I SA/Kr 941/14

PostanowienieWSA w Krakowie2014-12-11

Skład orzekający: Maja Chodacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego może zostać oddalony, jeśli strona skarżąca dwukrotnie wezwana do uzupełnienia danych o swojej sytuacji majątkowej nie przedstawiła wymaganych informacji?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać oddalony, jeśli strona skarżąca nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Brak przedstawienia wymaganych informacji o sytuacji majątkowej, mimo dwukrotnego wezwania przez sąd, uniemożliwia rzetelną ocenę możliwości płatniczych strony i stanowi podstawę do oddalenia wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący A.K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie podatku od nieruchomości i jednocześnie wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego. Mimo dwukrotnego wezwania przez sąd do uzupełnienia danych o swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, skarżący nie przedstawił wymaganych informacji. Wcześniejsze postanowienie referendarza oddalające wniosek zostało uchylone w wyniku sprzeciwu skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maja Chodacka po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 marca 2014 r., nr: [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2009 - 2013 postanawia: oddalić wniosek W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 marca 2014 roku w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2009-2013 skarżący A.K. zawarł wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego w związku z niemożnością uiszczenia tej opłaty. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną S. K., córką B.S. ur. 1978 r., synem P.K. ur. 1979 r., synem M.K. ur. 1980 r., synem JK.. ur. 1982 r., synową P.K. ur. 1991 r., córką E.K. ur. 1995 r., synową R.K. ur. 1986 r., synową A.K. ur. 1985 r., synem A.K. 1991 r. oraz wnukami: M.S. ur. 1997 r., D.K. ur. 2003 r., B. K. ur. 2004 r., A.M. ur. 2005 r., O.K. ur. 2008 r. i J.K. ur. 2012 r. Miesięczny dochód rodziny wynosi 3.620,23 zł i stanowi go dochód skarżącego z dzierżawy w wysokości 600 zł, dochód B.S. z umowy zlecenia w wysokości 902,89 zł, dochód M.K. z umowy w wysokości 137,09 zł, dochód J.K. i P.K. z umowy zlecenia w łącznej wysokości 694,89 zł oraz wynagrodzenie za pracę i dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej R.K. w wysokości 1.290,55 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom o powierzchni 50 m², nieruchomość rolna wielkości 6,5 ha oraz zabudowania gospodarskie. Skarżący, ani członkowie jego rodziny nie posiadają zasobów pieniężnych. Jako przedmioty wartościowe zostały wskazane dwa samochody osobowe po ok. 20.000 zł. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy A.K. wskazał brak możliwości finansowych. W związku z tym, że dane zawarte w złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie miały cechy "dokładności", o której mowa w art. 252 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,A.K.został wezwany do ich uzupełnienia. W odpowiedzi na wezwanie w piśmie z dnia 27 czerwca 2014 roku skarżący oświadczył, że wymienieni we wniosku członkowie rodziny pozostają wraz z nim we wspólnym gospodarstwie domowym i wszyscy zamieszkują w domu mieszkalnym wskazanym we wniosku. Nieruchomość rolna o areale 6,5 ha obsiana jest trawą na sianokiszonkę, wykorzystywaną jako pasza dla zwierząt. Przedmiotowa nieruchomość jest wykorzystywana wyłącznie na zaspokojenie potrzeb rodziny skarżącego i nie przynosi żadnych dochodów. A.K. oświadczył, że nikt z członków jego rodziny nie korzysta z pomocy społecznej. Skarżący przesłał kopie zeznań podatkowych za 2013 rok A.K., P.K., R.K. i B.S. oraz umowy zlecenia z dnia 1 kwietnia 2014 roku B.S. i podał, iż pozostali członkowie rodziny utrzymują się z prac dorywczych. Skarżący, ani członkowie jego rodziny nie posiadają rachunków bankowych. Rodzina ponosi koszty utrzymania wspólnego gospodarstwa poprzez ponoszenie opłat za zużycie prądu 292,76 zł miesięcznie i zużycie wody w wysokości 200 zł co kwartał. Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2014 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego uznając, że dane przestawione przez skarżącego, pomimo wezwania o uzupełnienie, nie były wystarczające dla oceny jego sytuacji majątkowej. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł skutecznie sprzeciw. Dla uzyskania pełnego obrazu sytuacji majątkowej skarżącego, zarządzeniem z dnia 24 października 2014 r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - przedłożenie dokumentów (umowy o pracę, umowy zlecenia, dokumenty PIT) lub oświadczeń o wysokości dochodów uzyskiwanych przez: SK.., E.K., A.K., A.K. (syna skarżącego) , - wskazanie czy skarżący prowadzi działalność gospodarczą w ramach Firmy WYCIĄG NARCIARSKI W. S. C. K.A., W.J. oraz czy uzyskuje z tego tytułu dochód, a jeżeli tak to w jakiej wysokości, - przedłożenie wyciągu z rachunku bankowego R.K. prowadzącej działalność gospodarczą, obrazującego historię operacji za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem, - przedłożenia dokumentów lub oświadczeń na okoliczność kosztów miesięcznego utrzymania rodziny w zakresie wysokości wydatków ponoszonych na: wyżywienie, ubranie, należności za rachunki telefoniczne, należności za opał, ubezpieczenie, leczenie, koszty transportu oraz ewentualnych innych miesięcznych stałych należności, - wskazanie stanu inwentarza żywego gospodarstwa skarżącego, - wskazanie czy skarżący korzysta z dopłat unijnych dla rolników, a jeżeli tak to w jakiej wysokości, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pomimo upływu zakreślonego terminu skarżący nie odpowiedział na wezwanie Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domaga się skarżący, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepubl.). Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 252 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Użyte w art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Aby dokonać rzetelnej, wolnej od wątpliwości oceny możliwości płatniczych strony orzekający musi dysponować dokładnymi informacjami na temat jej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Informacje te winien przedstawić wnioskodawca. Brak takich danych lub dane niepełne powodują, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenia strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajdują odzwierciedlenie w rzeczywistości. W niniejszej sprawie skarżący dwukrotnie wzywany był w trybie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do uzupełnienia danych o swojej sytuacji majątkowej. O ile pierwszym razem w sposób niepełny udzielił odpowiedzi na wezwanie Referendarza, to na wezwanie Sądu w ogóle nie odpowiedział. Zatem w zakresie w jakim Sąd wezwał skarżącego jego sytuacja majątkowa jest niewiadoma przy czym są to okoliczności, które w sposób istotny wpływają na określenie sytuacji majątkowej skarżącego. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny, a zatem na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło