I SA/Kr 962/12
WyrokWSA w Krakowie2012-09-25
Skład orzekający: WSA Urszula Zięba, WSA Maja Chodacka, WSA Stanisław Grzeszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może obciążyć stronę kosztami postępowania podatkowego w postaci opinii biegłego, jeśli wartość nieruchomości ustalona przez biegłego przekroczyła o ponad 33% wartość podaną przez stronę, a strona nie odpowiedziała na wezwanie do jej podwyższenia?Ratio decidendi
Organ podatkowy ma prawo obciążyć stronę kosztami postępowania podatkowego w postaci opinii biegłego, jeśli wartość nieruchomości ustalona przez biegłego przekroczyła o ponad 33% wartość podaną przez stronę, a strona nie odpowiedziała na wezwanie do jej podwyższenia. W takim przypadku zaistniały podstawy do obciążenia strony kosztami opinii biegłych zgodnie z art. 8 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn.Stan faktyczny
Skarżąca odziedziczyła udział w nieruchomości, którego wartość określiła na 170 000 zł. Organ podatkowy uznał, że wartość ta nie odpowiada wartości rynkowej i wezwał do jej podwyższenia, wskazując wstępną ocenę na 280 000 zł. Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie. Organ powołał biegłych, którzy wycenili nieruchomość na 271 825 zł. Ponieważ wartość ta przekroczyła o ponad 33% wartość podaną przez skarżącą, organ pierwszej instancji postanowieniem ustalił koszty postępowania podatkowego w kwocie 850 zł. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał to postanowienie w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. przedawnienie zobowiązania podatkowego i nierzetelność wyliczeń.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 962/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 września 2012r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędziowie: WSA Maja Chodacka (spr.), WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: Iwona Sadowska – Białka, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2012r., sprawy ze skargi A. J.– Ö., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 24 kwietnia 2012r. Nr [...], w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania podatkowego, - s k a r g ę o d d a l a -
Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 20.03.2006r., sygn. akt [...] stwierdził, że spadek po zmarłym w dniu 24.12. 2005 r. S. J. na podstawie ustawy nabyła wprost jego córka - skarżąca A. J. w całości. Postanowienie uprawomocniło się w dniu 11 kwietnia 2006r.
Przedmiotem spadku była ½ cz. nieruchomości obj. Kw [...], składającej się z działki nr [...]obr. 69, o powierzchni 655 m2, zabudowanej budynkiem mieszkalnym położonym w K. przy ul. K. Nr[...].Skarżąca określiła wartość odziedziczonej nieruchomości na kwotę 170 000 zł.
W toku postępowania podatkowego organ pierwszej instancji stwierdził, że podana przez skarżącą wartość nabytej nieruchomości nie odpowiada przeciętnej wartości rynkowej z dnia powstania obowiązku podatkowego. W związku z tym organ podatkowy, działając na podstawie art. 8 ust. 4 ustawy z dnia z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2004 r., nr 142, poz. 1514 ze zm.), wezwał skarżącą do podwyższenia wartości ww. nieruchomości, wskazując wartość według własnej, wstępnej oceny na kwotę 280 000 zł. Pouczono skarżącą, że w razie nieudzielenia odpowiedzi lub gdy złożone oświadczenie nasuwać będzie wątpliwości, wartość rynkowa zostanie ustalona po zasięgnięciu opinii biegłych, a gdy tak ustalona wartość przekroczy o 33% wartość podaną przez podatnika, koszty ustalenia wartości poniesie podatnik.
Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie organu do podwyższenia wartości ww. nieruchomości.
W konsekwencji postanowieniem z dnia 19 stycznia 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego powołał biegłych z listy rzeczoznawców majątkowych z uprawnieniami rządowymi do sporządzenia opinii ww. nieruchomości, wg stanu z dnia nabycia spadku, tj. dnia 24 grudnia 2005r. i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego, tj. dnia 11 kwietnia 2006r. Rzeczoznawcy majątkowi w opinii wydanej dnia 3 marca 2011r. ustalili wartość ww. nieruchomości w podejściu porównawczym, metodą analizy statystycznej, metodą porównania parami oraz metodą korygowania ceny średniej, na kwotę 271825 zł.
W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2012r., Nr [...] ustalił koszty postępowania podatkowego w podatku od spadków i darowizn w kwocie 850 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, powołując się na treść art. 8 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn wskazano, że wartość rynkową szacowanej nieruchomości określono w operacie szacunkowym na kwotę 271 000 zł, co przekroczyło o 33% wartość podaną przez nabywcę.
Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie.
Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2012r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji i ustosunkował się do zarzutów zażalenia.
Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zarzuciła:
- wydanie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 kwietnia 2012 roku po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z uwagi na to, że decyzja organu pierwszej instancji, która została wydana i doręczona skarżącej przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego została przez zaskarżoną decyzję uchylona w całości, przy czym zaskarżona decyzja została wydana po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego;
- nierzetelne wyliczenie podatku;
- niewłaściwe doręczenie ww. decyzji;
- kolegialne wydanie ww. decyzji i brak dwóch jednobrzmiących egzemplarzy decyzji, co zdaniem skarżącej wynika z różnic w ilości podpisów złożonych na poszczególnych egzemplarzach decyzji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity - Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Orzekanie - w myśl art. 134 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta czynność jednakże Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala.
Skarga złożona w badanej sprawie nie jest zasadna i podlega oddaleniu ponieważ zaskarżone postanowienie nie jest obarczone naruszeniami prawa mogącymi skutkować jego uchyleniem.
Przedmiotem sporu pomiędzy stronami była zasadność naliczenia kosztów postępowania wynikających z faktu sporządzenia przez biegłych operatu szacunkowego w postępowaniu podatkowym dotyczącym wymiaru podatku od spadków i darowizn.
Możliwość obciążenia strony kosztami postępowania przewiduje art. 267 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.). Przepis ten określa zamknięty katalog kosztów i sytuacji, w których strona może zostać obciążona kosztami postępowania. Organ podatkowy nie może obciążyć strony wszystkimi wydatkami składającymi się na koszty postępowania podatkowego, a jedynie tymi, które wymienia przepis. Zaliczają się do nich następujące koszty:
- koszty poniesione w interesie strony albo na jej żądanie, a niewynikające z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie,
- koszty wezwania publicznego, o którym mowa w art. 150 Ordynacji podatkowej,
- koszty sporządzania odpisów lub kopii, o których mowa w art. 178,
- koszty przewidziane w odrębnych przepisach,
- koszty powstałe z winy strony.
Do grupy kosztów przewidzianych w odrębnych przepisach zaliczają się również koszty sporządzenia opinii przez biegłego. Przepisy podatkowe zawierają szczegółowe uregulowania dotyczące obciążania stron postępowania kosztami opinii biegłego.
I tak, stosownie do treści art. 8 ust. 4 ustawy dnia 9 września 2000 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2004r.,nr 142, poz. 1514 ze zm., w brzmieniu obowiązującym na moment nabycia) jeżeli nabywca nie określił wartości nabytych rzeczy lub praw majątkowych, a wartość określona przez niego nie odpowiada, według oceny naczelnika urzędu skarbowego wartości rynkowej, organ ten wezwie nabywcę do jej określenia, podwyższenia lub obniżenia w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia doręczenia wezwania, podając jednocześnie wartość według własnej, wstępnej oceny. Jeżeli nabywca, pomimo wezwania, nie określił wartości lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, naczelnik urzędu skarbowego dokona jej określenia z uwzględnieniem opinii biegłego lub przedłożonej przez nabywcę wyceny rzeczoznawcy. Jeżeli organ podatkowy powoła biegłego, a wartość określona z uwzględnieniem jego opinii różni się o więcej niż 33 % od wartości podanej przez nabywcę, koszty opinii biegłego ponosi nabywca.
Zgodnie z treścią art. 269 Ordynacji podatkowej organ podatkowy ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, które obowiązana jest ponieść strona, oraz termin i sposób ich uiszczenia.
W niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał, iż podana przez skarżącą wartość odziedziczonego udziału w nieruchomości (170 000 zł) nie odpowiada wartości rynkowej i wezwał skarżącą do podwyższenia tej wartości. W związku z tym, że skarżąca nie odpowiedziała na to wezwanie, Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał określenia wartości przedmiotowej nieruchomości (271 000 zł) na podstawie opinii powołanych biegłych. Wartość ta przekroczyła o 33% cenę, którą podała skarżąca, a zatem zaistniały podstawy do obciążenia skarżącej kosztami opinii biegłych.
Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów dotyczących braku rzetelności przy sporządzaniu opinii przez biegłych, a także zarzutów dotyczących decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 kwietnia 2012r., ustalającej skarżącej wysokość zobowiązania w podatku od spadków i darowizn, sąd stwierdza, że, zdecydowanie wykraczają one poza zakres sądowoadministracyjnej kontroli postanowienia, dotyczącego kosztów postępowania. W postępowaniu w przedmiocie obciążenia kosztami opinii biegłych organy podatkowe nie dokonują oceny merytorycznej opracowanej przez tego biegłego wyceny przedmiotu nabytego w drodze dziedziczenia, a jedynie ustalają, czy wartość tego przedmiotu przekroczyła o 33% wartość podaną przez stronę. Ocena merytoryczna wyceny odziedziczonej nieruchomości dokonywana jest w postępowaniu w przedmiocie wymiaru podatku od spadków i darowizn. W związku z tym, że postanowienie w sprawie kosztów postępowania i decyzja w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego mają odrębny byt prawny i jako akty są względem siebie samoistne, nie jest zasadne, aby w badanej sprawie rozpatrywać zarzuty dotyczące decyzji ustalającej podatek od spadków i darowizn, w szczególności, że rozstrzygnięcie w zakresie wymiaru podatku także było kontrolowane przez Sąd.
Reasumując, sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu zarówno w zakresie zasad postępowania, jak i przepisów prawa materialnego. Sąd nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia.
W związku z powyższym na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło