I SA/Kr 960/13

|Sygn. akt I SA/Kr 960/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 września 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr.), Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: Justyna Owczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2013 r., sprawy ze skarg Burmistrza M., przy uczestnictwie R.P., na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 15 kwietnia 2013 r. Nr [...], [...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołań, - skargi oddala - Decyzjami z dnia 12 października 2009r., znak [...] i [...], Burmistrz M. określił wobec R.P.wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za rok 2006 i rok 2007. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia 22 lutego 2013r., znak [...] oraz [....] stwierdziło nieważność decyzji organu pierwszej instancji, uznając je za wydaną z naruszeniem przepisów o właściwości. Odwołania od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł Burmistrz M. Oprócz zarzutów co do istoty sprawy, skarżący wskazał, że posiada legitymację do wniesienia odwołań. Zaznaczył, że organem wydającym decyzję w pierwszej instancji (w przedmiocie nieważności) było Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a nie Burmistrz M.. Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczą skutki nieważności. Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie będzie odnosić skutek w sferze majątkowej dla podmiotu, reprezentowanego przez skarżącego, dlatego winien być uznany za stronę postępowania. Postanowieniami z dnia 15 kwietnia 2013r., znak [...] i [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołań, w podstawie prawnej wskazując art. 228 § 1 pkt 1 o.p. Organ odwoławczy wskazał, że stroną postępowania podatkowego nie może być podmiot czynny stosunku prawnopodatkowego ani też związek publicznoprawny, będący wierzycielem podatkowym, np. gmina, w sytuacji, gdy organem pierwszej instancji jest wójt, burmistrz lub prezydent. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu w trybie postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego. Ponadto interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego. Gmina jest beneficjentem wpływów z ustawowo określonych podatków. Rozstrzygnięcia w konkretnych sprawach mogą mieć wpływ na poziom dochodów gminy, ale to należy do obszaru jej interesu faktycznego, nie prawnego. Wniesione odwołania należało zatem potraktować jako niedopuszczalne. Burmistrz M. wniósł w terminie skargi na powyższe postanowienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się uchylenia ich w całości. Skarżący zarzucił naruszenie art. 133 o.p. poprzez jego niezastosowanie, a nadto art. 228 o.p. przez jego zastosowanie. Podtrzymał stanowisko, wyrażone w odwołaniach. Zaznaczył, że nie był organem pierwszej instancji w postępowaniach w sprawie stwierdzenia nieważności. Jest to w jego ocenie postępowanie samodzielne, a nie kontynuacja postępowania pierwotnego. Jego zdaniem posiada on w tych sprawach zarówno interes faktyczny, jak i prawny. Burmistrz zauważył też, że był w trakcie postępowań traktowany jako strona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Skargi Burmistrza M. zostały zarejestrowane pod sygnaturami akt I SA/Kr 960/13 i I SA/Kr 961/13. Postanowieniem z dnia 11 września 2013r. sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą akt I SA/Kr 960/13. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Nie stwierdzając takich naruszeń, sąd administracyjny skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a. Zaskarżone postanowienia oparte zostały na ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zgodnie z którą Burmistrzowi M. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu, dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej, przez niego wydanej. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że skarżący nie ma racji podnosząc, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest całkowicie odrębne od postępowania, które poprzedzało wydanie tejże decyzji. Oba postępowania oczywiście toczą się w pewien sposób niezależnie od siebie. Jednak sprawa o stwierdzenie nieważności decyzji służy nadzwyczajnej weryfikacji prawidłowości aktu administracyjnego ostatecznego, zatem postępowanie wyjaśniające obejmuje częściowo te same okoliczności, które wyjaśniać należało w trakcie postępowania zwyczajnego. W tym sensie nadzwyczajne postępowanie, jakim jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności, jest kontynuacją postępowania zwyczajnego. Może ponadto – w razie stwierdzenia nieważności decyzji – doprowadzić do sytuacji, gdy to zakończone ostatecznie postępowanie zwyczajne "odżywa" i musi być powtórzone. Okoliczność, że Burmistrz M. nie wydawał żadnej decyzji w postępowaniu w przedmiocie nieważności i nie brał w tym postępowaniu udziału jako organ, nie ma w niniejszej sprawie znaczenia. Niemniej jednak niedopuszczalność wniesienia odwołania przez Burmistrza M. wynika nie z tego, czy brał on udział w postępowaniu na jakimś jego etapie, ale z przepisów prawa procesowego, określających, komu przysługuje przymiot strony postępowania podatkowego. Stosownie do art. 220 § 1 o.p., od decyzji organu podatkowego wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Z wyraźnego brzmienia przepisu wynika, że prawo do wniesienia środka zaskarżenia przysługuje wyłącznie stronie. Zgodnie z art. 133 § 1 o.p. stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Poza sporem pozostaje, że organ podatkowy – Burmistrz M. – nie jest ani podatnikiem, ani płatnikiem, inkasentem, ani też następcą prawnym tych podmiotów. Nie należy również w niniejszej sprawie do osób trzecich, wymienionych w art. 110-117a o.p. Ponadto sprawa stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie podatku od środków transportu oraz samego określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych nie należy do sfery interesu prawnego organu podatkowego. Podatek od środków transportu należy do dochodów gminy (nie burmistrza). Niezależnie od tego, brak jest przepisu prawa materialnego, który regulowałby prawo jednostki samorządu terytorialnego do otrzymania dochodu z tego podatku w określonej wysokości. Wysokość dochodów z tego tytułu zależy od wielu czynników, np. od ilości podatników na terenie danej gminy. Oczywistym jest, że gmina będzie zainteresowana, aby otrzymywać dochody z tego tytułu w jak największej wysokości. Jest to jednak wyłącznie faktyczny interes gminy, nie zaś jej interes prawny. Nie ma również racji Burmistrz M. podnosząc, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze traktowało go jako stronę postępowania. Decyzje, wydawane przez Kolegium, zawierają w końcowej części tzw. rozdzielnik, w którym istotnie – oprócz podatnika – figuruje Burmistrz M.. Jednakże ten rozdzielnik nie został przez organ oznaczony jako zestawienie stron postępowania. Charakterystyczne, że w przypadku podatnika organ oznaczył go w owym rozdzielniku przez wskazanie w pierwszej kolejności nazwiska i adresu jego pełnomocnika. Gdyby ten rozdzielnik miał stanowić listę stron postępowania, w pierwszej kolejności musiałby zostać wskazany podatnik. Sposób rozumowania skarżącego jest błędny także z tej przyczyny, że odnosząc go do podatków innych niż lokalne, należałoby za stronę każdego postępowania podatkowego uznawać albo państwowe organy podatkowe, albo wręcz Skarb Państwa. Każde postępowanie podatkowe, dotyczące podatków innych niż lokalne, ma lub może mieć wpływ na dochody Skarbu Państwa. Słusznie zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło, że odwołania, wnoszone przez Burmistrza M., nie pochodzą od strony postępowania i uznał je za niedopuszczalne. W tej sytuacji prawidłowo zastosował art. 228 § 1 pkt 1 o.p. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skargi oddalił, za podstawę biorąc art. 151 p.p.s.a.