I SA/Kr 947/16

PostanowienieWSA w Krakowie2016-10-06

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która nie prowadzi działalności gospodarczej, nie uzyskuje przychodów, posiada znaczne zobowiązania podatkowe i egzekucyjne, nie posiada majątku, a jej środki pieniężne są niewielkie, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która wykaże, że jej sytuacja finansowa jest na tyle trudna, iż nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, może zostać zwolniona od tych kosztów w zakresie częściowym. Zwolnienie od kosztów sądowych jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe.
Stan faktyczny
Spółka J. Sp. z o.o. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych za 2009 r. Spółka wykazała, że od grudnia 2014 r. nie prowadzi działalności, nie uzyskuje przychodów, posiada znaczne zobowiązania podatkowe (ponad 4,9 mln zł), przeciwko niej toczą się postępowania egzekucyjne, nie posiada majątku, a jej środki pieniężne są niewielkie (łącznie ok. 161 zł). Wartość przedmiotu sporu w tej sprawie wynosiła ponad 1,3 mln zł, a wpis od skargi obliczony został na kwotę 13.658 zł.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 6 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Sp. z o.o. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 czerwca 2016 r. Nr: [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2009 r. p o s t a n a w i a zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 czerwca 2016 roku w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2009 rok skarżąca J. Sp. z o.o. w K. zawarła wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych. W związku z tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 sierpnia 2016 roku, stronie skarżącej przesłany został druk "PPPr" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. Sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu 8 września 2016 roku do tut. Sądu wpłynął wypełniony formularz "PPPr". Z danych w nim zawartych wynika, iż przedmiotem działalności wnioskodawcy jest sprzedaż hurtowa komputerów, urządzeń peryferyjnych i oprogramowania. Kapitał zakładowy Spółki wynosi 135.000 zł, a wartość środków trwałych wnioskodawcy według bilansu za ostatni rok wyniosła 0 zł. Ostatni rok obrotowy Spółka zamknęła stratą w wysokości -4.920,52 zł. Wskazano ponadto, że Spółka dysponuje rachunkiem bankowym w Banku S., którego stan na koniec miesiąca poprzedzającego złożenia wniosku wynosił 143,87 zł. Stan kasy na dzień 31 sierpnia 2016 roku wynosił 18,01 zł, a zobowiązania wobec urzędu skarbowego zamykały się kwotą 4.994.198 zł. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy podniesiono, iż od grudnia 2014 roku Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje przychodów. Decyzją urzędu skarbowego zablokowane zostało konto bankowe, co uniemożliwia dokonywanie operacji gospodarczych bezgotówkowych. Spółka nie posiada majątku nieruchomego, ani ruchomości, których spieniężenie pozwoliłoby na pokrycie kosztów toczących się postępowań podatkowych i sądowoadministracyjnych. Z tych względów Spółka nie jest w stanie ponieść opłat sądowych w niniejszym postępowaniu. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy podmiot ten wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie strona skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepubl.) stwierdził, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia. Wnioskodawca musi zatem wykazać, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. W niniejszej sprawie zasadność wniosku strony skarżącej rozpatrywana była w dwóch aspektach, mianowicie z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie musi ona ponieść w niniejszym postępowaniu, a z drugiej strony biorąc pod uwagę jej aktualne możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania na podmiocie skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia wpisu od skargi, którego wysokość - obliczona od zadeklarowanej przez stronę skarżącą wartości przedmiotu sporu - wynosi 13.658 zł zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W ocenie orzekającego skarżąca Spółka nie posiada dostatecznych środków finansowych pozwalających na poniesienie kosztów sądowych w takiej wysokości. Jak wynika z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a także dokumentów źródłowych dołączonych w sprawach o sygn. I SA/Kr 1431/15, I SA/Kr 1605/15, I SA/Kr 215/16, I SA/Kr 419/16 i I SA/Kr 524/16, w których J.Spółka z o.o. również składała wnioski o przyznanie prawa pomocy, sytuacja finansowa strony skarżącej nie jest łatwa. Spółka od grudnia 2014 roku nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje przychodów. Nie zatrudnia pracowników, a czynności zarządcze prowadzone są bez wynagrodzenia. Zobowiązania Spółki są znaczne i tylko w niniejszej sprawie wartość przedmiotu sporu wynosi 1.365.790 zł. Suma zobowiązań wobec urzędu skarbowego na dzień złożenia wniosku wynosiła 4.994.198 zł. Przeciwko skarżącej Spółce toczą się postępowania egzekucyjne. J.Spółka z o.o. w K. nie posiada składników majątkowych, które mogłyby zostać spieniężone. Stan rachunku bankowego oraz stan gotówki w kasie Spółki jest niewielki i wynosi łącznie 161,88 zł (143,87 zł + 18,01 zł). Konkludując, z przedstawionych powyżej danych jednoznacznie wynika, że wysokość kosztów sądowych należnych w niniejszym postępowaniu przekracza aktualne możliwości finansowe skarżącej Spółki. Z tych względów uwzględniono wniosek strony i orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło