I SA/Kr 949/16
PostanowienieWSA w Krakowie2016-10-27
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie odpowiadające minimalnemu wynagrodzeniu za pracę, posiada zadłużenie i ujemne saldo na koncie bankowym, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie odpowiadające minimalnemu wynagrodzeniu za pracę, posiada zadłużenie i ujemne saldo na koncie bankowym, spełnia przesłanki do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi, gdyż nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca J.I. wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Wnioskodawczyni podała, że jej jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia, posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności, zadłużenie na rachunku bankowym oraz zaciągniętą pożyczkę. Do wniosku załączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Skarżąca została zwolniona od wpisu sądowego od złożonej skargi.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 27 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J I. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi J.I. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 czerwca 2016 r. nr: [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od wpisu sądowego od złożonej skargi
W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 czerwca 2016 r. nr: [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn skarżąca J.I. wniosła o zwolnienie jej od konieczności uiszczenia tej opłaty ze względu na trudną sytuację materialną i zarobkową.
Z danych zawartych w przesłanym formularzu "PPF" wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem jej utrzymania jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.114,31 zł. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi mieszkanie o powierzchni 28,5 m² i wartości około 140 tys. zł. Nie posiada ona zasobów pieniężnych, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, że jest osobą legitymującą się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Pracuje na pełnym etacie jako sprzątaczka za wynagrodzeniem brutto w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jej miesięczne wydatki przedstawiają się następująco: mieszkanie 240,30 zł, prąd 79,70 zł, gaz 64,21 zł, bilet MPK (dojazd do pracy) 89 zł, telefon 30 zł, spłata kredytu 250 zł, wyżywienie, ubranie, środki czystości – reszta wypłaty. Skarżąca posiada zadłużenie na rachunku bankowym. Z zaciągniętej pożyczki w kwocie 13.524,66 zł do spłaty pozostała jej kwota 17.286,32 zł. W takiej sytuacji nie stać jej na poniesienie kosztów wpisu sądowego.
Do wniosku załączone zostały kopie dokumentów potwierdzających dane przedstawione we wniosku, a to: orzeczenia o niepełnosprawności, umowy o pracę z dnia 1 lutego 2016 roku, zestawienia operacji na rachunku bankowym w P.za okres od 21 czerwca 2016 roku do 7 października 2016 roku (saldo -2.096,24 zł), rachunków za prąd i gaz, powiadomienia o wysokości opłat czynszowych za mieszkanie oraz umowy pożyczki z dnia 7 stycznia 2016 roku.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
W ocenie orzekającego J I. uwiarygodniła w sposób wystarczający, że nie posiada środków na pokrycie wpisu sądowego od złożonej skargi. Jedynym źródłem utrzymania skarżącej jest wynagrodzenie za pracę, którego wysokość odpowiada kwocie minimalnego wynagrodzenia. Uzyskiwane dochody w całości przeznaczane są na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania wnioskodawczyni. Skarżąca nie dysponuje oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Posiada zadłużenie w banku z tytułu zaciągniętej pożyczki, a jej rachunek bankowy na dzień 7 października 2016 roku wykazywał ujemne saldo w wysokości przekraczającej miesięczny dochód strony. Biorąc powyższe pod uwagę orzekający uznał, iż nie jest możliwe pokrycie przez skarżącą wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł bez uszczerbku w jej koniecznym utrzymaniu.
Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że J.I. spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od wpisu sądowego od złożonej skargi. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło