I SA/Kr 950/17

Sygn. akt I SA/Kr 950/17 Kraków, dnia 19 grudnia 2017r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Szpitala [...] w K. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych w sprawie ze skargi Szpitala [...] w K. na decyzję Zarządu Województwa M. z dnia 27 czerwca 2017 r. Nr: [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania; utrzymuje w mocy postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 listopada 2017r. We wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie zwolnienia w całości od opłat sądowych, wnioskodawca podał, iż wysokość kapitału zakładowego (majątku lub środków finansowych) wnioskodawcy wynosi 5.349.705,72 zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wyniosła 57.177.020,34 zł, a ostatni rok obrotowy zamknięty został stratą w wysokości 478.744,30 zł. Podmiot skarżący dysponuje pięcioma rachunkami bankowymi w Banku Pekao S.A., na których na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku zgromadzone były środki finansowe w następujących wysokościach: na rachunku podstawowej działalności Szpitala 388.466,71 zł środki do dyspozycji (na dzień 10 sierpnia 2017 r. kwota ta wynosiła 107.972,73 zł), 2.400.000 zł lokata na wynagrodzenia dla pracowników, 33.854,61 zł lokata na zabezpieczenie zadania inwestycyjnego, na rachunku dotacji z Województwa M. 88.844,96 zł, na rachunku Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych 6.522,80 zł, na rachunku dotyczącym środków pieniężnych pacjentów złożonych do depozytu 168.782,53 zł i na rachunku dotacji z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych 198.167,61 zł. Na dzień 31 lipca 2017 r. w kasie głównej Szpitala znajdowały się środki w wysokości 34.556,05 zł przeznaczone na podstawową działalność Szpitala. W kasie Warsztatów Terapii Zajęciowej stan środków wynosił 1.691,50 zł, w kasie Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych 2.194,17 zł, a w kasie depozytów pacjentów zgromadzone były środki w wysokości 11.964,43 zł. Zobowiązania wnioskodawcy przedstawiają się następująco: z tytułu dostaw i usług 1.444.907,35 zł (stan na dzień 31 lipca 2017 r.), wynagrodzeń pracowniczych 2.578.323,89 zł (stan na dzień 4 sierpnia 2017 r.), składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne 1.393.521,59 zł (wymagalne na dzień 15 sierpnia 2017 r.) i z tytułu podatku dochodowego 355.601 zł (wymagalne na dzień 20 sierpnia 2017 r.). W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że rok 2016 Szpital [...] w K. zakończył stratą w wysokości 478.744,30 zł. Informacja o przebiegu wykonania planu finansowego za I półrocze 2017 roku wskazuje natomiast, iż na dzień 30 czerwca 2017 r. wnioskodawca poniósł stratę w wysokości 516.434,90 zł. Na koniec lipca 2017 r. wysokość niezapłaconych przez stronę zobowiązań wymagalnych wynosi 1.444.907,35 zł. Podstawową przyczyną trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy jest istniejące od wielu lat niedoszacowanie świadczeń zdrowotnych w zakresie opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień, będących jedynym zakresem świadczeń zdrowotnych udzielanych przez wnioskodawcę. Wycena tych świadczeń nie pozostaje w korelacji z kosztami ponoszonymi w trakcie terapii oraz kosztami związanymi z pobytem pacjenta w szpitalu. Dodano, że finansowanie leczenia pacjentów ze środków pozyskiwanych z kontraktu z Narodowym Funduszem Zdrowia nie obejmuje kosztów leczenia pacjentów ze schorzeniami somatycznymi przy hospitalizacji na oddziałach psychiatrycznych i psychogeriatrycznych. Tacy pacjenci są kierowani na specjalistyczne konsultacje i badania, których koszt obciąża wnioskodawcę. Brak środków finansowych wystarczających na pokrycie kosztów podstawowej działalności wnioskodawcy skutkuje tym, że nie posiada on również zdolności do poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia 9 listopada 2017r. referendarz sądowy zwolnił stronę skarżącą od opłat sądowych w 1/2 części, w pozostałej części wniosek oddalił. We wniesionym sprzeciwie strona skarżąca zarzuciła, iż poniosła stratę na koniec roku 2016 jak i na koniec czerwca 2017r. Wskazano też na wymagalne zobowiązania na około 1 mln 400 tys. zł. Z kolei środki na rachunkach bankowych, ponieważ strona skrępowana jest przepisami ograniczającymi samodzielność w dysponowaniu środkami finansowymi, nie mogą być dowolnie wydatkowane, co oznacza, iż środki pozostające w jej dyspozycji na wielu rachunkach nie mogą zostać przeznaczone na koszty sądowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., w skrócie "p.p.s.a.") - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż rozpoznając sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia, albo utrzymuje w mocy. Zaskarżone postanowienie wydane przez referendarza sądowego jest prawidłowe. Wniosek skarżącego dotyczył częściowego przyznania prawa pomocy tj. zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych. Wedle art. 246 § 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy podmiot ten wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie strona skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych. Zasadnie, w ocenie sądu, referendarz sądowy wskazał, iż użyty w powołanym przepisie zwrot "może być przyznane" wskazuje na fakultatywny charakter orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy osobom prawnym, a także innym jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej. Przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wymienionym przepisie sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc, gdy w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (vide: postanowienie NSA z dnia 13 lipca 2010 r. sygn. akt I FZ 195/10). Zasadność wniosku prawidłowo rozpatrywana była w dwóch aspektach; z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie musi wnioskujący ponieść w niniejszym postępowaniu, a z drugiej strony biorąc pod uwagę jego aktualne możliwości finansowe. W ocenie sądu uwzględniono fakt, że łącznie ze skargą w niniejszej sprawie strona skarżąca złożyła do tut. Sądu pięć skarg (zarejestrowane pod sygn. I SA/Kr 950/17 i I SA/Kr 930 do 933/17), a suma wpisów sądowych w tych pięciu sprawach wynosi 9.157 zł (odpowiednio 1.867 zł + 2.000 zł + 2.819 zł + 471 zł + 2.000 zł). Z uwagi na to uwzględniono wniosek w części, gdyż w świetle danych o majątku i dochodach zawartych we wniosku nie można było przyjąć, że wnioskodawca nie jest w stanie wygospodarować jakichkolwiek środków pozwalających na sfinansowanie - chociaż w części - należnych w niniejszej sprawie opłat sądowych. Pomimo sygnalizowanych problemów finansowych, niedoszacowania przez Narodowy Fundusz Zdrowia świadczeń zdrowotnych w zakresie opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień, zakończenia roku 2016 stratą w wysokości 478.744,30 zł, a pierwszego półrocza 2017 roku stratą w wysokości 516.434,90 zł oraz znacznych niezapłaconych zobowiązań wymagalnych, które na koniec lipca 2017 r. sięgały kwoty 1.444.907,35 zł, podmiot skarżący posiada na rachunkach bankowych środki, którymi może w pełni dysponować oraz w kasie środki finansowe, których wysokość wielokrotnie przekracza kwotę należnych w sprawie opłat sądowych. Na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wysokość tych środków na jednym tylko rachunku bankowym dotyczącym podstawowej działalności Szpitala wynosiła 388.466,71 zł, a w kasie głównej znajdowały się środki finansowe przeznaczone na tę działalność w wysokości 34.556,05 zł. W ocenie sądu referendarz wziął też zasadnie pod uwagę, iż podmiot skarżący korzysta w niniejszej sprawie z pomocy kwalifikowanego pełnomocnika - radcy prawnego, co z natury rzeczy związane jest z określonymi wydatkami, z pokryciem których musiał się liczyć. Może to świadczyć o istniejących po stronie wnioskodawcy możliwościach płatniczych. Skoro zaś jest w stanie wydatki takie ponosić, to nie można uznać, aby nie mógł partycypować przynajmniej w części opłat zainicjowanego postępowania sądowego. Wobec tego w ocenie sądu przyznanie częściowego zwolnienia od opłat sądowych w 1/2 części, tj. w połowie należnej ich wysokości było adekwatnym rozwiązaniem. Dysponując środkami na rachunku bankowym oraz w kasie podmiot skarżący będzie więc w stanie wygospodarować kwotę 934 zł tytułem wpisu sądowego – jedynego na obecnym etapie postępowania elementu opłat sądowych - w niniejszej sprawie. Powyższe rozstrzygnięcie stanowi wyraz racjonalnego miarkowania zdolności płatniczych strony w oparciu o przedstawione okoliczności faktyczne i jest znaczną pomocą finansową ze strony Skarbu Państwa. W związku z tym zarzuty sprzeciwu są niezasadne, gdyż głównym wyznacznikiem oceny wniosku jest aspekt finansowy danego podmiotu, w tym dysponowanie środkami finansowymi, które mogą służyć na pokrycie wnioskowanych kosztów. Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji.