielnie ich pokryć. Do pisma skarżąca dołączyła kserokopie decyzji Miejskiego Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z marca 2011 r. o przyznaniu zasiłków celowych na zakup żywności i posiłków, kserokopię decyzji Powiatowego Urzędu Pracy w W. o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych mężowi skarżącej – P.Z., wyciąg z rachunku bankowego skarżącej za okres od marca do czerwca 2011 r., fakturę VAT za zakup mleka B. Z kolei w piśmie uzupełniającym z dnia 1 września 2011 r., skarżąca wyjaśniła, iż nie zwracała się do sądu o pomoc w postaci zwolnienia od kosztów, tylko wnioskowała o przekwalifikowanie działki. Nie zrozumiałym dla skarżącej pozostaje w jakim celu sąd domaga się od niej wyciągu z konta. Skarżąca dodała, iż nie ukrywa, że stara się żyć oszczędnie i otrzymane pieniądze z urzędu, jak i rodziny oszczędza na czas kiedy rodzice nie będą mogli jej pomóc. Obecnie pokrywają wszelkie wydatki związane z utrzymaniem domu. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Zgodnie zaś z treścią art.. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny . Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Każdy wnosząc sprawę do sądu powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Występując z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku ( jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, ze poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu ). Zdaniem sądu skarżąca nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów. Wykazała natomiast, iż mimo braku uprawnień korzysta z pomocy opieki społecznej, którą później, przeznacza na dokonywanie zakupu akcji i obligacji. Człowiek pozostający w trudnej sytuacji finansowej, żyjący jedynie z zasiłku dla bezrobotnych , zasiłków na dzieci i zasiłków celowych z MGOPS nie trwoni uzyskanych środków pieniężnych na zakupy giełdowe. Chyba, że posiada nie ujawnione źródła dochodu, które na takie przeznaczenie tych środków pozwalają. Wezwana do wyjaśnienie widniejących na wyciągu z konta operacji oświadczyła, że nigdy nie prosiła o pomoc, tzn. nie składa wniosku o zwolnienie od kosztów i nie rozumie dlaczego sąd żąda od niej jakiś wyciągu z konta i dodatkowych wyjaśnień. Nie miała skarżąca takich oporów kiedy wezwana pismem z dnia 8 lipca 2011 r. do uzupełnienia braków wniosku przedstawiła wszelkie możliwe dokumenty uzasadniające jej trudną sytuację finansową, również historię rachunku bankowego. Wtedy nie stanowiło to dla niej żadnego problemu, i wtedy jeszcze podtrzymywała swój wniosek o zwolnienie od kosztów. Na marginesie rozważań dotyczących zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy, należałoby rozważyć zasadność przyznawania jej środków pieniężnych w ramach pomocy społecznej, która zgodnie z ustawą przeznaczona jest dla ludzi ubogich, pozbawionych środków do życia lub trwale niezdolnych do podjęcia pracy. Podsumowując należy zauważyć, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać w dwóch aspektach : z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). W przedmiotowej sprawie skarżąca nie wykazała, iż nie posiada środków pieniężnych na zadośćuczynienie obowiązkowi uiszczenia kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).