I SA/Kr 944/09
PostanowienieWSA w Krakowie2009-09-17
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata złożony przez osobę fizyczną prowadzącą gospodarstwo rolne, otrzymującą niską rentę i ponoszącą znaczne koszty utrzymania, powinien zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Niska renta, znaczne koszty utrzymania oraz konieczność remontu nieruchomości mogą stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, aby umożliwić dostęp do wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Strona skarżąca złożyła skargę na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie odmowy przyznania płatności. W uzasadnieniu wniosku J. J. wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo rolne, otrzymuje niską rentę miesięczną i ponosi znaczne koszty utrzymania, a także koszty wizyt lekarskich i zaciągniętą pożyczkę.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla J. J. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 17 września 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia 24.04.2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008 postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J. J. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia 24.04.2009r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008.
Jak wynika z uzasadnienia tego wniosku, zawartego w nim "oświadczenia
o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów J. J. samodzielnie prowadzi gospodarstwo rolne, które w większości stanowią zarośla
i nieużytki. Otrzymuje rentę w wysokości 729,82 zł. miesięcznie , netto.
Jego koszty utrzymania obejmują : opłatę za opiekę – 300 zł. , opłatę za węgiel (na rok zużywa tonę węgla za sumę 650 zł.) opłatę za drewno (rocznie zużywa 3-4 metry w cenie 140-150 zł. za metr), opłatę za energię elektryczną – 40 zł., opłatę za gaz – 30 zł. , opłatę za telefon – 20 zł. , składkę na ubezpieczenie budynków -130 zł. (na rok), składkę na Polski Związek Niewidomych – 40 zł. ( na rok) . Ponadto strona skarżąca ponosi koszty wizyt u lekarzy i ma zaciągniętą pożyczkę na kwotę 500 zł.
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r.
Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa
i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Sytuacja J. J. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia adwokata. Uzyskiwana przez niego niska renta z trudem wystarcza na pokrycie kosztów opieki i kosztów utrzymania a posiadana nieruchomość wymaga remontu. Stąd też konieczność uiszczenia kosztów sądowych i wynagrodzenia adwokata zagroziłaby egzystencji J. J. a wręcz uniemożliwiłaby realizację jego podstawowych potrzeb życiowych.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§2, art. 246§1 pkt.1
w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło