I SA/Kr 96/16
PostanowienieWSA w Krakowie2016-03-10
Skład orzekający: Referendarz sądowy Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący emerytem z niską emeryturą i żoną pobierającą rentę, który złożył pięć skarg do sądu administracyjnego, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w całości?Ratio decidendi
Skarżący, będący emerytem z niską emeryturą i żoną pobierającą rentę, nieposiadający majątku ani oszczędności, który złożył pięć skarg do sądu administracyjnego, co łącznie stanowi 500 zł wpisu, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w całości. Uiszczenie takiej kwoty przekraczałoby jego aktualne możliwości finansowe i mogłoby wiązać się z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu, co pozbawiłoby go prawa do sądowej kontroli decyzji.Stan faktyczny
A.B. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, ich miesięczny dochód wynosi 1.829,97 zł (emerytura skarżącego i renta żony). Nie posiadają majątku ani oszczędności. Skarżący złożył pięć skarg do sądu, co łącznie stanowi 500 zł wpisu.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 listopada 2015 roku nr: [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2010 r. p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych
A.B. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych.
Z danych zawartych w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną K.B.. Ich miesięczny dochód wynosi 1.829,97 zł i stanowi go emerytura skarżącego z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 868,18 zł i renta jego żony w wysokości 961,79 zł. Skarżący nie posiada majątku nieruchomego, zasobów pieniężnych, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy A.B. powołał argumenty odnoszące się do złożonej skargi. Podał też, że oddaje żonie 400 zł na wspólne zakupy żywnościowe i środki czystości oraz 400 zł P.A.B. na opłaty za wodę, prąd, gaz oraz wywóz nieczystości. Sporadycznie korzysta z pomocy dzieci.
Do wniosku dołączone zostały odcinki emerytury skarżącego i renty jego żony za miesiąc styczeń 2016 roku.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Zasadność wniosku skarżącego rozpatrywana była w dwóch aspektach, mianowicie z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie musi on ponieść w niniejszym postępowaniu, a z drugiej strony biorąc pod uwagę jego aktualne możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania na wnioskodawcy ciąży obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Orzekający wziął pod uwagę fakt, że łącznie ze skargą w niniejszej sprawie A.B. złożył do tut. Sądu pięć skarg (sygn. akt I SA/Kr 95-99/16), a suma wpisów sądowych we wszystkich tych sprawach wynosi 500 zł (100 zł x 5).
Mając na uwadze przedstawioną sytuację finansową skarżącego, należy stwierdzić, że uiszczenie kosztów sądowych w takiej wysokości przekracza jego aktualne możliwości finansowe. A.B. jest emerytem, którego jedynym źródłem utrzymania jest niewysokie świadczenie emerytalne, w całości przeznaczane na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania. Żona skarżącego jest rencistką pobierającą niewysoką rentę. Małżonkowie B. nie dysponują żadnymi składnikami majątku, oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych.
W przedstawionej sytuacji poniesienie przez skarżącego kosztów sądowych mogłoby wiązać się z uszczerbkiem w koniecznym własnym utrzymaniu, a więc grozić zachwianiem sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie mogłaby zatem pozbawić skarżącego prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło