I SA/Kr 936/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M.N. od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 września 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 936/12 oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług postanawia: 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi, 2. w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalić. W dniu 1 czerwca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła za pośrednictwem organu skarga M.N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług. Do przedmiotowej skargi załączony został wniosek o udzielenie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Jak wynika z jego treści oraz ze złożonych do akt sprawy dokumentów skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną M.N. oraz dwoma małoletnimi synami D. i K. Rodzina zamieszkuje w wynajętym lokalu mieszkalnym o pow. 50 m kw. położonym w Krakowie przy ul. W.. W związku z dokonanymi w nim przez wnioskodawcę pracami remontowymi ponosi on tylko koszty opłat za media w wysokości ok. 300 zł miesięcznie. M.N. jest również właścicielem nieruchomości rolnej położonej w W. o pow. 1,75 ha. Jednakże, wg. oświadczenia są to grunty o bardzo słabej jakości, a obecnie ustanowione są na nich hipoteki przymusowe na rzecz Skarbu Państwa z uwagi na zaległości w spłacie należności podatkowych. Wnioskodawca jest również właścicielem samochodu marki Ford Transit z 1997 r., który nie przedstawia większej wartości oraz sprzętu do prowadzenia działalności gospodarczej o wartości rynkowej ok. 15.000 zł (zagęszczarki, agregaty). Obecnie skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej, gdyż na skutek problemów finansowych została ona zawieszona z dniem 29 lutego 2012 r. ze stratą 424.000 zł. Dłużnicy wnioskodawcy zalegają z zapłatą na jego rzecz łącznie kwoty 300.000 zł, w efekcie czego on sam zaprzestał płacenia swoich zobowiązań i zalega z szeregiem należności na rzecz ZUS, Urzędu Skarbowego, banków i innych podmiotów. We wniosku o przyznanie prawa pomocy M.N. oświadczył również, że jedynym źródłem dochodu rodziny są alimenty w kwocie 300 zł, jakie na syna D.N. płaci jego matka. Postanowieniem z dnia 24 września 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 936/12 referendarz tut. Sądu oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, w związku z czym skarżący w ustawowym terminie wniósł sprzeciw. Na wezwanie Sądu wystosowane w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wnioskodawca dostarczył dodatkową dokumentację oraz uściślił podawane przez siebie informacje, powołał się również na nowe okoliczności w sprawie. Zaznaczono mianowicie, że wnioskodawca nie posiada żadnych rachunków bankowych, gdyż wszystkie zostały zamknięte, pogłębił się stan jego zadłużenia na skutek związanego z upływem czasu wzrostu wysokości należności ubocznych. Aktualnie wnioskodawca wraz z osobami pozostającymi we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje jeszcze w wynajmowanym lokalu, ale w dniu 9 listopada 2012 r. wypowiedziano mu umowę najmu w związku z nieuiszczeniem płatności za wodę i czynsz. Wnioskodawca oświadczył, że nie ma w mieszkaniu prądu ani przyłącza gazu. Korzysta z butli gazowej, która wystarcza na ok. 45 dni, a jej koszt wynosi kilkadziesiąt złotych miesięcznie, szacunkowo rodzina wydaje na swoje wyżywienie ok. 900 zł miesięcznie, ok. 150 zł na środki czystości, nie kupuje natomiast nowych ubrań, gdyż korzysta z odzieży podarowanej przez rodzinę i znajomych. Źródła utrzymania wnioskodawcy i osób z nim zamieszkujących przynoszą łącznie dochód nie przekraczający 1.190 zł miesięcznie (340 zł – alimenty na syna D., ok. 700 zł - z tytułu sprzedaży materiałów metalowych i puszek po piwie, 150 zł – wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego zawartej pomiędzy D.N. a formą M.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 246 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści art. 246 § 1 cytowanej ustawy wynika zatem, że to na podmiocie ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu wniosku skarżącego w przedmiocie zwolnienia z kosztów sądowych uznał, iż istnieją podstawy do jego uwzględnienia w części. Obecna sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego jest bowiem na tyle trudna, co zostało wykazane w sposób wyczerpujący i dokładny, że w opinii Sądu nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Przedstawione przez skarżącego okoliczności, a zwłaszcza fakt, że obecnie pozostaje on bez pracy, prowadzona działalność gospodarcza została zawieszona i nie generuje żadnych dochodów, czteroosobowa rodzina ma niewielki dochód w kwocie ok. 1.200 zł, który w całości przeznaczany jest na zaspokojenie podstawowych i niezbędnych dla życia potrzeb, korzysta z pomocy rodziny, wykazuje problemy w zapłacie bieżących opłat (przez co została wypowiedziana umowa o najem lokalu mieszkalnego), jest poważnie zadłużona, zdaniem Sądu jednoznacznie wskazują na konieczność przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od wpisu sądowego. Odmówienie bowiem wnioskodawcy przyznania prawa pomocy na tym etapie w sposób nieuprawniony zablokowałoby jego prawo do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Sąd jednocześnie jednak uznał, że z uwagi na fakt, iż skarżący posiada majątek, choćby w postaci sprzętu służącego do prowadzenia działalności gospodarczej, nieruchomości rolnej (którą można np. wydzierżawić uzyskując z tego dodatkowy dochód), ma także wierzycieli, od których stara się egzekwować zaległe należności, przeto zwolnienie od całości kosztów, które mogą, ale nie muszą powstać na dalszych etapach niniejszej sprawy, byłoby przedwczesne i nieuzasadnione. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie przepisu art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak na wstępie.